Yarı kentsel bir bölgede 20 yaş ve üzeri erişkinlerde diabetes mellitus prevalansı ve risk faktörleri - Çetinkaya, Gülden (My University, 2003)
Samsun ilinin Havza ilçesinde yapmış olduğumuz kesitsel tipteki araştırmamızda, 400 kişinin 20' sinin önceden diabetes mellitus tanısı almış olduğu saptanmış ve 3 kişiye de yeni diabetes mellitus tanısı konmuştur. Araştırmaya katılanların arasında eski diabetes mellitus hastalarının oranı %5.0 olarak bulunmuştur Araştırmaya katılan 20 yaş ve üzerindeki 400 kişinin %53.5' ini kadınlar, %46.5'ini erkekler oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan kadınların 6'sı (%2.8) gebedir. Araştırmaya katılanların öğrenim durumuna göre dağılımı incelendiğinde %18.8'inin okur yazar olmadığı, %23.3'ünün ortaokul ve daha yüksek öğrenim düzeyinde olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılanlarda ölçülen random kan şekeri değeri %78.7' sinde 115 mg/ dl' den düşük bulunmuştur. %15.8'inde 115-199 mg/ dl, %5.5' inde ise 200 mg/ dl ve daha üstünde olarak ölçülmüştür. Araştırmamıza katılanlarda yaş gruplarına özel diabetes mellitus sıklığı incelenmiştir. 35-49 yaş grubunda %1.5 olan oran, 50-64 yaş grubunda %10.0' a, 65 yaş ve üstü yaş grubunda %15.6 ile en yüksek değerine ulaşmaktadır. Araştırmaya katılanların %15.8' inin birinci derece yakınlarında (anne, baba ve kardeş) diabetes mellitus hastalığı öyküsü vardır. Araştırmamıza katılanlarda obesite durumu vücut kitle indeksine göre değerlendirildiğinde %22.0' ının normal sınırlarda olduğu görülmüştür. %44.5' i hafif obes, %27.5' i orta obes grubunda yer almaktadır. Araştırmamızda diabetes mellitus hastası olanların vücut kitle indeksi sonuçlarına bakıldığında %43.0' ının hafif obes (10 kişi), %34.0' ının orta obes (8 kişi), %4.0' ının ağır obes (1 kişi) gruplarında olduğu görülmüştür. Araştırmamızda obes olan grupta diabetes mellitus görülme sıklığı %6.5, obes olmayan grupta diabetes mellitus görülme sıklığı ise %4.2 olarak bulunmuştur. Bu fark istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Araştırmamıza katılan eski diabetes mellitus hastalarının %60.0' ının (12 kişi) diyet ile beraber oral antidiabetik ilaç kullandığı, %15.0' ınında (3 kişi) diyet ile beraber insülin aldığı, %20.0' ının ise (4 kişi) tedavi yöntemlerinden hiçbirini kullanmadığı görülmüştür. Araştırmamızda eski diabetes mellitus hastalarının ailelerinde diabetes mellitus hastalığı varlığına %10.0 oranında rastlanmıştır. Araştırmaya katılanlarda bozulmuş glukoz toleransı oranı %0.25 olarak bulunmuştur. In the cross sectional research carried out in Havza, Samsun over 400 persons, 20 previously diagnosed and 3 new diabetes mellitus cases have been observed. The ratio of the previously observed diabetes mellitus cases to the entire number of people in the research is 5.0%. 53.5 % of the 400 persons that participated in the research that are 20 years-old and over are female and 46.5 % are male. 6 (2.8 %) of the women who participated in the research are pregnant. Taking a look at the distribution of the participants with regards to their educational backgrounds, it has been observed that 18.8 % are illiterate, 23.3 % have attended secondary school and are still at higher education level. The random blood sugar values have been observed to be below 115 mg/ dl in the 78.7% of the patients. 15.8% have had 115-199 mg/ dl and 5.5% have had 200 mg/ dl and above. The diabetes mellitus frequency of the participants of the research with regards to the age groups has been studied. The ratio observed as 1.5% at 35-49 age group has increased to 10.0 % for those from 50 to 64 and has reached its peak value, which is 15.6 %, for 65 and above. The first level relatives (mother, father, and brothers/ sisters) of the 15.8 % of the participants had diabetes mellitus background. Evaluating the obesity values of the participants of the research with regard to the body mass index, 22.0% of the values fall under normal category. 44.5% are slightly obese and 27.5 % are semi-obese. When the body mass index results of the diabetes mellitus patients in the group are evaluated, it is observed that 43.0% are slightly obese (10 people), 34.0 are semi-obese (8 people), and 4.0% is heavy obese (1 person). The diabetes mellitus frequency for the obese is 6.5% while it is 4.2% for the rest of the group. This difference is not statistically important. It has been observed that 60.% of the previously diagnosed diabetes mellitus patients (12 people) take oral antidiabetics along with a diet, that 15.0% (3 people) take insulin along with a diet, and that 20.0% (4 people) use none of the therapy methods. It has been observed that the families of the previously diagnosed diabetes mellitus patients have diabetes mellitus by 10.0%. The decomposed glucose tolerance ratio for the participants of the research is 0.25%.
Keywords: Fiziksel hastalık ve verilen hizmetler; Halk Sağlığı; Toplumsal refah sorunları