Islam, politics, and the Arab spring : toward a comparative sociology of ʿulamaʾ - Amasha, Mohamed Ahmed Shawky Abdelsatar (My University, 2021)
Arap Baharı patlak verir vermez, ulema farklı duruşlarla da olsa ayaklanmalara karşı tavır geliştirdi. Son on yılda, bu duruşları ve farklılıklarını açıklamak üzere bir literatür ortaya çıkmıştır. Bu tez üç önemli Mısırlı ulemaya (Yusuf el-Karadavi, Ahmed el-Tayyip ve Ali Cuma) ve onların esas olarak Mısır siyaseti (2011-2013) konusundaki tutumlarına odaklanmakta, ancak diğer Arap ayaklanmalarına dair görüşlerini de ele almaktadır. Bu çerçevede, yeni ampirik veriler ışığında Mill'in “farklılık yöntemini” kullanarak mevcut literatürdeki açıklamaların yetersizliğini gösteriyorum. Entelektüeller sosyolojisi ve Pierre Bourdieu'nün teorik çerçevesinden yararlanarak, ulemanın siyasetini anlamak için, bulundukları alanları ve (alan konumları, önceki deneyimleri, birincil ilişki ağları ve entelektüel faaliyetleri tarafından şekillendirilen) habitusları ile çıkarlarını incelemeyi içeren alternatif bir açıklama sunuyorum. Ulemanın başlıca çıkarı, rakiplerine karşı ilim alanında yüksek bir konum işgal etmektir. Ulema kendi alanında ve iktidar alanında yüksek bir konuma sahip olduğunda, rejim değişikliğini veya rejim karşıtı ayaklanmaları pek desteklemez–bunun tersi de geçerlidir. Ulemanın alandaki konumlarına ilişkin değerlendirmeleri ve konumlarını güçlendirme stratejileri, onların habitusları incelenerek anlaşılabilir. Ulemanın, özellikle siyasete yönelik genel eğilimlerini anlamak için (Arap Baharı) öncesindeki deneyimler çok önemlidir. Dahil oldukları birincil ilişki ağları aynı zamanda ulemanın habitusu üzerinde yapısal bir kısıtlama oluşturarak algılarını ve dolayısıyla duruşlarını şekillendirir. Son olarak, entelektüel faaliyetler ulemanın habitusu üzerinde belli bir etkiye sahipken, diğer faktörlere kıyasla ulemanın siyaseti için daha az açıklama gücüne sahip olduğu görülmektedir.

As soon as the Arab Spring erupted, the ʿulamaʾ engaged with its uprisings, though with divergent stances. During the last decade, a body of literature has developed to explain these stances and their divergence. This thesis focuses on three key Egyptian ʿulamaʾ (Yusuf al-Qaradawi, Ahmad al-Tayyib, and Ali Gomaa) and their stances primarily on Egyptian politics (2011-2013) in addition to other Arab uprisings. Providing new empirical data and using Mill’s method of difference, I demonstrate the insufficiency of the literature's explanations. Drawing on the sociology of intellectuals and Pierre Bourdieu’s theoretical framework, I provide an alternative explanation arguing that understanding the ʿulamaʾ’s politics requires studying their fields, habitus (shaped by their field position, early experiences, primary networks, and intellectual activities), and interests. The ʿulamaʾ’s major interest is to occupy a high position in the ʿilm field vis-à-vis their competitors. When the ʿulamaʾ occupy a high position in their field and the field of power, they hardly support regime change or anti-regime uprisings, and vice versa. The ʿulamaʾ’s evaluation of their position in the field and their strategies to enhance their position are to be understood by studying their habitus. Early experiences are crucial to understanding the ʿulamaʾ’s general tendencies, especially toward politics. Their primary networks also constitute a structural constraint on the ʿulamaʾ’s habitus, shaping their perceptions and, therefore, stances. Finally, while intellectual activities have an impact on the ʿulamaʾ’s habitus, it seems that it has less explanatory power for the ʿulamaʾ’s politics, compared to other factors.
Keywords: Ahmad al-Tayyib; Ahmed el-Tayyip; al-Azhar; Ali Cuma; Ali Gomaa; Arab Spring; Arab Spring, 2010-; Arap Baharı; Arap Baharı, 2010-; Bourdieu; Dar al-Iftaʾ; Darü’l-İfta ʿUlamaʾ; Dünya Müslüman Alimler Birliği; Entelektüeller Sosyolojisi; Ezher; International Union of Muslim Scholars; Islam; Islam and Politics; İslam; İslam ve Siyaset; Muslim Brotherhood; Müslüman Kardeşler; Politics; Politika; Sociology; Sociology of Intellectuals; Sosyoloji; Ulema; Yusuf al-Qaradawi; Yusuf el-Karadavi