Toplulukçuluk, dini gruplar ve Amitai Etzioni’nin yaklaşımları - Müftüler, Habibe Gülsüm (My University, 2011)
Tezimizin konusu ‘Toplulukçuluk, Dini Gruplar ve Amitai Etzioni’nin Yaklaşımları’ olmakla birlikte, tezimiz genelde postmodern toplumlardaki, özelde 1945-2010 yılları arasında postmodern Amerikan toplumundaki tarihsel, sosyolojik, kültürel, dinsel ve toplumsal gelişmeleri içermektedir. Etzioni genelde postmodern toplumların, özelde Amerikan toplumunun modernleşmeyle birlikte karşılaştığı problemlere çözüm önerileri sunmakta; mevcut koşullardan daha iyi, barışçıl, insancıl, dengeli, toplumsal değerlere, temel hak ve özgürlüklere saygılı, sorumlulukların önemsendiği, bilinçlilik ve farkındalık seviyesi yüksek, siyasal açıdan aktif, toplumsal açıdan duyarlı, hem bireysel çıkarların hem kamu yararının önemsendiği, ‘Ben-Biz’ paradigmasıyla, ‘Ben ve Biz’ diyebilen bir toplumu hedeflemektedir. Toplulukçuluk yaklaşımı 1990’lı yıllarda ortaya çıksa da, modernleşmenin ve postmodern yaşam tarzının daha iyi anlaşılması için 1945’ten itibaren gerçekleşen tarihsel gelişmeler, toplumsal değişimler, toplumsal grupların, toplulukların toplumsal alandaki yeri, toplumsal ilişkiler, modern organizasyon toplumunda güç ilişkileri ve elitler ele alınmıştır.Etzioni’nin çalışmaları, eserleri, kitapları, makaleleri ve teorileri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Tarihsel süreçteki gelişmeler dikkate alınmış, gerekli görülen yerlerde dönemin koşullarıyla ilgili açıklamalar yapılmıştır. Ayrıca Amerikan toplumunu şekillendiren çevresel, kültürel, siyasal, ekonomik faktörler, toplumsal, ahlaki ve dinsel yapılanma gibi kendine has özellikler üzerinde durulmuştur. Aktif Toplum Teorisi ve Toplumsal Özdenetim Teorisi, Uyum Teorisi ve Kompleks organizasyonlar çalışmaları birlikte değerlendirilmiştir. Toplulukçuluk yaklaşımı Durkheim, Tönnies gibi İlk Toplulukçuların; Duyarlı Toplulukçular denen günümüzdeki Toplulukçuların görüşleri, tartışmalar, eleştiriler, yazarın katkıları dikkate alınarak, toplumsal düzeni vurgulayan Asyalı Toplulukçulardan ayrılarak değerlendirilmiş, Batı toplumlarındaki Toplulukçuluk çabalarına kısmen değinilmiştir. Duyarlı toplum yaklaşımı yazarın gündemdeki konularla ve 21. yüzyılda toplumsal, siyasal, dinsel, kültürel, ulusal ve uluslar arası alandaki tartışmalarla ilgili, özel hayat ve kamu yararı açısından görüşlerinin derlemesi gibidir. Kısacası Aktif toplum postmodern topluma alternatif olarak sunulmaktadır; Duyarlı toplum bunun daha gelişmiş bir modeli olarak düşünülebilir; Toplulukçuluk yaklaşımı ise hem modernleşme sancıları çeken toplumlar, hem modern toplumlar hemde postmodern toplumlar için sunulmuş bir reçete gibidir. Bu reçetenin çeşitli toplumlar için ve özellikle uluslar arası alanda çare olup olamayacağını zaman gösterecektir. Toplulukçuluk, Aktif toplum, Toplumsal özdenetim, Kompleks organizasyonlar, Duyarlı toplum

Though the title of our thesis is ‘Communitarianism, Religious Groups and The Approaches of Amitai Etzioni’, it contains the historical, sociological, cultural, religious and social developments in the postmodern societies in general and in the postmodern American society in particular from the years of 1945 to 2010. Etzioni provides some solutions to the problems which come out after the modernization period in the postmodern societies in general and in the American society in particular. He aims a kind of society which is better from the present conditions, more peaceful, humanist, balanced and respectful to the social values, basic rights and responsibilities and in which the people take the full responsibilities with the high level of consciousness and awareness, they are active politically, responsive socially and give importance not only to the personal interests but also to the public interests, so they can say not only ‘Me’ but also ‘We’, in the ‘I & We’ paradigm. Although the Communitarian Approach appeared in 1990s, it is thought that the common characteristics of the modernization and the postmodern life style will be understood clearly so that the historical developments and social changes after 1945, the importance of the social relations, social groups and communities in the societal area, power relations in the modern organizations and elites are taken into consideration in this study. The works, books, articles and theories of Etzioni are examined in detail in this study. Moreover the developments in the historical period are taken into consideration to make the subject more clear and there are some explanations about the conditions of that period if it is necessary. In addition to the environmental, cultural, political and economical factors which form American society, the special characteristics, like social, moral and religious structures are emphasised. The Theory of Active Society and The Theory of Societal Guidance are taken into consideration together and The Compliance Theory are combined with the studies about the complex organizations. The Communitarian approach is expressed in a detailed way giving importance to the ideas of the Earlier Communitarians, like Durkheim, Tönnies and the Responsive Communitarians, as they are called nowadays, so that the ideas of the Communitarians, discussions, critiques and the author’s answers are taken into consideration totally. But the Asian Communitarians, who give too much importance to the order, are different from the New Communitarians and the Communitarian studies in the Western societies are explained in part. The Responsive society approach may be seen as the collection of the author’s ideas about the subjects on the agenda today and the discussions about the social, political, religious, cultural, national and international areas in the 21st century, especially in terms of private life and public interest. In short, Active society is thought to be an alternative to the postmodern society and the Responsive society may be seen as the more developed form of this society. The Communitarian approach seems to be a kind of prescription for both societies in the modernization period or for modern and postmodern societies. And it is going to be seen in time, whether this prescription is really a kind of solution or not for different societies, especially in the international area. Key Words: Communitarianism, Active Society, Societal Guidance, Complex Organizations, Responsive Society
Keywords: Din Sosyolojisi; Toplulukçuluk