Göç ve etnik ekonomi : İstanbul Bayrampaşa’da Boşnak göçmenler - Tekinkaya, Emre (My University, 2015)
GÖÇ VE ETNİK EKONOMİ: İSTANBUL BAYRAMPAŞA’DA BOŞNAK GÖÇMENLER Göçmen toplulukların, göç etmiş oldukları toplumun ekonomisine katılım süreç ve düzeylerinin, öncelikli olarak kimlikleri ve etnik kaynakları ile ilişkili olduğu görüşünden yola çıkılarak yapılmış olan bu çalışmanın amacı, Bayrampaşa’da yaşayan Boşnak göçmenlerin Türkiye ekonomisine dahil olma biçimlerinin, bu topluluğun özgün biçimde değişen sosyo-ekonomik yapısının ve bu süreçte onların kimliklerinin ve etnik kaynaklarının etkisinin ortaya konmasıdır. Niteliksel araştırma yöntemlerinin kullanılmış olduğu bu çalışmada, Boşnakların yoğun olarak yaşadığı ve Boşnak girişimcilere ait işyerlerinin de bu çevrede kümelenmiş olduğu Bayrampaşa ilçesi araştırma evreni olarak belirlenmiştir. Araştırma, konusu itibariyle göçmenlerin öznel düşünce ve eğilimlerine dayandığı için derinlemesine görüşmelerle veri elde etme yöntemi tercih edilmiş ve bu doğrultuda aralarında sivil toplum kuruluşlarında yöneticilik yapmış veya yapıyor olanların da bulunduğu on yedi kişi ile görüşülmüştür. Üç bölümden oluşan çalışmanın, ilk bölümünde Boşnak göçmenlerin Türkiye’ye göçlerinin daha iyi anlaşılabilmesi açısından göç olgusu ele alınmıştır. İkinci bölümde Boşnaklarla aynı dönemde Anadolu’ya göç etmiş olan göçmen grupları incelenerek, bu göçlerin farklılıklarına rağmen ortak yönleri de olduğu ortaya konmuştur. Üçüncü bölüm ise Bayrampaşa ilçesi ve Boşnak göçmenlerin konu edinmektedir. Yapılmış olan görüşmelerin de bulunduğu bu bölümde, Boşnak göçmenlerin göçten sonra emek piyasasına dahil olmaları, finansal sermaye edinme süreçleri, fırsatları ve ekonomik kaynakları da kullanmak suretiyle elde ettikleri yukarı yönlü dikey hareketlilik ele alınmıştır. Araştırma sonuçlarının en başında, 1953 yılından itibaren Türkiye’ye göç etmiş olan bu göçmen topluluğunun, Türkiye’de tamamen ulusal ekonomiden soyutlanmış bir ekonomik yapılanma oluşturmamış olduğu bulgusu yer almaktadır. Ancak topluluk etnik ekonomilere özgü bazı nitelikleri taşıdığı da görülmüştür. Bu açıdan; göçten hemen sonra, 15 yıl kadar süren ve göçmenlerin tamamına yakının fabrikalarda ve ticari işletmelerde işçi olarak çalıştığı ilk dönem ile çocuk yaşta Türkiye’ye göç etmiş olan ya da burada doğanların öncülük ettiği ve Boşnak topluluğunda girişimcilik eğiliminin açığa çıktığı ikinci dönem ayrı ayrı ele alınmış ve literatürdeki hangi etnik ekonomi tipi ile ilişkilendirilebilecekleri de sebepleri ile birlikte açıklanmıştır. Boşnakların tamamen Türk toplumundan ayrı bir etnik ekonomi yapılanması yerine görece daha entegre bir yapı sergiliyor olmalarınına sebep olan temel etkenin, Boşnakların sahip olduğu Müslüman kimliği ve Osmanlı’dan günümüze Türkiye halkı ile taşıdıkları ortak tarih bilinci olduğu sonucuna varılmıştır. alışma Sosyolojisi, Göç, Kimlik, Boşnaklar, Etnik Ekonomi

MIGRATION AND ETHNIC ECONOMY: BOSNIAK IMMIGRANTS IN ISTANBUL, BAYRAMPASA The purpose of this study, which is based on the view of migrant community’s integration process and level to the economy of the society they have migrated in primarily to be associated with their identity and ethnic resources, is to determine the form of the participation to Turkey's economy, the distinctively changing socio-economic structure and the impact of the identity and ethnic resources of the Bosnian immigrants living in Bayrampasa. In the thesis, which was applied qualitative methods, Bayrampasa district and neighborhood of Yıldırım is defined as the universe of the research since intensively inhabited by Bosniaks and Bosnian establishments clustered in this environment. Because the study is based on the subjective views and tendencies of immigrants, in-depth interviews are preferred for obtaining more comprehensive data about the immigrant society and for this purpose, seventeen Bosniak immigrants were interviewed also some of whom has served or still serving in executive positions in non-governmental organizations. The study consists of three sections and in terms of a better understanding of the immigration of Bosnian migrants migrated to Turkey, phenomenon of immigration was discussed in the first part. In the second chapter, by examining immigrant groups who migrated to Anatolia in the same period with Bosniaks; despite all the differencies of these migrations’, their common characteristics were described. In the last section where the interviews we have done are taking place, the Bayrampaşa district and Bosnian immigrants were examined. After the the migration of Bosniak immigrants’; their involvement into the labor market, financial capital acquisition processes and the upward vertical mobility gained by using the opportunities and economic resources were discussed. The most important result of this research is; Bosniaks who had emigrated to Turkey with the agreement signed in 1953, didn’t create an economic restructuring which is completely isolated from the national economy in Turkey. But the community is seen to carry some similar attributes to the ethnic economies. From this point; the first period which lasted up to 15 years just after the migration and almost all of the immigrants worked as laborers in factories and commercial enterprises and the second period which entrepreneurship tendencies of the Bosniak community have emerged by the lead of people were born here or emigrated to Turkey in their childhood years were considered separately and which type of ethnic economy they can be associated for each period, according to economic sociology literature is also explained. Instead of structuring an ethnic economy which is completely apart from the society, Bosniaks in Turkey pose relatively a more integrated structure with the main effect of their Muslim identity and the common historical consciousness they own with Turkish people since the Ottoman Empire to present as a result. Sociology of Work, Migration, Identity, Bosniaks, Ethnic Economies
Keywords: Bayrampaşa (İstanbul); Boşnaklar; Çalışma ekonomisi; Göç; Türkiye