Osmanlı arşiv belgelerinde Teşvikiye Camii - Esen, Gizem Ezgi (My University, 2019)
Geç Dönem Osmanlı mimarisi eserlerinden biri olan Teşvikiye Camii’nin incelendiği bu çalışma; dört ana bölümden oluşmaktadır.“Giriş”in yer aldığı konunun kapsamı ve amacı”, “çalışma yöntemi”, “kaynak ve araştırmalar” alt başlıklarını içermektedir. Bu bölümde tez konusunun kapsamı ve çalışma esnasında kullanılan yöntem hakkında bilgi verildikten sonra konuyla ilgili yapılan araştırmalarda ortaya çıkan kaynak ve yayınlardan bahsedilerek bir değerlendirme yapılmıştır.İkinci bölümde; Teşvikiye semtinin tarihsel gelişim sürecinden söz edilerek, semtin yerleşime açılmasında öncü olan ilk mescidin yapımından bahsedilmiş ve tezin ana konusu olan caminin inşa aşamasına geçilmiştir.Üçüncü bölümde; mescid olarak inşa edilen yapının yerinde caminin yapılması, yapılan onarım ve genişletme çalışmaları ile yeniden bir cami inşa edilmesi arşiv belgeleriyle ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Bunun dışında inşaatta kullanılan malzemeler, malzemeler için yapılan ödemeler, inşaatta çalışmış olan ustalar ve işçi grupları ayrıntılı olarak açıklanmış ve bölüm sonlandırılmıştır.Dördüncü bölüm olan “Değerlendirme” kısmında, kısaca 19. yüzyılın mimari üslup değişikliklerinden bahsedilerek, Teşvikiye Camii, dönemin diğer camilerinden seçilen örneklerle kütle ve plan şemaları bakımından karşılaştırılmıştır.Sonuç olarak yapı hakkındaki genel değerlendirmeler ve yapılan araştırmalar neticesinde arşiv belgelerinden ortaya çıkan yeni bilgiler “Sonuç” bölümünde dile getirilmiş ve çalışma tamamlanmıştır.Bunlar dışında inşaatla ilgili keşif defterleri ve diğer belgelerin transliterasyonu gerçekleştirilerek orijinal metinleri ile birlikte “Ekler” bölümüne konulmuştur.

Teşvikiye Mosque, which is one of the monuments of the late Ottoman architecture consists of four main parts of this study which examined.“Introduction”, which is located in the first section, “the scope and purpose of the subject”, “working methods”, “research resource and” sub-headings included. This chapter of the thesis the scope of the subject during the study and were informed about the method that was used after an evaluation by the publications mentioned above, and the source of emerging studies on the subject conducted.In the second section; by referring to the process of the historical development of Teşvikiye district, which is leading to the opening for settlement of the district and the construction of the first Masjid mosque, which is the main subject of the thesis, we discussed the construction phase has been started.In the third section; the mosque was built as a masjid and the restoration and expansion works of the mosque and the reconstruction of the mosque were examined under separate titles with archival documents. In addition, the materials used in construction, the payments made for the materials, the Masters and the groups of workers who worked in construction have been explained in detail and the section has been finalized.In the fourth section, the “evaluation” section, briefly 19. changes by mentioning the architectural style of the century, Teşvikiye Mosque, and other mosques of the period with selected examples of planning schemes were compared in terms of mass.As a result, evaluations and studies in general about the structure as a result of new information that emerged from the archive documents the “results” section and is mentioned in the work has been completed.Apart from these, the construction-related discovery of transliterasion books and other documents which were performed in conjunction with the original texts and the “attachments” section were placed.
Keywords: Architecture, Ottoman; Camiler; Islamic architecture; Istanbul; İslam mimarisi; İstanbul; Mimari, Osmanlı; Mosques; Teşvikiye Camii Teşvikiye Mosque; Turkey; Türkiye