Kojenerasyon sistemlerinde atık ısı kullanımı ve bir uygulama örneği - Kolay, Ebru (My University, 2004)
1970 ve 1980 yıllarında tüm endüstriler tüm enerji fiyatlarının çok hızlı bir şekilde yükselmesi ile karşı karşıya kaldılar. Ana enerji kaynağı olarak kullanılan yakıtların fiyatları 1980 yılında 1975 yılına göre iki katına çıkmıştı bu karşılaştırma USD/ mbtu bazında yapılmıştır. Günümüzde enerji fiyatları sabitleşmiştir. Buna rağmen iç ve dış rekabet tüm kurumları maliyet düşürmeye devam edilmesi konusunda zorlamaktadır. Bu yüzden en büyük giderlerin başında gelen enerji maliyetlerinde azaltılma yapılması tüm kurumların hedefidir. Dünya genelinde yapılan elektrik enerjisine yönelik özelleştirmeler maliyetleri düşürmüş fakat sürekliliği tehlikeye atmıştır. Günümüz de kurum yöneticileri ucuz ve sürekli enerji arayışına düşmüş ve bunun sonucunda kendi elektrik ve ısı enerjilerini üretme yaygın adıyla kojenerasyon yoluna gitmek gibi ekonomik ve sürekli bir çözüm bulmuşlardır. Dünya genelindeki bu endüstri kurumlarından etkilenen çağdaş şehir yönetimleri de bu ekonomik çözümü şehirlerine uygulamışlardır. Bu çalışmada bir kojenerasyon termik santralına bölgesel ısıtma sisteminin nasıl uygulandığı, elektrik enerjisi üretimi, sistemin parçaları ve görevleri, dizayn ve işletme felsefeleri açıklanarak, tesisin kurulması ve çalıştırılması için gerekli mühendislik ile amortisman süresi hesaplamaları yapılmıştır. Ülkemizde bundan sonra uygulanacak yeni projelere referans olma amacı güdülmektedir. Haziran 2004 Ebru KOLAY

USING WASTE HEATS OF COGENERATION SYSTEMS AND APPLICATION EXAMPLE All the industrial factors were facing terrible energy high cost during 1970-1980 years. The cost of main energy power was raised double in 1980 than 1975 and unfortunately the all cost was in Foreign Currency USD/ mbtu and at present the energy cost is fixed. So the internal and external competition has to force to bring down the cost of installing. Therefore all the industries are forced to minimize the expanditure of input cost. The private sectors were able to reduce the cost but facing interruption of up and down in World Standard. At present all private sectors industrialests are succesful to find solutions to produce cheap cost economic energy to the Co-generation way permanently. Now this economic system founded by these sectors is effected to the modern cities industries throughout the world. In my research technically and mechanically, the installment of Co-generation Thermal Central District Heating System has been solved with the help of Electric Energy Production, the parts of system and its application, design with the work philosphy. The new and modern projects may be useful referance in future for our country. June 2004 Ebru KOLAY YENİLİK BEYANI KOJENERASYON SİSTEMLERİNDE ATIK ISI KULLANIMI VE BİR UYGULAMA ÖRNEĞİ Günümüzde mevcut enerji kaynaklarımızın giderek azalması ve enerji fiyatlarındaki aşırı yükselmeler sonucunda tüm endüstriyel kurumlar giderek artan bir rekabet ortamına maruz kalmışlardır. Bunun içindir ki; endüstriyel kurumlar en büyük giderlerinin başında gelen enerji maliyetlerinde tasarruf yoluna gitmeyi düşünmüşler ve akabinde üretim maliyetlerini düşürmek, kesintisiz, kaliteli, ve daha ucuz enerjiye sahip olabilmek için kojenerasyon sistemlerine yönelmişlerdir. Günümüzde teknolojik gelişmelerin artmasıyla orantılı olarak başta tüm canlılar olmak üzere doğal çevre (atmosfer, ekolojik denge, ozon tabakası…) tahrip olmaktadır. Çünkü giderek hızlanan teknolojik gelişmeler paralelinde çevreye bırakılan atık ısıların (baca gazları, emisyonlu gazlar, egzoz gazları,…) sebep olduğu çevre kirliliği önemi inkar edilemez bir hastalık halini almıştır. Bu çalışmada kojenerasyon sistemine ağırlık verilmesi, doğal gaz ile çalışan bir kombine çevrim santralinin tasarımından çalıştırılması ve kazanç elde edilmesi, bunun yanında başta söz konusu olan her türlü atık ısıların doğal gaz ve kombine çevrim santralinde kullanılarak birincil dereceden ısı ve elektrik enerjisine dönüştürülmesi için gerekli tüm mühendislik hesaplamaları yapılmış, tesisin tasarım aşamasından, faaliyete geçme aşamalarına kadar olan tüm adımları anlatılmıştır. Bu çalışmada kojenerasyonla üretim veya geleneksel ısıtma sistemi yapan üretici firmalar kojenerasyon sistemi kullanılarak bir bölgesel ısıtma sisteminin mantığı, gerçek işletme şartları , atık ısılardan elektrik ve ısı enerjisi elde etme, sistemin ekipmanları, gerçek maliyet analizleri ve tüm üretim fiyatlarını görebileceklerdir. Yani yapılan tüm hesaplamalar, sistemin seçimi, işletme değerleri ve dizaynı hakkında yol gösterecektir. Haziran 2004 Prof. Dr. M. Osman Isıkan
Keywords: Arazi ekonomisi; Ekonomi; Enerji üretimi; Isı Kullanımı