Endülüs emevi devleti sosyo-ekonomik yapısı (756-1031) - Bal, Faruk (My University, 2008)
Çalışma, Endülüs Emevi Devleti’nin sosyo-ekonomik yapısını ele almaktadır. Zaman olarak, Endülüs Emevi Devleti’nin kuruluşundan yıkılışına kadar olan tarihinin tamamını kapsamaktadır (756-1031). Çalışma giriş bölümü dahil, dört bölümden meydana gelmiştir. Giriş bölümünde, tezin konusu ve tezde yararlanılan kaynaklara değinildikten sonra, Endülüs isminin menşei üzerinde durulmuştur. Endülüs Emevi Devleti’nin üzerinde kurulduğu İberia yarımadasının coğrafi yapısı hakkında bilgi verilmiştir. Endülüs’ün Araplar tarafından fethinden, 1492 yılında Yarımada’da siyasi varlıklarına son verilmesine kadar geçen tarihi süreç de

olarak anlatılmıştır. Birinci bölümde, sosyal yapı ele alınmıştır. Bu bölüm içerisinde nüfus, sosyal tabakalaşma, sosyal yapıyı meydana getiren etnik ve dini unsurlar anlatılmıştır. Müslüman nüfusu meydana getiren Arap, Berberi, Müvelled (yerli halktan Müslüman olanlar), Mevali ve Sakalibe unsurlar toplumsal konumlarına göre ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Hıristiyan ve Yahudi unsurların sosyal konumları açıklanmıştır. Yine bu bölüm içerisinde şehir ve kır yerleşimi, aile yapısı ve eğitim konuları ele alınmıştır. İkinci bölüm, idari yapıyı incelemektedir. Bu bölümde önce ülkenin idari bakımdan taksimi açıklanmış, daha sonra önemli idari kurumlar anlatılmıştır. Devletin idari yapısının esasları ve zaman içerisinde idari sistemde meydana gelen değişmelerin üzerinde durulmuştur. Ordu ve donanma teşkilatı hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü ve son bölüm ise ekonomik yapıyı ele almaktadır. Bu bölüm; toprak mülkiyeti, tarım, madencilik ve sanayi, ticaret ve mali yapı alt başlıklarından meydana gelmektedir. Toprakların mülkiyeti başlığı altında, hanedan arazileri, vakıf arazileri, iktalar ve özel mülkiyet üzerinde durulmuştur. Tarım bölümünde, zirai hayat, tarıma etki eden faktörler ve zirai ürünler açıklanmıştır. Madencilik ve sanayi bölümünde, ülkede çıkartılan madenler ve madenlerin işletim sistemi, önemli sanayi dalları ve sanayi ürünleri anlatılmıştır. Ticaret başlığı altında ulaştırmaya, iç ve dış ticarete değinilmiştir. Çarşı ve pazarlar anlatılmıştır. Mali yapı başlığı altında ise ülkenin mali kaynakları anlatılmıştır. Ülkede kullanılan paralara ve finans araçlarına değinilmiştir. ABSTRACT In this work the socio-economical structure of Andalucía Amawi is considered. As a period of time, it covers all the history of Andalucía Amawi State from its founding till its ending (756 – 1031). This work consists of four chapters including the introduction. In the section of introduction, it is explained that what the origin of the name “Andalucía” results from, after stating the subject of the thesis and the sources being used for this thesis. Information is given about the geographical structure of Iberia Peninsula where Andalucía Amawi State was founded. In the first chapter, the social structure is considered. In this chapter the population, social layering as well as ethnical and religious elements forming the social structure is mentioned. The Arabs and Barberis forming the Muslim population, the Muwellad (the Muslims amongst the native people), Mewali and Saqalibe people are reviewed under the separate headlines according to their social positions. Added to this, the Christian and Jewish people are narrated in respect of their social positions. In the second chapter, the administrative structure is considered. In this chapter, firstly the partition of the country in the administrative respect is explained, and then the important administrative institutions are mentioned. It is focused on the fundaments of the state’s administrative structure. And in the third and last chapter consists of the headlines under which land property, agriculture, mining industry, trade and financial structure are explicated. Dynasty lands, foundation lands, rights of using the lands belonging to the state by certain group of people and private property are stated under the headline “the property of lands”. Under the headline “the agriculture” is explicated agricultural life, factors affecting agriculture and agricultural products. And in “the mining and industry” section is explained the minerals and metals extracted in the country, their operational system and the important industrial sectors and products. Under the headline “trade” the transportation, domestic and foreign trade issues are considered. And under the headline “the financial structure” is explicated the country’s financial resources. Currencies and financial instruments used in the country are also explained in this chapter.
Keywords: Ekonomi Tarihi; Emeviler; Endülüs Emevileri