Kronik aerobik egzersizin takayasu arteritinde kardiyopulmoner sağlamlık ve vasküler fonksiyon üzerine olası koruyucu etkilerinin araştırılması - ALİBAZ ÖNER, FATMA; DİRESKENELİ, RAFİ HANER; KASIMAY ÇAKIR, ÖZGÜR (My University, 2022)
Giriş: Takayasu arteriti (TA), büyük damarları etkileyen nadir bir vaskülittir.Amaç: Kronik aerobik egzersiz uygulamasının TA hastalığında olası koruyucu etkisininaraştırılması.Yöntem: Araştırmaya 20-55 yaş arasında 17 kadın TA hastası ve yaş ve Beden Kitle İndeksi(BKİ) eşleştirilmiş 11 kadın sağlıklı kontrol dahil edilmiştir (KON). TA hastaları; egzersizyapmayan grup (TAK, n=9) ve 12 hafta süreyle egzersiz yapan grup (TAK+Egz, n=8) olarakayrılmışlardır. Çalışma iki aşama olarak bazal ve deney sonu ölçümleri şeklindeplanlanmıştır; her iki aşamada da bütün katılımcılar antropometrik ölçümler, koşu bandıüzerinde kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET), yakın kızılötesi spektroskopisi (NIRS)ölçümü, akım aracılı dilatasyon (FMD) ölçümleri, kan örnekleri, yaşam kalitesi anketi içinteste tabii tutulmuşlardır. Bazal ölçümleri alındıktan sonra TAK+Egz grubu 12 haftalıksüreçte haftada 3 gün ortayüksek şiddette zumba egzersizi yapmıştır. KON ve TAK grubuyapılandırılmış herhangi bir fiziksel aktiviteye katılmamışlardır.Bulgular: TAK ve TAK+Egz gruplarının maksimum oksijen tüketimi (VO2maks) ve%FMD’si bazal ölçümlerde kontrole göre daha düşüktü (p<0.05-0.01); TAK+Egz grubununVO2maks düzeyleri ve %FMD’si yükselmiştir (p<0.05). Anaerobik eşikteki oksijen tüketimi(VO2AT) TAK grubunda ilk ve son ölçümlerde KON grubundan daha düşüktü, TAK+Egzgrubunda ise egzersiz sonrasında bazale göre VO2AT değerleri yükselmiştir (p<0.05-0.01).İlk ölçümlerde TAK ve TAK+Egz grubunun maksimum kalp hızı (KHmaks) değerlerikontrolden daha düşükken egzersiz antrenmanıyla TAK+Egz grubunda ilk ölçüme kıyasla sonölçümde artmıştır (p<0.05). NIRS ölçümlerinde KON grubuna kıyasla TA gruplarında birfarklılık görülmezken, TAK+Egz grubunda egzersizle birlikte izometrik egzersizi sırasındaminimum % satürasyon ve derlenmede ortalama satürasyon artmıştır (p<0.05).Tartışma ve Sonuç: Çalışmamız egzersiz antrenmanının TA’de kardiyopulmoner sağlamlığıarttırdığını ve vasküler fonksiyonu iyileştirdiğini düşündürmektedir.Anahtar Sözcükler: Takayasu arteriti, egzersiz, endotelyal fonksiyon, VO2maks, anaerobikeşik.
Keywords: Tıp; Sağlık Bilimleri; Temel Tıp Bilimleri; Fizyoloji; Spor Fizyolojisi; Medicine; Health Sciences; Fundamental Medical Sciences; Human Physiology; Sport Physiology; Klinik Tıp (MED); Yaşam Bilimleri (LIFE); Klinik Tıp; Biyoloji ve Biyokimya; TIP, GENEL & DAHİLİ; FİZYOLOJİ; Clinical Medicine (MED); Life Sciences (LIFE); CLINICAL MEDICINE; BIOLOGY & BIOCHEMISTRY; MEDICINE, GENERAL & INTERNAL; PHYSIOLOGY; Fizyoloji (tıbbi); Aile Sağlığı; Temel Bilgi ve Beceriler; Genel Sağlık Meslekleri; Patofizyoloji; Dahiliye; Değerlendirme ve Teşhis; Tıp (çeşitli); Genel Tıp; Yaşam Bilimleri; Physiology; Physiology (medical); Family Practice; Fundamentals and Skills; General Health Professions; Pathophysiology; Internal Medicine; Assessment and Diagnosis; Medicine (miscellaneous); General Medicine; Life Sciences; Takayasu arteriti; egzersiz; endotelyal fonksiyon; VO2maks; anaerobik eşik