Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ödemeler dengesi üzerine etkisi ve Türkiye uygulaması - Sarıgün, Sevcan (My University, 2009)
Doğrudan yabancı sermaye hareketleri tüm dünya ülkeleri, ama özellikle az gelişmiş ülkeler tarafından ihtiyaç duyulan sermaye hareketleridir. Dünya genelinde trilyon dolarlarla ölçülebilecek büyüklüğe ulaşan hareketli bir yabancı sermaye akışı bulunmaktadır ve son yıllarda önemi artmış, ülkelerin sermaye kaynaklarına alternatif haline gelmiştir. En basit anlamıyla ülkelerin parasal durumu gösteren ödemeler bilançosu dengeleri sermaye hareketlerinden olumlu ve olumsuz biçimde etkilenmektedir. Türkiye’de 1989 yılında tamamlanan liberalizasyon neticesinde dünya ekonomisi ile entegre olmuştur ve yabancı sermaye hareketleri ülke ekonomisini, dolayısıyla ödemeler bilançosunu önemli ölçüde etkiler hale gelmiştir. Özellikle 2003 yılındaki 4875 sayılı kanunla birlikte ülkeye giren doğrudan yabancı sermaye girişlerine tepkiler oluşmaya başlamıştır. Bu nedenle çalışmamızda uzun vadede doğrudan yabancı sermaye akımlarının, ödemeler dengesi üzerindeki olumsuz etkilerini incelemek amaç edinilmiştir. Bu çalışmada regresyon analizi kullanılarak yabancı sermaye giriş ve çıkışlarından kaynaklanan değişkenlerden; ödemeler bilançosundaki “Sermaye Hesabı” ve “Cari İşlemler Hesabı” dengelerinin 1984–2004 yılları arasında nasıl etkilendiği incelenmiştir. Sonuç olarak yabancı sermaye değişkenleri ile cari hesap dengesi ve sermaye hesabı dengesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkilere rastlanmıştır. Yabancı Sermaye, Ödemeler Dengesi, Türkiye’nin Ekono- mik Gelişimi.

Direct foreign capital movements are needed all around the world especially in developing countries. It is estimated that active foreign capital flow has reached trillion dolars amount in the world and it becomes more important and one of the alternative source of funds in recent years. In other words, capital movements has positive and negative impact on balance of payment. Turkey has been integrated with world economy by liberization which completed in 1989. Foreign capital movements started to affect world economy, consequently balance of payments has been affected significantly. Especially, after effectuation of the law no.4875 in 2003, reaction to foreing capital entries has emerged. In this context, aim of this work is to determine negative effect of foreign direct investments on balance of payments. Regression analysis was used to determine impact of foreign capital movements on capital account and current account variables between 1984–2004. As a result, it has been observed that there are meaningful relations among foreign capital movements, cash balance and capital account balance statistically. Foreign Capital, Balance of Payments, Economic Development of Turkey.
Keywords: Ekonomik Gelişim_Türkiye; Ödemeler Dengesi; Yabancı Sermaye; Yabancı Sermaye_Türkiye