Klasik münâsebât teorisi ile çağdaş nizâm teorisinin mukayesesi : Zâriyat sûresi örneği - Aslan, Ayşe (My University, 2019)
Münasebat teorisi, Ulûmü’l-Kur’ân arasında çok rağbet gösterilen bir bölüm olmamakla birlikte tefsir tarihi içinde bu ilme özel ehemmiyet gösteren isimler olmuştur. Klasik dönemde Fahreddîn Râzî bu isimlerin başında gelmektedir. Modern dönemde ise Abdülhâmid el-Ferâhi, münasebat teorisine “nizam teorisi” adını verdiği farklı bir yorum getirmiştir. Çalışmamızda öncelikle münasebat teorisinin tefsir geleneğimizdeki yeri araştırılmıştır. Daha sonra, Abdülhâmid el-Ferâhi’nin hayatı, eserleri ve nizam teorisi hakkında bilgi verilmiştir. Son olarak, süreç içinde müfessirlerin münasebat teorisi yorumları arasındaki farklılaşmayı ortaya koyabilmek amacıyla Fahreddin Râzi ve Abdülhâmid el-Ferâhi’nin Zâriyat sûresi yorumları mukayese edilmiştir.

Although the theory of coherence is not a much sought-after section among the Sciences of Qur’an, it has been the names that have particular importance to this science in the history of exegesis. In the classical period, Fahreddin Râzî is one of these names. In the modern period, Abdülhâmid al-Ferâhi brought a different interpretation to the relationship theory which he called “nizam theory”. In this study, first of all, the importance of coherence theory in our tradition of exegesis has been investigated. Afterwards, information was given about the life, works and nizam theory of Abdülhâmid al-Ferâhi. Finally, in order to reveal the differentiation between the interpretations of the theory of coherence of the exegetes in the process, Fahreddin Râzi and Abdülhâmid al-Ferâhi's interpretations of surat al-Dhariyat were compared.
Keywords: Abdülhâmid el-Ferahi; Abdülhâmid el-Ferâhi; coherence theory; Fahreddin Razi; Hermeneutics; Islam; İslam; münasebat teorisi; nizam teorisi; nizam theory; surat al Dhariyat; Tefsir bilimi; Zariyat sûresi