Din eğitimi açısından Kur’an’da yol kavramı (Sırat-ı Müstakim) - Başkurt, İrfan (My University, 1999)
EĞİTİM AÇISINDAN KUR'AN'DA YOL KAVRAMI olarak hazırlanan bu çalışmamız, dört bölümden oluşmaktadır. Tez, kısaltmalara ait sayfalarla birlikte 389 sayfadan ibarettir. Giriş kısmında, araştırmanın amacı, önemi, teknikleri ve içerdiği konulara yer verilmiştir. Birinci bölümde, yol anlamına gelen sırat kavramının, tarih içindeki durumu ele alınmıştır. Bu kavramının, Kur'an'da yol anlamına gelen din, sebil, şeriat, millet, ve tarik gibi diğer terimlerle olan bağlantısı yine bu bölümde ele alınmıştır. İkinci bölümde, erdirici ve olgunlaştırıcı boyutu ele alınan yol kavramının, aynı zamanda saptıran ve olumsuzluklara götüren zıddı olan olumsuzluk yoluna işaret edilmiştir. Yol kavramına Haklar ve Değerler Sistemi olarak, üçüncü bölümde yer verilmiştir. İlahi Haklar, Âile Hakkı, Çocuk Hakkı, Toplum Hakkı, Bireysel Haklar, Yetim Hakkı, Mülkiyet Hakkı, Sözleşmelerde Adalet ve Allah'a verilen Sözlerin Yerine Getirilmesi gibi konular, işaret edilen haklar ve değerler sistemini oluşturmaktadır. Dördüncü ve son bölümde, dosdoğru yol anlamına gelen sırat-ı müstakîm kavramından çıkarılan ilke ve prensiplerin, eğitime uyarlanması hususu ele alınmıştır. Yol kavramının, özellikle denge ve istikamet boyutuyla hayatta aktif ve üretken olma yönündeki ilkelerin eğitimde uygulanmasının önemine dikkat çekilen bu bölümde, söz konusu dengenin, evrende denge, insanın psikolojik ve biyolojik yapısında denge, sosyal hayatta denge, eski ile yeni arasında denge ve dünya ile ahiret arasındaki denge gibi alanları kapsadığı ifade edilmiştir. Sonuç bölümünde ise öneriler ve bu konuda daha yapılması gereken çalışmalar ile Bibliyografya'ya yer verilmiştir. DISSERTATION ABSTRACKT The dissetation titled as The Concept of 'Way' in Qur'an -from a Pedagogical Perspecktive (Sırat-ı Mustaqîm) consists of a preface, four chapters, and conclusion, XI + 379 p. In the preface the aim, significance, methodology, and content of the dissertation is briefly introduced. The first chapter deals with the concept of way in the context of its equivalent/ corresponding arabic term sırat appeared in the texts of Qur'an and Tradition. Firstly the terms sırat and mustaqîm are studied respectively, then the former term qualified with the latter is inquired. The chapter is ended with a comperasion made between the therm sırat and other related terms such as dîn, sabil, shari'a, milla, tarîq and tariqât. The second chapter titled as sırat-ı mustaqîm as a leading an improving way mainly deals with the basic principles of sırat-ı mustaqîm and opposing concepts. As to the former the rituel aspect of the religion, as to the latter the term dalâle is concernet. The third chapter entitlet as sırat-ı mustaqîm as a system of values and right discusses varies types of right in detail. The rights of God upon man, duties of man towards Him, family right, rights of children, rights of the community, individual rights, right of property, principles of justice in contracts, and keeping promise towards fellowman and God are the main sub-titles of this chapters. The fourth and the last chapter entitled as sırat-ı mustaqîm an pedagogy deals with the main concepts of this chapter is equilibrium. Varies aspects of equilibrium with respective sub-titles such as pedagogy and equilibrium, equilibrium in the nature, equilibrium between the psycological and biological sphers of man, social equilibrium, equilibrium between past and present, equilibrium between temporal and permanent are discussed, and substantiated with examples from pedagogical literature. The dissertation is ended with a brief conclusion.
Keywords: İSLAM; KURAN