Şerhu’l-Makasıd adlı eserine göre Teftazani’de bilgi teorisi - Abdurrahmanov, Azer (My University, 2006)
“Şerhu’l-Makâsıd Adlı Eserine Göre Teftâzânî’de Bilgi Teorisi” adlı tezimizde şerh ve tahkik döneminin büyük kelâm âlimi Sa’duddîn Teftâzânî’nin bilgi ile ilgili görüşlerini, mezkur eser bağlamında ele almaya çalıştık. Yaptığımız çalışmada, sadece Teftâzânî’nin bilgi ile görüş ve tespitlerini değil, aynı zamanda konuyla ilgili diğer düşünürler tarafından belirtilmiş görüşlere de yer verdik. Giriş bölümünde konunun önemini, kaynaklarını sınırlarını ve amacını anlattık. Aynı zamanda Teftâzânî’nin hayatını eserlerini hocalarını talebelerini ve kelâm ilmindeki yerini göstermeye çalıştık. “Teftâzânî’nin Bilgi Anlayışı” şeklinde adlandırdığımız birinci bölümde ise bilginin tanımını, kaynaklarını, imkânını ve bu konudaki tartışmaları, Teftâzânî’nin Şerhu’l-Makâsıd isimli eserini merkeze almakla ortaya koyduk. “Tasavvur ve Tasdik” isimli ikinci bölümde ise, tasavvur ve tasdik tanımları, tasavvur ve tasdikin zarûrîliği ve kesbîliği, zarûrî bilgiler ve bu konudaki tartışmalar anlatıldı. Geldiğimiz sonuç, Teftâzânî’nin bilgi anlayışının bazı küçük farklılıklar dışında, müteahhirîn dönemin başlarında İslâm düşüncesine hâkim olan bilgi anlayışı ile aynîlik arzettiği yönündedir. Bu görüşlerin felsefe ve mantık disiplinleri çerçevesinde ele alınarak çalışılması kaçınılmaz olup, bu disiplinlerden bağımsız olarak işlenmesi mümkün değildir.

We tried to treat the point of view of the investigation period’s great scholar Sa’duddin et-Teftâzânî, about knowledge theory in our thesis which is called “The Taftazânî’s Knowledge Theory According to His Work Şerhu’l-Makâsıd”. We didn’t discuss only Teftâzânî’s konowledge theory opinion, but other great schoolars’s views about this subject too. İn the introduction we discussed subject’s importance, sources and goal. İn the same time we discussed Teftâzânî’s life, teachers, students and his place in kelâm. İn the first chapter which is called “Teftâzânî’s Knowledge View” we tried to treat the definition, sources and posibility of knowledge and the discussions about this topic, on the base of Şerhu’l-Makâsıd. İn the second chapter of the thesis we discussed imagination and confirmation and necessary knowledges and discussions about this topic. As a result we can say that Teftâzânî’s opinions is same with knowledge understanding which was dominating in the beginning of the muteahhirin period in İslam thought. İt is impossible to understand and treat theese opinions out of philosophy and logic discipline.
Keywords: İslam Dini; Kelam