Târîh-i Ayasofya ve Feth-i Konstantiniyye (inceleme-transkripsiyonlu metin) - Dumanoğlu, Süleyman (My University, 2019)
Sözlü kültürün önemli bir parçası olan efsane türünde pek çok anlatımı bulunan Ayasofya ve İstanbul’la alakalı pek çok kütüphanede farklı metin mevcuttur. Buna mukabil bu efsaneler pek dikkate alınmamış ve hak ettiği ilgiyi görmemiştir. Şimdiye kadar konuyla alakalı yapılan en kapsamlı çalışma Giesse ve Stefanos Yerasimos’a aittir. Ayrıca Ferhat Aslan’ın Ayasofya Efsaneleri kitabı da konuyla alakalı bir diğer ciddi çalışmadır. Bizim çalışmamız İBB Atatürk Kitaplığı’nda bulunan efsanelerle alakalı bir metnin transkripsiyonu ve değerlendirilmesiyle alakalıdır. Çalışmada İstanbul ve Ayasofya hakkında kısa bilgiler verildikten sonra efsane metinleriyle alakalı bazı örneklerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Eserin muhtevasıyla alakalı bilgiler verildikten sonra da farklı çalışmalarla mukayese edilmek suretiyle farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Son olarak da eserin transkripsiyonu verilmiştir.

The present analysis is about the legends of Ayasofya and İstanbul that have beed told for many year. There are lots of different texts in many libraries related to Ayasofya and İstanbul, which have many expressions in the genre of legend that since on important part of culture. Since in these texts extaordinary events are described these texts were not taken into consideration by the researchers and did not get attention they deserved. The most comprehensive studies on this subject are Stefanos Yerasimos, who took Giesse and Giesse as his source also, The Legends of Ayasofya, which written by Ferhat Aslan is another serious work on this subject.Our stucly is related to the transcription and evaluation of a text related to the legends İstanbul Municipal Library. In this study after giving brief information about İstanbul and Ayasofya, some examples of legend texts were avaluated. After giving information about the content of the work, differences were tried to be revealed by comparing with the work of Stefanos Yerasimos. Lastly, transcription is given.
Keywords: Ayasofya; Efsane İstanbul; History; Kostantıniyye; legend; Tarih; Turkey; Türkiye