Nigella Sativa’nın (Çörek Otu) anti-tüberküloz ilaç kaynaklı hepatotoksitite üzerine etkisinin araştırılması - Şener, Nur (My University, 2008)
1. ÖZET Çalısmamızın amacı anti-tüberküloz ilaçları kullanılarak yaratılan hepatotoksisitede Nigella sativa’nın iyilestirici etkisini arastırmaktır. Çalısmamıza alınan sıçanlar 4 gruba ayrıldı. Bu gruplara 10 gün süreyle su maddeler verildi: 1. Grup; Serum fizyolojik, 2. Grup; Nigella sativa yagı (NS), 3. Grup; INH + RIF (izoniazid+rifampisin), 4. Grup; INH+RIF+NS. Nigella sativa yagının iyilestirici etkisini belirlemek amacıyla tüm gruplarda biyokimyasal, histopatolojik inceleme ve elektroforez yapıldı. Biyokimyasal incelemeler sonucu 1. ve 2. grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlemlenmedi. 3. ve 4. gruplarda ise AST, ALT, ALP, TBIL düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.05). Gruplarda yapılan histopatolojik incelemlerde ise 1. grupta (serum fizyolojik) normal karaciger yapısı gözlemlenmistir. 2. grupta ise (NS yagı) normale yakın karaciger yapısı gözlemlenmis olup her iki grup kıyaslandıgında anlamlı bir fark gözlenmemistir. Anti-tüberküloz ilaçlar verilerek hepatotoksisite yarattıgımız 3. grubun (hepatotoksisite grubu), karaciger yapısında dejenerasyon oldugu gözlemlenmistir. 4. Grupta ise dejenerasyon gözlemlenmis olup bu dejenereasyonun 3. Gruptaki dejenerasyon kadar yüksek oranda olmadıgı saptanmıstır. Fakat histopatolojik olarak anlamlı bir sekildede düzelme görülmemistir. Gruplardan alınan karaciger örneklerinde yapılan SDS- PAGE elektroforez sonucunda, gruplar arasında anlamlı bir fark gözlenmemistir. Tüberküloz, hastayı maddi ve manevi olarak yıpratan, günümüzde hala önemini koruyan bir hastalıktır. Tedavi sırasında olusan hepatotoksisiteyi hızlı sekilde yok etmeye çalısmak, tüberküloz hastasının tedaviye olumlu yanıtını hızlandırmaktadır. Bu tezde elde edilen bulgular anti-tüberküloz ilaçların, yan etki olarak karacigerde yarattıgı toksisiteyi, Nigella sativa yagının önledigini isaret etmektedir. Daha kapsamlı çalısmalarla, bu konuda daha ayrıntılı sonuçlara ulasılabilir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Hepatotoksisite, Nigella sativa, Tüberküloz 2)

Investigation of the effects of Nigella sativa oil in anti-tuberculosis drugs induced hepatotoxicity in experimental animals The aim of this study is to invistigate the protective effect of Nigella sativa on hepatotoxicity which is created using tuberculos medicines. The rats in our study were divided into four goups, treated for 10 days. 1st Group; Normal saline, 2nd Group; Nigella sativa oil (NS), 3rd Group; INH+ RIF, and 4th Group; INH + RIF + NS. Biochemical, histopatological investigation and electrophoresis were used to determine the protective effect of the Nigella sativa. After biochemical investigations there was no statistical difference in all the parameters for the 1st and 2nd groups. Meaningful statistical differences were found in AST, ALT, ALP, TBIL levels for the 3rd and 4th groups (p<0.05). Histopatological investigation conducted on the groups, showed normal liver structure in the 1st Group (normal saline). Similary near normal liver structure was observed in the 2nd group and there was no meaningful difference between the livers of the 1st and 2nd groups. Degeneration in the liver structure was determined for the 3rd group with hepatotoxicity which was created using tuberculos medicine, whereas the same degeneration in the 4th group was noticeably decreased. No differences were seen on electrophoresis analysis on samples taken from livers. Tuberculosis, which affects the patient both physically and emotionally, is an illness which still holds its importance today. The early defection of hepatoxicity for a patient with tuberculos illness accelerates the positive response to the treatment. Our results indicate that Nigella sativa protects from hepatotoxicity which was induced by anti-tuberculosis drugs. For more extensive results more comprehensive studies were needed. Hepatotoxicity, Nigella sativa, Tuberculosis II) Tesekkür II)III) Kısaltmalar ve Simgeler IV) Sekil, Resim ve Tabloların Listesi i) Sekil Listesi ii) Tablo Listesi iii) Resim Listesi 1. ÖZET 2. SUMMARY 3. GRS VE AMAÇ 4. GENEL BLGLE 4.1. Karaciger 4.1.1. Karacigerin Baslıca Fonksiyonları 4.1.1.1. Karacigerin Karbonhidrat Mekanizması le lgili Fonksiyonları 4.1.1.2. Karacigerin Lipit Metabolizması le lgili Fonksiyonları 4.1.1.3. Karacigerin Amino Asit ve Azot Metabolizması le lgili Fonksiyonları 4.1.1.4. Karacigerin Bilirubin Metabolizması le lgili Fonksiyonları 4.1.1.5. Karacigerin Hematolojik Fonksiyonu 4.1.1.6. Karacigerin Ekskresyon ve Detoksifikasyon Fonksiyonu 4.1.1.7. Karacigerin Depolama Fonksiyonu 4.1.1.8. Karacigerin mmünolojik Fonksiyonu 4.1.2. Karacigerde laca Baglı Hepatotoksisite 4.1.3. Karaciger Hücre Zedelenme Mekanizmaları 4.2. Tüberküloz iii 4.2.1. Epidemiyoloji 4.2.2. Bulasıcılık ve Patogenez 4.2.3. Klinik Bulgular ve Tanı 4.2.4. Tüberküloz Tedavisi 4.2.5. Tüberküloz ve Hepatotoksisite 4.3. Serbest Radikaller ve Oksidatif Stres 4.3.1. Serbest Radikallerin Hasar Olusturma Mekanizması 4.3.2. Serbest Radikal Kaynakları 4.4. Antioksidanlar 4.4.1. Antioksidanların Sınıflandırılması 4.4.1.1. Dogal antioksidanlar 4.4.1.1.1. Enzim olan antioksidan savunma sistemleri 4.4.1.1.2. Enzim olmayan antioksidan savunma sistemleri 4.4.1.2. laçlar 4.5. Nigella sativa (Çörek otu) 4.5.1. Nigella sativa’nın Tıbbi Kullanımdaki Yeri 4.5.2. Nigella sativa’nın Taksonomik ve Morfolojik Özellikleri 4.5.3. Nigella sativa’nın Kimyasal Özellikleri 4.5.4. Nigella sativa’nın Etki Mekanizması 4.5.4.1. Anti-Oksidan özellik 4.5.4.2. Anti-nflamatuar Özellik 4.5.4.3. Bagısıklık Sistemini Kuvvetlendirici Etki 4.5.4.4. Anti-Histaminic özellik 4.5.4.5. Anti-Virol Özellik 4.5.4.6. Anti-Helmintik Özellik 4.5.4.7. Anti-Bakteriyel Özellik 4.5.4.8. Anti-Tümör Özellik 4.5.5. Nigella sativa’nın Yan Etkisi iv 5. GEREÇ VE YÖNTEM 5.1. Deney Hayvanlarının Özellikleri ve Beslenmeleri 5.1.1. Kimyasal Maddeler 5.1.2. Araçlar 5.1.3. Biyokimyasal Ölçüm Kitleri 5.1.4. Yöntem 5.1.4.1. Histopatolojik degerlendirme 5.1.4.2. Biyokimysal ölçümler 5.1.4.3. Elektroforez (Lowry Metodu ile Protein tayini) 5.1.4.3.1. SDS- PAGE ( Denatüre edici PAGE) 5.1.5. statistiksel Yöntem 6. BULGULAR 6.1. Hayvan Agırlıkları 6.2. Karaciger Fonksiyon Testleri 6.3. Histolojik Bulgular 6.4. Elektroforez 7. TARTISMA 8. KAYNAKLAR 9. ÖZGEÇMS 10. ETİK KURUL ONAYI
Keywords: Biyokimya