Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçları - Uzuntok, Mesut (My University, 2008)
KISALTMALAR XV GİRİŞ 1 UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE KAVRAMI, ÇEŞİTLERİ, TARİHİ, SINIFLANDIRILMASI, ETKİLERİ, UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE TİCARETİNİN BOYUTLARI, BENZER SUÇLARLA MUKAYESESİ VE TÜRK HUKUKUNDA UYUŞTURUCU VE UYARICI MADDELERLE İLGİLİ DÜZENLEMELER I-UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE KAVRAMI VE TANIMI 5 1- Genel Olarak 5 2- Uyuşturucu Veya Uyarıcı Madde Kavramı 5 3- Uyuşturucu Veya Uyarıcı Maddelerin Tanımı 7 II-TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDELER 12 1- Genel Olarak 12 2- Türk ve İslam Hukukunda Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddeler 15 a- İslam Hukukunda Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddeler 15 b- Türk Hukukunda Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddeler 17 III-UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDELERİN SINIFLANDIRILMASI 21 1- Genel Olarak 21 2- Doğal Uyuşturucu ve Uyarıcı Maddeler 24 A- Haşhaş 24 a- Afyon ve Türevleri 25 aa-Afyon 25 II bb-Morfin 26 cc-Eroin 28 dd-Kodein 30 B- Kenevir 31 a- Esrar 32 b- Marihuanna 33 C- Koka 34 a- Kokain 34 b- Crack 35 3- Sentetik Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddeler 36 A- Depresanlar 36 a- Barbitüratlar 37 b- Benzodiazepinler 38 B- Hellusinojenler 39 a- Lsd 40 b- Psilosibin veya Psilosin 41 c- Meskalin 42 d- DMT (N N Dimetiltriptamin) 42 e- Fensiklidin ( Pcp, Melek Tozu) 43 f- Hallusinojenik Özelliği Olan Diğer Maddeler 43 C- Stimülanlar (Uyarıcılar) 43 a- Amfetamin ve Benzerleri 44 aa- Amfetamin 44 III bb- Metamfetamin 46 cc- MDA (Metilendoksi Amfetamin) 46 dd- Ekstazi 46 ee- Fenetyllin (Captafon) 47 IV- UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE BAĞIMLILIĞINA YOL AÇAN ETKENLER VE BU MADDELERİN KİŞİ VE TOPLUM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ 48 1- Genel Olarak 48 2- Bağımlılığa Yol Açan Etkenler 49 a- Genel Olarak 49 b- Genetik Faktörler 50 c- Kişisel Özellikler 50 d- Yaş 50 e- Sosyokültürel Yapı 50 f- Suistimal Edilebilecek Maddeye Ulaşma 51 3- Madde Bağımlılığının Kişiler Üzerinde Etkileri 52 a. Genel Olarak 52 b. Psiikolojik Bağımlılık 52 c. Fiziksel Bağımlılık 53 d. Abstinens (yoksulluk)Sendromu 53 e. Madde Bağımlılığına İkincil Hastalıkların Ortaya Çıkması 54 f. Toplumsal Tepki 54 4- Madde Bağımlılığının Toplum Üzerinde Etkileri 54 V- UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE KAÇAKÇILIĞININ BOYUTLARI 56 IV 1- Genel Olarak 56 2- Dünya Genelinde Uyuşturucu Veya Uyarıcı Madde Kaçakçılığı 57 3- Türkiye Genelinde Uyuşturucu Veya Uyarıcı Madde Kaçakçılığı 59 VI- UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE İMAL VE TİCARETİ SUÇLARININ BENZER SUÇLARLA MUKAYESESİ VE TÜRK CEZA KANUNU DIŞINDAKİ YASAL DÜZENLEMELER 62 A- Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçlarının Benzer Suçlarla Mukayesesi 62 1- Kullanmak İçin Uyuşturucu ve Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek veya Bulundurmak Suçu ile Mukayesesi 62 2- 2313 Sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun’un 23/ 5 (23/ son) Maddesinde Düzenlenmiş Bulunan Esrar Elde Etmek Amacıyla Kenevir Ekme ve Ek 1. Maddenin 4.Fıkrasında Düzenlenen Suçlar İle Mukayesesi 65 a- 2313 Sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun’un 23/ 5 Maddesinde Düzenlenmiş Bulunan Esrar Elde Etmek Amacıyla Kenevir Ekme Suçu ile Mukayesesi 65 b- 2313 Sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun’un Ek 1.Maddenin 4.Fıkrasında Düzenlenen Suçla Mukayesesi 66 3- 3298 Sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun’da Düzenlenmiş Bulunan Suçlar ile Mukayesesi 68 B- Türk Ceza Kanunu Dışındaki Yasal Düzenlemeler 70 1- 2313 Sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun 70 2- 3298 Sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun 71 3- 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu 71 4- 984 Sayılı Ecza Ticarethaneleriyle Sanat ve Ziraat İşlerinde Kullanılan Zehirli ve Müessir Kimyevi Maddelerin Satıldığı Dükkanlara Mahsus Kanun 72 V 5- 1595 Sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu 73 6- 2559 Sayılı Polis Vazife ve Selahiyat Kanunu 73 7- 2803 Sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu 74 8- 5584 Sayılı Posta Kanunu 74 9- 4208 Sayılı Karaparanın Önlenmesine Dair Kanun ve 5549 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun 74 10- 3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanunu 75 İKİNCİ BÖLÜM UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDELERİN YASAKLANMASI VE KONTROL ALTINA ALINMASINA YÖNELİK ULUSLARARASI ÖRGÜTLER VE SÖZLEŞMELER İLE MUKAYESELİ HUKUKTA UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE SUÇLARI I- UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDELERİN YASAKLANMASI VE KONTROL ALTINA ALINMASINA YÖNELİK ULUSLARARASI ÖRGÜTLER VE SÖZLEŞMELER 77 A -Uluslararası Örgütler 77 1-Genel Olarak 77 2- Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi 78 3- Birleşmiş Milletler Uyuşturucu Maddeler Komisyonu (CND) 79 4- Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 81 5- Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) 83 6- Birleşmiş Milletler Uyuşturucu Kontrol UNDCP) 84 7- Uyuşturucu Maddelerin Kötüye Kullanılmasını Denetleme Fonu (UNFDAC) 85 8- Uluslararası Uyuşturucu Kontrol İdaresi (INCB) 85 9- Birleşmiş Milletler Yakın ve Orta Doğu Yasadışı Uyuşturucu Ticareti Alt Komisyonu 86 VI 10- Birleşmiş Milletler Uyuşturucu Madde Kaçakçılığıyla Mücadele Eden Ulusal Kuruluş Bölüm Başkanları (HONLEA) 86 11- Avrupa Konseyi ve Pompidou Grubu 87 12- Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi (EMCDDA) 87 13- Dublin Grubu 88 14- İnterpol 89 15- Ekonomik İşbirliği Örgütü (ECO) 90 16- Mali EylemGörev Grubu (FATF) 91 17- Güneydoğu Çalışma Grubu 92 18- Sınıraşan Suçlarla Mücadele Bölgesel Merkezi (SECI) 93 19- Uyuşturucu Karşıtı Avrupa Kentler Birliği (ECAD) 93 B- Uluslararası Sözleşmeler 94 1- Genel Olarak 94 2- 1909 Şanghay Afyon Sözleşmesi 94 3- 1912 La Haye Afyon Sözleşmesi 96 4- 1912 La Haye Afyon Konferansı 98 5- 1925 Cenevre Afyon Sözleşmesi 98 6- 1931 Cenevre Afyon Sözleşmesi 100 7- Zararlı İlaçların Gayrimeşru Ticaretinin Men’i Hakkındaki 1936 Cenevre Sözleşmesi 101 8- Sentetik Uyuşturucu Maddeler Hakkında 1948 Paris Protokolü 102 9- 1953 Newyork Afyon Protokolü 104 10- Uyuşturucu Maddeler Dair 1961 Tek Sözleşmesi 106 11- 1961 Tek Sözleşmesini Değiştiren 1972 Tarihli Protokol 110 VII 12- 1971 Psikotropik Maddelere Dair Sözleşme 111 13- Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Kaçakçılığına Karşı 1988 Birleşmiş Milletler Sözleşmesi 114 II- MUKAYESELİ HUKUKTA UYUŞTURUCU MADDE İMAL VE TİCARETİ SUÇLARI 116 1- Amerika Birleşik Devletleri (A.B.D) 116 2- Kanada 124 3- Britanya (Birleşik Krallık) 125 4- Almanya 128 5- İsviçre 131 6- Hollanda 134 7- Polonya 138 8- Bulgaristan 140 9- Çin Halk Cumhuriyeti 141 10- Fransa 143 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TÜRK CEZA KANUNUNDA UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE İMAL VE TİCARETİ SUÇLARI I-GENEL OLARAK 146 II-MADDEDE DÜZENLENEN SUÇ TİPLERİNDE KORUNAN HUKUKİ YARAR 149 III- UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE İMAL, İTHAL VEYA İHRAÇ SUÇU 152 1- Suçun Unsurları 152 A- Tipiklik 152 VIII B- Maddi Unsur 153 a- Fail 154 b- Mağdur 156 c- Konu 157 d- Fiil 161 aa- İmal Etme 162 bb- İthal Etme 165 cc- İhraç Etme 170 e- Netice 172 f- Suçun Nitelikli Unsurları 173 aa- Cezayı Artıran Nitelikli Unsurlar 173 aaa- Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddenin Cinsi 174 bbb- Örgüt Hali 177 ccc- Failin Fıkrada Öngörülen Meslek Grupları İle İştigal Etmesi 185 bb- Cezayı Azaltan Nitelikli Unsurlar 187 aaa- Suç konusunun Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Etkisi Doğuran Maddeler Olması 187 C- Manevi Unsur 191 a- Genel Olarak 191 b- İmal Fiili Açısından Manevi Unsur 192 c- İthal Fiili Açısından Manevi Unsur 194 d- İhraç Fiili Açısından Manevi Unsur 195 D- Hukuka Aykırılık Unsuru 196 IX 2- Suçun Özel Görünüş Şekilleri 197 A- Teşebbüs 197 a- Genel Olarak 197 b- İmal Fiili Bakımından Teşebbüs 200 c- İthal Fiili Bakımından Teşebbüs 203 d- İhraç Fiili Bakımından Teşebbüs 207 B- İştirak 209 a- Genel Olarak 209 b- Kusur Yeteneği Olmayanların Suçun İşlenilmesinde Kullanılması 210 C- İçtima 211 3- Kusurluluk ve Kusurlulukla İlgili Özellikler 214 4- Cezayı Kaldıran veya Azaltan Şahsi Sebepler 216 A- Cezasızlık Nedeni Olarak Etkin Pişmanlık 217 a- Genel Olarak 217 b- Şartları 218 aa- İhbarı Yapan Kişinin Durumuna İlişkin Şart 218 bb- İhbarın Zamanına İlişkin Şart 220 cc- İhbarın Niteliğine İlişkin Şart 221 B- Cezadan İndirim Nedeni Olarak Etkin Pişmanlık 224 a- Genel Olarak 224 b- Şartları 225 aa- İhbarı Yapan Kişinin Durumuna İlişkin Şart 225 bb- İhbarın Zamanına İlişkin Şart 226 X aaa- Resmi Makamlar Tarafından Haber Alındıktan Sonra Hizmet ve Yardım Etme 226 bbb- En Geç Hüküm Verilinceye Kadar Yapılması 226 cc- İhbarın Niteliğine İlişkin Şart 227 5- Yaptırım ve Kovuşturma 229 A- Yaptırım 229 a- Genel Olarak 229 b- Hapis ve Adli Para Cezası 230 c- Tüzel Kişiler Hakkında Güvenlik Tedbiri Uygulanması 234 d- Yabancı Ülkede Hükmolunan Cezanın Etkisi 236 e- Müsadere 239 aa- Genel Olarak 239 bb- Eşya Müsaderesi 239 cc- Kazanç Müsaderesi 241 dd- Müsadere Usulü 243 B- Kovuşturma 245 a- Görev 245 b- Yetki 247 c- Yargılama Usulü 248 IV- UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE TİCARETİ SUÇU 251 1- Suçun Unsurları 251 A- Tipiklik 251 B- Maddi Unsur 251 XI a- Fail 251 b- Mağdur 252 c- Konu 253 d- Fiil 255 aa- Genel Olarak 255 bb- Satma 256 cc- Satışa Arz Etme 259 dd- Başkalarına Verme 261 ee- Sevk Etme 262 ff- Nakletme 263 gg- Depolama 264 hh- Satın Alma 265 ii- Kabul Etme 266 jj- Bulundurma 267 e- Netice 270 f- Suçun Nitelikli Unsurları 270 aa- Cezayı Artıran Nitelikli Unsurlar 270 aaa- Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddenin Cinsi 270 bbb- Örgüt Hali 271 ccc- Failin Fıkrada Öngörülen Meslek Grupları İle İştigal Etmesi 271 bb- Cezayı Azaltan Nitelikli Unsurlar 272 aaa- Suç konusunun Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Etkisi Doğuran Maddeler Olması 272 XII C- Manevi Unsur 272 D- Hukuka Aykırılık Unsuru 275 2- Suçun Özel Görünüş Şekilleri 276 A- Teşebbüs 276 B- İştirak 277 C- İçtima 278 3- Kusurluluk ve Kusurlulukla İlgili Özellikler..............................................284 4- Cezayı Kaldıran veya Azaltan Şahsi Sebepler 285 A- Cezasızlık Nedeni Olarak Etkin Pişmanlık 285 a- Genel Olarak 285 b- Şartları 286 aa- İhbarı Yapan Kişinin Durumuna İlişkin Şart 286 bb- İhbarın Zamanına İlişkin Şart 288 cc- İhbarın Niteliğine İlişkin Şart 289 B- Cezadan İndirim Nedeni Olarak Etkin Pişmanlık 290 a- Genel Olarak 290 b- Şartları 291 aa- İhbarı Yapan Kişinin Durumuna İlişkin Şart 291 bb- İhbarın Zamanına İlişkin Şart 292 aaa- Resmi Makamlar Tarafından Haber Alındıktan Sonra Hizmet ve Yardım Etme 292 bbb- En Geç Hüküm Verilinceye Kadar Yapılması 292 cc- İhbarın Niteliğine İlişkin Şart 292 5- Yaptırım ve Kovuşturma 294 XIII A- Kovuşturma 294 B- Yaptırım 296 V- UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE ÜRETİMİNDE KULLANILAN MADDELERİN İMALİ VE TİCARETİ SUÇU 298 1- Suçun Unsurları 298 A- Tipiklik 298 B- Maddi Unsur 298 a- Fail 298 b- Mağdur 299 c- Konu 300 d- Fiil 302 aa- Genel Olarak 302 bb- İmal Etme 303 cc- İthal Etme 303 dd- İhraç Etme 304 ee- Satma 304 ff- Satın Alma 305 gg- Sevk Etme 305 hh- Nakletme 305 ii- Depolama 306 e- Netice 306 f- Suçun Nitelikli Unsurları 307 aa- Cezayı Artıran Nitelikli Unsurlar 307 XIV aaa- Genel Olarak 307 bbb- Failin Fıkrada Öngörülen Meslek Grupları İle İştigal Etmesi 308 C- Manevi Unsur 308 D- Hukuka Aykırılık Unsuru 308 2- Suçun Özel Görünüş Şekilleri 309 A- Teşebbüs 309 B- İştirak 311 C- İçtima 312 3- Cezayı Kaldıran veya Azaltan Şahsi Sebepler 313 A- Cezasızlık Nedeni Olarak Etkin Pişmanlık 313 B- Cezadan İndirim Nedeni Olarak Etkin Pişmanlık 314 4- Yaptırım ve Kovuşturma 316 A-Kovuşturma 316 B-Yaptırım 317 SONUÇ 318 KAYNAKÇA 327 İNTERNET ADRESLERİ 338
Keywords: Hukuk; Kamu Hukuku; Suçlar_Hukuk