“Müslümanların birbirine karşı olan hakları” hadisinin tahkik, tahric ve değerlendirilmesi - Gölükcü, Hilmi (My University, 2011)
“MÜSLÜMANLARIN BİRBİRİNE KARŞI OLAN HAKLARI” HADİSİNİN TAHKİK, TAHRİC VE DEĞERLENDİRİLMESİ Tezimiz, “Müslümanların Birbirine Karşı Olan Hakları” hakkındaki hadiste geçen hakları incelemek ve hadis ilmine göre bu hadislerin sıhattini ortaya koymaktan ibarettir. Bu haklar hadiste sekiz tane olarak geçmektedir. Fakat gerçek manada Müslümanların haklarını sayacak olduğumuzda bu hakları otuz küsüre çıkartmamız mümkündür. Her şeyin üzerine bina edildiği “Hak” kavramı anlam örgüsü olarak çok geniştir. Birçok ilim dalında değişik anlamlarda kullanılmıştır. Öncelikle Allah’ın ve O’nun yaptıklarının ismidir. Bunun dışında sabit, hakikat, gerçek, hüküm, vacip olmak, kesin, muvafakat, pay, hisse vb. anlamlara gelmektedir. Konumuzla ilgili kısmı daha çok sorumluluk anlamına gelir. “Müslümanların karşılıklı hakları” dediğimizde vazife ve sorumluluk anlaşılır. Bu sorumluluk kişinin kendi nefsine karşı başlar yaratıcısına kadar çıkar. Dinimize göre hak ve sorumlulukların sınırı İslam tarafından belirlenir. İnsanlar Allah’ın verdiği hakları kullanır veya kullanmaz. Dolayısı ile bu haklar kullar tarafından değiştirilemez ve yok edilemez. Bu çalışmamızda dinimizin kulluk anlayışının sadece ibadetleri yerine getirmekten ibaret olmadığını bunun yanında müminin sosyal manada bir boşluk doldurup çevresine karşı duyarlı olmasının da önemini anlamaktayız. Hak, Hadis, Allah, İslam, Sorumluluk, Gerçek, Dogru, Batıl.

“THE MUTUAL RİGHTS OF MUSLİMS” HADİTH’S İNVESTİGATİON, İNFERENCE AND EVALUATİON Our thesis comprises investigating the rights which takes part in “The Mutual Rights of Muslims” hadith and showing this hadiths’ trust worthy. There are eight rights in this hadith. In fact, if we count this rights, we can increase this number to about thirties . The subject of “Right” on which everything is build, in the meaning, is too broad. It is used in various science department with different meanings. First, it is the name of Allah and his creatures. Also, it means “durable”, “reality”, “truth”, “judgement”, “compulsory”, “definite”, “consent”, “share” etc. The part obout our subject, means mostly “responsibility”. When we say “The Mutual Rights of Muslims”, it means “responsibility”. This subject starts against person’s own personality and ends to his crerator. According to İslam, the burden of rights and responsibilities are determined by İslam. Humans use their rights or don’t. So, this rights can’t be changed or destroyed. We explain in this study that our religion’s worship comprehension in not only fulfilling worships but also this comprehension is socially sensitive against environment. Key Words: Right, hadith, Allah, İslam, responsibility, relity, true, superstitious.
Keywords: Hadis; İslam Dini