Tekstil sanatında kuir yaklaşımın form ve yapı eleştirisi ve yorumu - Değirmenci, Nilhan (My University, 2025)
Varoluşun gerçekliği ve insanın kendisini sorgulama biçimi, sanatın ve yaşamın irdelenmesi ile farklı sanatsal alanların ve hikayelerin doğmasını sağlamaktadır. Birey, birey sonrası sanat ve sanatın anlatım gücü, sanatçıya ve sanata değerli bir öznellik sunar. Kavram, anlam, dil ve aktarım bireyin kendisini anlayabilmesi, tanıyabilmesi, özümseyebilmesi, kimliğini, cinsel kimliğini ve yönelimini algılayıp sorgulayabilmesi ve gözler önüne serebilmesi için, niteliğin yorum ve eleştiri dolu niceliğini desteklemektedir. Karşıtlığın ve zıt noktaların birleşimi, sanatsal hareketi ve tuhaflığı önemli kılmaktadır. Kitschliğin ruhu, bedenin anlamı ve yapının temsili, tekstil sanatında ve kuir sanatta yer bulabildiği gibi kuirin tekstildeki yerini incelemesine ve kuir ruhun, dilin ve anlatımın sanatsal etkileşimini sanatçıların öznel ifadeleriyle gerçekleştirebilmelerini sağlar. Bu tez çalışmanın da odağına alınmış bu noktalar sanatın, sanatçı için kavramsal noktada dönüşümüne, kitsch sanat bağlamındaki ilerleyişine, feminist alanlarda yer alan çeşitliklerine bakarken, kuir bakışın yarattığı etkilere üretilen eserler ve yorumlar üzerinden incelemektedir. Çalışmadaki giriş bölümünde, tezin genel hatlardan söz edilerek başlangıç yapılmıştır. Tez çalışması kavramsal sanat ve formun dönüşümü, feminizm ve feminizm ile gelen hareket, feminizm ve tekstil sanatı, kuir, kuir sanat ve kuir form, tekstilde kuir sanat ve kuir dil, kuir dilin tekstil sanatında formu ve yapıyı yorumlama ve etkileme biçimi, bireysel yaklaşımlar, yorum ve çalışmalar üzerinden bir eleştiri ve sonuç ana başlıklarından oluşmaktadır. Giriş bölümü sonrasında gelen ikinci bölümde kavramsal sanata, form, anlam ve anlatımın dönüşümüne, kitsch sanat ile gerçekleşen etkileşime ve kitsch sanatın form ve anlam üzerindeki etkisine sanatçılar ve eylemleri aracılığıyla değinilmiştir. Üçüncü bölümde feminizm ve feminist mücadelenin süreci, feminizmin sanatta yarattığı tartışmalar, kadın ve kadın sanatçı olmanın beden, form ve yapıya olan etkisi ve sanatta nitelendirdikleri karşılıklar tarihsel hareketler ve sanatçılar üzerinden anlatılmıştır. Dördüncü bölümde feminizm ve tekstil sanatının yaşadıkları süreçler, feminist anlatımın tekstildeki karşılığı ve dili, kadın ve birey sonrası tekstil sanatındaki insani varoluş ve ifade, tekstil sanatı ve feminizmin yapı ve form noktalarındaki ilişkisi ve getirilen yorum, sanatsal bakış, sanatçı ve eserleri ile aktarılmıştır. Beşinci bölümde kuir varoluşa dair söylemler, eleştiriler ve ifadelere, kuirin, anlam, içerik, kişisel ve tarihsel olarak birey için ne demek olduğuna, kuir sanatın doğuşuna ve tarihsel süreçte yer edinme mücadelesine, kuir bedenin yapı ve form noktalarındaki ilişkisine, performans sanatı ve performans sanatı ile gelen kuir bedenin anlam arayışına, kuir bedenin, formun ve yapının sanata olan etkisine ve sanatı yorumlana şekline, bununla birlikte gelen kuir yorumun sanata dair eleştirisine yer verilmiştir. Bu alanlar incelenirken sanatçıların eserleri ile sanatçıların ortaya koyduğu ifadeler yorumlanmıştır. Altıncı bölümde kuir bir birey olmanın tekstil sanatına olan etkileri, tekstil sanatının kuir ruhu ve sanatı ele alma biçimi, tekstil sanatında kullanılan üretim tekniklerinin kuir sanat ve sanatçı için ne anlama geldiği, kuir dokuma, baskı, giyim ve örmeye, kuir dilin tekstil sanatını yorumlama biçimine ve eleştirisine, kuir dil sonrası kuir anlatımın tekstil sanatına olan etkisi sanatçı ve eserleri ile incelenmiş ve aktarılmıştır. Bu bölümde sanatçıların tekstil sanatındaki yerine, eserleri ve kuir sanatın tekstil sanatı ile olan etkileşimindeki ilerleme üzerinden irdelenerek eleştirilmiş ve yorumlanmıştır. Yedinci bölümde kuir formun ve yapının tekstil satında bulduğu karşılığa, yapısal çözümleme ve kuir sanatçının formu yaratma yönetimine ve eleştirisine, kuirin tekstil sanatındaki deformasyon yaklaşımına ve sonrasındaki ilerleyişine bakılmıştır. Sanatçıların eserlerine yer verilirken, eserlerin ve tekstil sanatının kuir bireye ve kuir sanata ne ölçüde tesir ettiğine getirilen bireysel incelemeler, yorumlar ve sanatçıların ifadeleri ile yer verilmiştir. Kuir sanatçının ve eserinin tekstil sanatındaki yerinin incelenmesine, kuir tekstil sanatının sanatı ve tekstil sanatını eleştirmesine, tartışmasına ve farklı bir ifade getirmiş olmasına dair anlatımın gerçekleştirildiği bir bölümdür. Sekizinci bölümde gerçekleştirilmiş olan kişisel çalışmalar üzerinden bireysel bakışa, yorumlamaya çalışmalarla birlikte yer verilmiş, kuir sanatın ve sanatçının dilinin ve anlatımın önemi aktarılmıştır. Bu bölümde yer alan eserler çerçevesinden kuir anlatım ve dil, kişisel bakış üzerinde formun ve yapının kuirdeki karşılığı ve niteliği irdelenmiş, toplumsal ve sanatsal yapı ve form ilişkisi farklı bir noktadan bakılarak kuir ruh ile gözlemlenmiştir. Tez çalışması konunun değerlendirilmesinin yapıldığı sonuç bölümünün ardında, sözlük ve kaynakça bölümlerine yer verilmesiyle tamamlanmıştır.

The reality of existence and the way people question themselves lead to the birth of different artistic fields and stories through the examination of art and life. The individual, post-individual art and the expressive power of art offer a valuable subjectivity to the artist and art. Concept, meaning, language and transfer support the quantity of quality full of interpretation and criticism so that the individuals can understand themselves, recognize themselves, assimilate themselves, perceive, question and reveal their identity, sexual identity and orientation. The combination of contrast and opposite points makes artistic movement and strangeness important. The spirit of kitsch, the meaning of the body and the representation of the structure can find a place in textile art and queer art, as well as allowing the queer to examine its place in textiles and to realize the artistic interaction of the queer spirit, language and expression with the subjective expressions of artists. These points, which are also the focus of this thesis study, examine the conceptual transformation of art for the artist, its progress in the context of kitsch art, its diversity in feminist fields, and examine the effects created by the queer perspective through the works and interpretations produced. In the introduction part of the study, the general outline of the thesis was started by mentioning. Conceptual art and transformation of form, feminism and the movement that comes with feminism, feminism and textile art, queer, queer art and queer form, queer art and queer language in textile, queer language’s form in textile art, the way it interprets and affects the structure and individual approaches, interpretation and It consists of a criticism and conclusion main headings based on the studies. In the second chapter following the introduction, conceptual art, the transformation of form, meaning and expression, the interaction with kitsch art and the effect of kitsch art on form and meaning are touched upon through artists and their actions. In the third chapter, the process of feminism and feminist struggle, the discussions created by feminism in art, the impact of being a woman and a female artist on the body, form and structure, and the responses they describe in art are explained through historical movements and artists. In the fourth chapter, the processes experienced by feminism and textile art, the equivalent and language of feminist expression in textiles, human existence and expression in women and post-individual textile art, the relationship between textile art and feminism in structure and form, and the interpretation brought are conveyed through the artistic perspective, artists and their works. In the fifth chapter, discourses, criticisms and expressions about queer existence, what queer means for the individual in terms of meaning, content, personally and historically, the birth of queer art and the struggle to gain a place in the historical process, the relationship of the queer body in terms of structure and form, performance art and performance. The search for meaning of the queer body that comes with art, the relationship of the queer body, form and structure to art and the way art is interpreted, and the criticism of the queer interpretation that comes with this are included. While the areas were examined, the works of the artists and the expressions put forward by the artists were interpreted. In the sixth chapter, the effects of being a queer individual on textile art, the queer spirit of textile art and the way it deals with art, what the production techniques used in textile art mean for queer art and the artist, queer weaving, printing, clothing and knitting, the way queer language interprets textile art. and its criticism, and the impact of queer expression after queer language on textile art have been examined and conveyed through the artists and their works. In this section, the place of the artists in textile art is examined, criticized and interpreted through their works and the progress in the interaction of queer art with textile art. In the seventh chapter, the response of queer form and structure in textile sales, structural analysis and the queer artist’s management and criticism of creating the form, the queer's deformation approach in textile art and its subsequent progress are examined. While the works of the artists are included, individual studies, comments and expressions of the artists are included to what extent the works and textile art affect the queer individual and queer art. This is a section that examines the place of the queer artist and his work in textile art, and explains how queer textile art criticizes and discusses art and textile art, and how it brings a different expression. In the eighth chapter, individual perspectives, interpretations and studies are included through personal studies, and the importance of queer art and the artist's language and expression is conveyed. Within the framework of the works in this section, queer expression and language, the equivalent and quality of form and structure in queer on a personal perspective have been examined, and the relationship between social and artistic structure and form has been observed from a different point of view with a queer spirit. The thesis study was completed by including the dictionary and bibliography sections after the conclusion section where the subject is evaluated.
Queer approach’s criticism and interpretation of form and structure in textile art
Keywords: Biçim Queer Textile Art; Form; Kuir; Kuir Sanat; Kuir Tekstil Sanatı; Sanat; Shape; Structure; Tekstil; Tekstil sanatları; Textile arts; Yapı