Development strategies and location selection variables for discount supermarkets in İstanbul - Hacıhabiboğlu Çetinel, Ayşe (My University, 2001)
İSTANBULDAKİ UCUZLUK SÜPERMARKETLERİNİN YAYILMA STRATEJİLERİ VE YER SEÇİM KRİTERLERİ Yüksek hacim (toplu alım gücü), düşük işletme gideri, sınırlı ürün çeşitliliği ve düşük fiyat ilkelerine dayanan Ucuzluk Marketleri gelişmekte olan ülkelerin başında gelen Türkiye ve ülkemiz gerçeğini büyük ölçüde yansıtan İstanbul şehri için özel bir öneme sahiptir. Bu tarz sektörler için en önemli özellik yayılmak, zincir market özelliği kazanmak, sayıca çoğalarak toplu alım gücünü kullanabilmek ve böylece ucuza satarak kazancı artırabilmektir. Sonuç olarak gelişme ve yayılma stratejileri en önemli ve incelenmeye değer konu olarak ortaya çıkmaktadır. Bu tezde hızlı bir gelişim içerisinde olan bu dinamik sektörün yapısı ortaya konulmuş, Zincir-Ucuzluk Marketi kavramı tanımlanmış, bu grup perakendeciler için gelişme/ yayılma stratejilerinin oluşturulmasında etkili olan yer seçim kriterleri incelenmiştir. Ucuzluk marketleri için doğru yer tanımının açıklığa kavuşturulması tezin temel amacıdır. Tez dahilinde İstanbul ili içerisinde faaliyet gösteren bir ucuzluk marketler zinciri incelenmiş ve ABC Ucuzluk Marketleri olarak anılan bu firmanın bakış açısından doğru yerin seçim kriterleri ve bu kriterlerin birbirleri ile olan ilişkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bunun için mevcut 48 adet ABC süpermarketinin başarısı ortalama aylık satışları baz alınarak değerlendirilmiş ve bu başarıda hangi değişkenlerin ne oranda etkili olduğunun tespiti yapılmaya çalışılmıştır. Değişkenler, süpermarketin etki alanı içerisinde yaşayan kişi sayısı, bu kişilerin sosyo-ekonomik durumları, civardaki hareket yaratan mekanların çokluğu, rekabet ortamı, ulaşılabilirlik, görünürlük, lokasyonun önündeki yaya trafiği, araç trafiği ve dükkan büyüklüğü olarak belirlenmiş ve incelenmiştir. Amaç hangi değişkenin süpermarket başarısında hangi oranda etkili olduğunun tespitini yaparak, yayılma stratejilerinin oluşturulması, yeni süpermarket yerlerinin belirlenmesinde ve alternatif yerler için geleceğe dönük satış tahminlerinin yapılmasında kullanılabilecek bir sistem oluşturulabilmesidir. Ayrıca gereksiz veri ve değişkenlerin ortadan kaldırılarak gerçekten etkin ve önemli faktörler üzerine yoğunlaşılmasını sağlamaktır.

Discounters, whom can be defined as a high-volume, low operating cost, low price and limited assortment stores, are especially important for developing countries. İstanbul is a very special and good example with it's high population and urbanization growth rate and increasing purchasing power. In such sectors, most important issue is increasing number of stores, being chain and selling cheaper by using purchasing power. As a result development and expansion strategies shuld be taken into consideration and examined carefully. In this thesis, the structure of this dynamic sector and concept of chain-discount supermarket was defined and main parameters and decision criterions for expansion of discount supermarkets in İstanbul was examined. Main purpose is to define the concept of right location for discounters, in a clear way. In this thesis, chain-discount supermarkets in İstanbul were examined and related analysis was done from the perspective of ABC Discount Supermarkets. Historical information and some statistical methods were used for the analysis. Monthly average sales were accepted as the criteria of success and 48 existing supermarkets and evaluated in order to identify the importance of each variable on the success of these stores. Population of stores' trade area, socio-economic statutes, generators, competitors, accessibility, visibility, pedestrian traffic, vehicle traffic and store area were identified and evaluated as variables. Purpose was identifying which variable and in which ratio is effective for success of stores. Our aim was to enable people in this sector to define successful expansion strategies, and to filter out unnecessary data and focus on the most prominent factors in selecting the new store locations and to make sales estimations with minimum deviation.
Keywords: Süpermarketler