4. Sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programının değerlendirilmesi - Sevindim, Özlem (My University, 2025)
Bu çalışmanın amacı, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında uygulamaya konan 4. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programını değerlendirmektir. Karma yöntem araştırmalarından açıklayıcı sıralı desenin kullanıldığı bu çalışmanın nicel kısmına Ankara’nın Keçiören ilçesinden 118 öğretmen ve 164 öğrenci katılmıştır. Nitel boyutta ise 8 öğretmen yer almaktadır. Öğretim programının öğelerinin uygunluğunu saptamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama aracı (öğretmen anketi), uzman görüşleri doğrultusunda son şekli verildikten sonra 118 öğretmen tarafından cevaplanmıştır. Öğrencilerin kazanımlara ilişkin görüşlerinin saptandığı veri toplama aracına 164 öğrenci cevap vermiştir. Nitel veriler için ise alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile 8 öğretmenden görüş toplanmıştır. Öğretmen anketi, demografik bilgileri belirlemek için üç soru ile başlayıp, kazanımlara ilişkin 10, içerik boyutuna dair 7, öğretme-öğrenme sürecine yönelik 6 ve ölçme-değerlendirme sürecine ilişkin 5 madde içeren toplam 30 maddeden oluşmaktadır. Öğrenci anketi, programdaki 33 kazanımın öğrenme çıktısına dönüştürülmesiyle oluşturulmuştur. Yarı yapılandırılmış görüşme formunda ise 7 öğrenme alanıyla ilgili 5 temel soru bulunmaktadır. Öğretmen anketinden toplanan nicel verileri, Nisan-Haziran 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Öğrenci anketi, kazanımların tamamlanacağı tarihler göz önünde bulundurularak 1-15 Haziran 2024 tarihleri arasında uygulanmıştır. Nitel veriler de aynı tarihlerde, öğretmenlerin müsait olduğu zamanlarda ses kaydı alınarak toplanmış; her bir görüşme 20-25 dakika sürmüştür. Nicel verilerin analizi, frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistiklerle gerçekleştirilmiş; bulgular tablolar halinde sunulmuş ve yorumlanmıştır. Nitel veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Nicel veriler, nitel verilerle desteklenerek açıklayıcı bir çerçeve sunulmuştur. Elde edilen bulgulara göre, kazanımlar öğrenci seviyesine uygun, sade ve anlaşılırdır; konularla bağlantılıdır. Ancak, duyuşsal kazanımlarda aile ve çevre faktörleri nedeniyle erişim istenen düzeyde değildir. Haftalık ders saatinin azlığı ve soyut kavramların fazlalığı, bazı kazanımların edinimini zorlaştırmaktadır. İçerik, kazanımlarla tutarlı ve öğrencilerin gelişim düzeyine uygundur; bazı ünitelerin düzenlenmesi gerektiği belirlenmiştir. Program, öğrencilerin aktif katılımını desteklemede yeterlidir. Bununla birlikte, yaşam şartları, ekonomik düzey ve sınıf mevcudu gibi etmenler öğretme-öğrenme sürecinde kısıtlılıklara yol açmaktadır. Ölçme değerlendirme boyutu beklentileri karşılamakta; ancak bazı alanların yoğunluğu, dönem sonuna gelmesi ve ders saatinin azlığı nedeniyle sıkıntılar yaşanmaktadır. Öğrencilerin kazanımlara yüksek seviyede eriştiği sonucuna ulaşılmıştır. Ancak bazı kazanımlarda (İnsanlar, Yerler ve Çevreler, Üretim, Dağıtım ve Tüketim, Küresel Bağlantılar) zorluklar yaşandığı belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre, programda günlük yaşam örnekleri ve somut kavramlar artırılmalı, ailelere yönelik bilinçlendirme seminerleri düzenlenmeli, bazı üniteler yeniden yapılandırılmalı, ders saati artırılmalı, sınıf mevcutları azaltılmalı ve çevresel eşitsizlikleri giderecek önlemler alınmalıdır.

The aim of this study is to evaluate the 4th grade social studies course curriculum implemented in the 2023-2024 academic year. 118 teachers and 164 students from the Keçiören district of Ankara participated in the quantitative part of this study, in which the explanatory sequential design from mixed method research was used. There are 8 teachers in the qualitative dimension. The data collection tool (teacher survey) developed by the researcher in order to determine the suitability of the elements of the curriculum was finalized in line with expert opinions and answered by 118 teachers. 164 students answered the data collection tool, which determined the students' opinions on the outcomes. For the qualitative data, opinions were collected from 8 teachers with a semi-structured interview form prepared in line with the opinions of field experts. The teacher survey consists of a total of 30 items, starting with three questions to determine demographic information, 10 items related to outcomes, 7 items related to the content dimension, 6 items related to the teaching-learning process, and 5 items related to the measurement-evaluation process. The student survey was created by converting 33 outcomes in the program into learning outcomes. The semi-structured interview form includes 5 basic questions related to 7 learning areas. The quantitative data collected from the teacher survey was collected between April and June 2024. The student survey was implemented between June 1-15, 2024, considering the dates on which the outcomes would be completed. Qualitative data was also collected by audio recording on the same dates, when teachers were available; each interview lasted 20-25 minutes. Quantitative data was analyzed with descriptive statistics such as frequency, percentage, arithmetic mean, and standard deviation; the findings were presented and interpreted in tables. Qualitative data were analyzed and interpreted with the content analysis method. Quantitative data were supported by qualitative data and an explanatory framework was presented. According to the findings, the outcomes are appropriate for the student level, simple and understandable; they are related to the subjects. However, access is not at the desired level in affective outcomes due to family and environmental factors. The lack of weekly lesson hours and the abundance of abstract concepts make it difficult to acquire some learning outcomes. The content is consistent with the learning outcomes and is suitable for the students' development level; it has been determined that some units need to be organized. The program is sufficient to support the active participation of the students. However, factors such as living conditions, economic level and class size cause limitations in the teaching-learning process. The measurement and evaluation dimension meets the expectations; however, there are problems due to the intensity of some areas, the end of the term and the lack of lesson hours. It has been concluded that the students have reached the learning outcomes at a high level. However, it has been determined that there are difficulties in some learning outcomes (People, Places and Environments, Production, Distribution and Consumption, Global Connections). According to these results, daily life examples and concrete concepts should be increased in the program, awareness seminars should be organized for families, some units should be restructured, lesson hours should be increased, class sizes should be reduced and measures should be taken to eliminate environmental inequalities.
Evaluation of the 4th grade social studies curriculum
Keywords: Curriculum Evaluation; Curriculum planning; Öğrenim ve öğretim (İlk); Öğretim programı planlaması; Öğretmen Görüşleri; Program Değerlendirme; Social sciences; Social Studies Curriculum; Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı; Sosyal bilimler; Study and teaching (Elementary); Teachers' Opinions