Buğdaylarda poliaminlerin ve polamin biyosentez inhibitörlerinin mitotik etkileri - İsmailoğlu, Işıl (My University, 2001)
Diploid (Triticum monococcum L.), tetraploid (T. durum Desf.) ve heksaploid (T. aestivum L.) buğdaylarda poliaminlerin (Put, Spd, Spm) ve poliamin biyosentez inhibitörlerinin (DFMO, CHA) tohum çimlenmesi, kök uzaması, mitotik indeks ve kromozomların davranışına etkilerini inceledik. Poliaminler üç türde de tohum çimlenmesini inhibe etti. Tohum çimlenmesinde en fazla inhibisyon Spm, en az inhibisyon ise Put tarafından oluşturuldu. DFMO ve CHA diploidlerde tohum çimlenmesini inhibe ederken DFMO tetraploidlerde, CHA heksaploidlerde çimlenmeyi teşvik etti. Poliaminler diploidlerde kök uzamasını inhibe etti. Tetraploid ve heksaploidlerde ise Put kontrole göre kök uzamasında biraz yükseltgenmeye neden olurken Spd ve Spm her ikisinde de indirgenmeye neden oldu. DFMO ve CHA her üç türün kök uzamasında da inhibisyona neden oldu. Poliaminler ve poliamin biyosentez inhibitörleri kök uçlarında mitoz bölünme geçiren hücrelerin sayısını da etkiledi. Mitotik indeks diploidlerde üç poliamin tarafından da indirgendi. Tetraploidlerde üç poliamin mitotik indekste kontrole göre inhibisyona neden olurken heksaploidlerde Put ve Spd biraz artışa, Spm ise düşüşe neden oldu. DFMO ve CHA üç türün kök uçlarında da mitoz bölünme frekansını düşürdü. Esas olarak poliaminlerin ve poliamin biyosentez inhibitörlerinin neden olduğu kök uzamasındaki inhibisyon, bu maddelerin mitotik indeksi düşürmelerinden dolayıdır. Bu konuda elde edilen sapmalar içsel poliamin içeriğindeki farklılıklardan kaynaklanabilir. Her üç türün kontrol grubunda da mitotik anormallikler gözlendi. Bu anormallikler bozuk metafaz tablası, anafazda kromozom köprüleri, eşit olmayan dağılım, geç kalan kromozomlar, çok kutuplu iğ ipliği şeklinde özetlenebilir. Put ve Spd diploidlerde mitotik anormallik yüzdesini arttırırken Spm kontrole yakın bir değer verdi. Spd ve Spm tetraploidlerde kontrole göre yakın bir anormallik yüzdesi verirken Put bu değeri düşürdü. Heksaploidlerde anormallik yüzdesi 3 poliamin tarafından düşürüldü. DFMO ve CHA üç türde de mitotik anormallik yüzdesini arttırdı. Bu gözlemler poliaminlerin ve poliamin biyosentez inhibitörlerinin kromozomların davranışında etkili olduğunu göstermektedir.

The effect of polyamines (Put, Spd, Spm) and polyamine biosynthesis inhibitors (DFMO, CHA) on seed germination, root elongation, mitotic index and chromosomal behavior were studied in diploid (Triticum monococcum L.), tetraploid (T. durum Desf.) and hexaploid (T. aestivum L.) wheats. The polyamines inhibited seed germination in three species and the most effective inhibition were done by Spm. While DFMO and CHA inhibited seed germination in diploid species; DFMO in tetraploids, CHA in hexaploids stimulated it. The three polyamines inhibited root elongation in diploids. In tetraploids and hexaploids Put caused a slightly increase in root elongation, but it was reduced by Spd and Spm both in two species. DFMO and CHA inhibited the root elongation in three species. Polyamines and polyamine biosynthesis inhibitors effected the mitotic division frequency in root tips. Put, Spd and Spm decreased mitotic index in diploids and tetraploids. In hexaploids, Put and Spd slightly increased the division frequency but Spm decreased it. The root tips of the three species treated with DFMO and CHA showed maximum inhibition in mitotic index. The results suggested that the reason of the inhibition in root elongation was due to the reduction on the mitotic index caused polyamines and polyamines biosynthesis inhibitors. The mitotic abnormalities like unoriented metaphase, anaphase bridges, unequal distribution, laggards, multipolar spindle fibers, were observed in the control groups of diploids, tetraploids and hexaploids. While Put and Spd increased the percentage of abnormal cells in diploids, Spm showed nearly the same results with controls. In the tetraploids, Spd and Spm showed similar percentage of abnormality with controls but Put reduced it. The aberrations frequency was reduced by polyamines studies in hexaploids species. Polyamine biosynthesis inhibitors increased the percentage of mitotic abnormality in 3 species. These observations suggested that treatment with polyamines and polyamine biosynthesis inhibitors had an effect on chromosomal behavior.
Keywords: Biyoloji; BİYOLOJİ