İlköğretim 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde proje tabanlı öğrenme modelinin araştırma becerilerinin gerçekleşme düzeyine etkisi - Yıldırım, Sibel (My University, 2007)
Bu çalışmanın amacı, Proje Tabanlı Öğrenme modelinin uygulanmasıyla programda öğrencilere kazandırılması hedeflenen araştırma becerilerinin gerçekleşme düzeylerini ortaya koymak ve bu düzeyi etkileyen faktörleri belirlemektir. Ayrıca elde edilen bulguların ışığında PTÖ modelinin etkili bir biçimde uygulanmasına yönelik çözüm önerileri sunmaktır. Araştırma deneme modeline uygun olarak düzenlenmiştir. Araştırmada nitel ve nicel yöntemler birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda yarı deneme modellerinden eşitlenmemiş öntest-sontest kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise araştırmaya katılan öğrencilerin uygulama sürecine ilişkin görüşlerini almak amacıyla standartlaşmış açık uçlu görüşme yapılmıştır. Ayrıca yine nitel araştırmaların veri toplama yöntemlerinden olan katılımlı gözlem yapılmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde, frekans, yüzde, t testi, ortalama gibi istatistiksel analizler yapılmıştır. Ayrıca görüşme formundan elde edilen verilere göre içerik analizi yapılmıştır. Araştırma, İstanbul ili Kartal ilçesi Beyhan Şenyuva İlköğretim Okulu’nda 4. sınıf şubelerinden biri deney grubu diğeri kontrol grubu olmak üzere iki şubede uygulama çalışması yapılarak gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda PTÖ modeline göre ders işlenirken, kontrol grubunda geleneksel öğretim sürdürülmüştür. 2005-2006 öğretim yılı bahar döneminde, 4 Nisan - 13 Haziran 2006 tarihleri arasında yapılan bu uygulamaya katılan çalışma grubu, seçkisiz olarak belirlenen 4/ A sınıfı ile aynı okulun seçkisiz olarak belirlenen 4/ F sınıfından oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar şöyle özetlenebilir: Deneysel işlem sonrası araştırma becerileri açısından gruplar arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark gözlenmiştir. Uygulamaya katılan öğrenciler araştırma becerileri açısından yaptıkları

değerlendirme ve grup değerlendirmelerinde kendilerini ortalamanın üstünde bulduklarını ifade etmişlerdir. Öğrencilerin kendilerini araştırma becerilerini kullanma yeterliğinde buldukları tespit edilmiştir. Sınıf öğretmeni ise yaptığı değerlendirmelerde öğrencileri ortalamanın altında bulmuştur. Öğrenciler proje çalışmasına katılmaktan; araştırma sürecindeki etkinliklerden; proje oluşturmaktan; yeni bilgilere ulaşmaktan; dayanışmayı öğrenmekten, bunların yanı sıra başarı duygusunu yaşamaktan ve kendilerine olan güvenlerinin artmasından memnuniyet duyduklarını ifade etmişlerdir. Bunun yanı sıra uygulama esnasında gerek deneyimsizliklerden gerekse maddi imkansızlıklardan kaynaklanan bir takım sorunların yaşandığı gözlemlenmiştir. ABSTRACT The purpose of this study is to reveal the realization level of learners’ exploration skills aimed to be given in the program and to determine the factors influencing this level when Project-Based Learning model is implemented. Additionally, further suggestions are offered towards the effective use of PBL model in the light of the findings that are acquired. The research is organised according to the test model. Additionally, both qualitative and quantitative methods are used in this study. On the quantitative side of this study, unleveled pre-test & final-test control grouped empirical research model was made use of. As for the quantitative part, a standartised open-ended interview is used so as to learn about the opinions of the participants on the implementation process. Classroom observations, allowing the researcher to participate in the data collection process in person, are also used. In analysing the data collected, statistical analysis is used. In addition, content analysis is carried out according to the data obtained from questionnaires. The research is held in Şenyuva Primary School in Kartal, İstanbul and a classroom of fourth grade students is used as experimental group while another is used as a control group. The lesson is carried out according to the PBL model in the experimental group while traditional teaching is sustained in the control group. Those taking part in this study, held between April 4 and June 13 in spring semester in 2006, are made up of the students in 4/ A and 4/ F classrooms of the same school and are selected randomly. The findings of the study can be summarised as it follows: following the experimental process, a significant difference, in favor of the experimental group, is observed between the groups in terms of exploration skills. The participants have clearly stated in self-evaluating themselves and their groups with respect to their exploration skills that they find themselves above average. It is seen that the students find themselves proficient enough in using their own exploration skills. However, the classrom teacher holds a different opinion and finds the students below aveage. The students have spoken of the delight they have taken in participating with the study; in constructing a Project; in reaching new information; in learning about collaboration and team work; in experiencing the feeling of success; and in getting the chance of enhancing their self-confidence. It is worth considering that various obstacles have been encountered on account of lack of experince and financial resources during this study.
Keywords: İlköğretim_Öğrenim ve Öğretim; Proje Tabanlı Öğrenme; Sosyal Bilgiler_Öğrenim ve Öğretim