Solunum hastalarında aktiviteye katılım ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi: Kısa derleme - YILDIZ ÖZER, AYSEL (My University, 2022)
Kronik solunum hastalıkları patogenez ile ilişkili olarak gelişen ilerleyici dispne, yorgunluk, uyku bozukluğu, musküler ve sistemik problemlerden oluşur. Bu problemler hastalığın alevlenme dönemleri ve kronik süreçlerinde inaktivite ve bağımlılık seviyesinde artış ile yaşam kalitesinde ilerleyici olabilen bozulmalara zemin hazırlar. Kronik solunum hastalığına sahip bireylerin tedavi süreçlerinin yönetiminde işlevsellik, engellilik ve sağlığın uluslararası sınıflandırması temel alınır. Terapötik ve preventif süreçlerde biyopsikososyal bakış açısı ve bütüncül yaklaşımla bireyin ele alınması tedavi başarısında altın standarttır. Günlük aktivitelere katılım ve yaşam kalitesi statüsünün geliştirilmesi pek çok hastanın sağlık profesyonellerine başvurusunda birincil amaçtır. Pulmoner rehabilitasyonu da içeren tedavi yaklaşımlarında tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi, yeni tedavilerin protokole eklenmesi, mevcut yaklaşımların yenilenmesi ya da dışlanmasında hastaların bu açılardan kapsamlı değerlendirmelerinin yapılması esastır. Bu derlemede kronik solunum hastalarında aktivite katılımı ve yaşam kalitesini değerlendirmede kullanılan temel ölçüm araçlarına değinilmiştir.

Chronic respiratory diseases consist of progressive dyspnea, fatigue, sleep disturbance, muscular and systemic problems that develop in relation to the pathogenesis. These problems pave the way for progressive deterioration in the quality of life, with an increase in the level of inactivity and addiction in the exacerbation and chronic processes of the disease. The management of the treatment processes of individuals with chronic respiratory disease is based on the international classification of functionality, disability and health. A biopsychosocial perspective and a holistic approach to the individual in therapeutic and preventive processes are the gold standard in treatment success. Participation in daily activities and improving quality of life status is the primary goal for many patients to refer to healthcare professionals. It is essential to evaluate the efficacy of treatment in treatment approaches including pulmonary rehabilitation, to add new treatments to the protocol, to renew or exclude existing approaches, and to make comprehensive evaluations of the patients in these respects. In this review, basic measurement tools used to evaluate activity participation and quality of life in chronic respiratory patients are mentioned.
Evaluation of activity participation and quality of life in respiratory patients: Mini review
Keywords: Kronik Solunum Hastalığı; Aktivite; Yaşam Kalitesi; Chronic Respiratory Disease; Activity; Quality of Life