Fikir ve sanat eserleri kanunu bağlamında mali haklar - Aral, Nuran (My University, 2002)
FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU BAĞLAMINDA MALİ HAKLAR (ÖZET) Mali haklar Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu madde 20 ila 25 de düzenlenmiştir.Buna göre mali haklar;işleme hakkı,çoğaltma hakkı;yayma hakkı;temsil hakkı ile işaret;ses ve/ veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı ile kanunun başka bir faslında ;madde 45 de düzenlenmiş bulunan pay ve takip hakkıdır. Kanunda yer alan bu mali hakların söz konusu olabilmesi için öncelikle FSEK anlamında bir eserin varlığı gereklidir.FSEK anlamında bir eserden bahsedebilmek için öncelikle fikir veya sanat ürününün kendisini meydana getiren kişinin,yani eser sahibinin özelliğini taşıması gereklidir.Ayrıca söz konusu fikir veya sanat ürününün FSEK madde 1/ B de ifade edildiği üzere ilim ve edebiyat,musiki,güzel sanat veya sinema eseri kategorilerinden birine dahil olması gereklidir.Ancak bu iki şartın varlığı halindedir ki, FSEK anlamında bir eserin varlığı söz konusudur. FSEK eser sahibinin eser üzerindeki haklarını manevi ve mali haklar ayırımı ile düzenlemiş ise de aslında eser üzerinde “telif hakları” olarak adlandırabileceğimiz tek ve mutlak bir hakkın varlığı söz konusudur. Bu bakımdan mali ve manevi hak ayırımı,telif hakkında mevcut yetkilerin ifadesinden başka bir şey değildir. Kanunda mali hakların devri ile eserin rehin ve haczine ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olup ayrıca eser üzerindeki mali hakların korunma süreleri de düzenlenmiştir. Bunun yanı sıra kanun eser üzerindeki mali hakların korunması açısından hukuki ve cezai yaptırımlara da yer vermiştir.Buna göre mali haklara karşı bir tecavüzün varlığı halinde tecavüzün ref’i-men’i ile tazminat davaları açılması mümkün olduğu gibi takibi şikayete bağlı olmak üzere kanunda suç olarak belirtilen hallerde ceza davası açılabilmesi de mümkündür.Ayrıca,haksız rekabet hükümleri çerçevesinde mali haklara yapılan tecavüzlerin giderilmesine ilişkin hükümlerde kanunda yer almaktadır. FINANCIAL RIGHTS IN RESPECT OF LAW CONCERNING THE WORKS OF ART AND IDEA (

) Financial rights in Respect of Law Concerning the works of art and idea are arranged in the 20th and 25th articles.Accordingly,the financial rights are the processing right,reproduction right, distribution right,representation right,and rights to transmission to the public via the devices by signaling,voice and/ or image transmission devices and share and pursuit right arranged in the article 45 in another part of the law. For these financial rights taking place in the law should be active,firstly there should be the existence of a work of art as Respect of Law Concerning.For talking about a work of as Respect of Law Concerning,it should primarily bear the feature of the person creating the work of art,which means the artist.In addition,the said work of idea or art should be included in the categories of science and literature,music,fine arts or cinema as expressed in Respect of Law Concerning article 1/ B.However a work of art as Respect of Law Concerning exists if these two conditions exist. Even though the rights of the owner of the work are divided into two as the spiritual and financial rights, there is only one absolute right on the work which we can call “patent rights”. In this respect,the distinction between the spiritual and financial rights is not anything else than the expression of the authorities concerning about the patent rights. The law includes the transfer and the mortgage and the sequestration arrangements,the protection periods of the financial rights of the work are also arranged. Beside these,the law also includes the legal and criminal punishment related to the protection of the financial rights.According to that,in case there is a violation of the financial rights,the violation shall be considered irrevocable and it would be possible to address to the court in order to receive indemnification;provided that the pursuit would be according to the complaint,it is also possible to address to the court in demand of a criminal punishment.In addition,in the framework of the competition sentences,the law also includes sentences concerning the elimination of the violation to the financial rights.
Keywords: Fikir Ve Sanat Eserleri; Hukuk-Özel Hukuk