Avrupa Birliği’nde türk vatandaşlarının serbest dolaşımı - Kaplan, Ayşe Burcu (My University, 2007)
TEZ ÖZETİ Avrupa Birliği hukukunda, Avrupa Birliği’ne üye devlet vatandaslarının, herhangi bir sınırlama ya da yasaklama ile karsılasmaksızın ve vatandaslığa dayalı herhangi bir ayrımcılığa tabi tutulmaksızın, diğer üye devletlere serbestçe girmesi, dolasması, ikamet etmesi, is basvurusunda bulunması, gittikleri ülkelerde o ülkelerin vatandasları ile esit sartlarda sosyal haklardan yararlanması serbest dolasım hakkı anlamına gelmektedir. Ankara Anlasması, Katma Protokol ve ilgili Ortaklık Konseyi Kararları neticesinde üye devletlerde hâlihazırda yasal olarak yasayan ve çalısan Türk vatandasları ile onların aile bireylerine sınırlı da olsa bazı haklar tanınmaktadır. Bu haklar, üye ülkede kalınan süreye bağlı olarak değismekte, çalısılan sürenin uzunluğuna bağlı olarak tanınan haklar da artmaktadır. Ancak, mevcut düzenlemeler, hâlihazırda bir Avrupa Birliği üyesi ülkede çalısmakta olan Türk isçileri ve ailelerinin durumuna iliskin olup, Türkiye’den Avrupa Birliği üyesi bir ülkeye çalısmak amacıyla gitmek isteyen Türk vatandaslarına yönelik herhangi bir düzenleme içermemektedir. Bugün, Avrupa Birliği ülkelerine çalısmak için gitmek isteyen Türk vatandaslarının çalısma izni alma yükümlülükleri devam etmektedir. Türk vatandaslarının serbest dolasım hakkından yararlanabilmeleri ancak Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üye olmasından sonra mümkün olacaktır. Đncelenmis olan ATAD kararları neticesinde, Türk vatandaslarının üye devlet vatandaslarına tanınan nitelikte bir serbest dolasım hakkına sahip olmadıkları, ortaklık hukukunun sadece belirli bir süre bir üye devlette yasal olarak çalısan ve ikamet eden Türk vatandaslarına ve bu kisilerin aile bireylerine bazı haklar tanıdığı, bu hakların da üye ülkede kalınan süreye bağlı olarak değistiği, dolayısıyla ortaklık hukuku ile güdülen amaca erisilemediği sonucuna ulasılmıstır.

Free movement, grants EU nationals the right to enter, move and reside in the other member states and the right to make application for employment and to have the equal rights with the nationals of such member states with regard to the social security rights without any limitation. Equal treatment principle between the EU nationals is one of the most important principle of free movement right. Turkish nationals working and residing in the member states presently have some certain rights proportional with the duration of their legal work as a result of the Ankara Agreement, Additional Protocol and related Association Council Decisions. However current legal arrangements are only related with the Turkish nationals who are presently working and residing in one of the member states and such arrangements do not grant any rights to Turkish nationals who intends to go to a member state from Turkey in order to work. Presently, Turkish nationals who wishes to go to a member state in order to work, are still obliged to receive work permit. In this respect, free movement right shall be granted to Turkish nationals after Turkey’s accession to the EU. As a result of the evaluation of the caselaw of the Court of Justice of the European Communities, it is concluded that Turkish nationals do not have a free movement right as it is granted to the EU nationals and that the aim of the association law has not realized.
Keywords: Avrupa Birliği_Hukuk; Özel Hukuk; Serbest Dolaşım_Hukuk