Evrenin muhafızları olarak Hollywood’un süper kahramanları - Çelik, Kemal (My University, 2019)
İlk Süpermen filmi olan Süpermen ve Köstebek Adam (1951) filminden itibaren2017’ye kadar yapılmış olan bütün Süpermen, Batman, Örümcek Adam, Thor, Demir Adam,Kaptan Amerika, Hulk, X Men ve Yenilmezler filmlerinden oluşan otuz beş süper kahramanfilminin incelendiği bu çalışmada, süper kahraman film hikayelerinin yapıları ve söylemleriele alınmıştır. Çalışmada yapısalcı metod ve söylem analizi olmak üzere iki farklı yöntemkullanılmıştır. Çalışmadan elde edilecek bulguların doğrulanabilmesi için bu modellerbirbirini teyit edecek şekilde aynı filmler üzerinde uygulanmış ve çalışmanın bitiminde aynısonuçlar elde edilmiştir.Yapısalcı kısımda Hollywood üretimi süper kahraman filmlerinin anlatı yapılarınıtahlil etmek için yeni bir model geliştirilmiştir. Bu modele göre bütün süper kahramanfilmlerinde üç farklı düzeyde dört farklı evre tespit edilebilmektedir. Birinci düzeyin evreleri:Başlangıç Hali – Tehdidin Belirmesi – Kahramanın Müdahalesi – Başlangıç Haline Dönüşşeklindedir. İkinci düzeyin evreleri: Yerleşik Düzen – Düzene Saldırı – Düzeni MuhafazaÇabası – Yerleşik Düzene Dönüş şeklindedir. Üçüncü Düzeyin Evreleri: Kapitalizmin İktidarı– Bu İktidara Saldırı – İktidarın Savunulması – İktidara Dönüş ve İktidarın Tahkimişeklindedir. Yapı ve söylemin iç içe geçtiği bu düzey ve evreler incelenen otuz beş süperkahraman filmi üzerinden tespit edilmiştir. Bu modelle birlikte, yapıları itibarıyla dört evreliolarak ele alınıp incelenen süper kahraman filmlerinin hikayeleri incelendiğinde, ilk evredekapitalist sistemin ideal düzen olarak sunulduğu, ikinci evrede ortaya çıkan bu düzene yöneliktehdidin insanlığa yönelik bir tehdit olarak kodlandığı, üçüncü evrede bu tehditle mücadeleedilirken sistemin kurtuluş mücadelesinin insanlığın var oluş mücadelesiyle eşleştirildiği,dördüncü evrede sistemin kendine yönelik olan tehdidi süper kahraman eliyle yok ederek ilkevreye döndüğü, bunu yaparken insanlığı kurtarıyor algısı yaratarak sistemi tahkim ettiğiortaya koyulmuştur.Söylem analizinin kullandığı son bölümde süper kahraman filmlerinde system veevren masaya yatırılmıştır. Ortaya çıkan sonuca göre, Süper kahraman filmlerinde gerçekdünyaya benzer ve hatta aynı şekilde işleyen bir sistem vardır, bu sistem kaptilazminkurmacadaki temsilcisidir. Bu sistemin temel öğeleri; kapitalist kent, şaşkın sürü, ulus ötesişirketler, En Üstün Yasa, tehdit ve sistemin panoptik gözetleyicisi olan süper kahramanlardır.iiSüper kahraman filmlerinin incelenmesiyle elde edilen sistemin öğelerine yakındanbakılacak olursa, bu sistemin en önemli öğesi kapitalist kent olarak adlandırılanmetropollerdir. Bu metropoller bütün filmlerde idealize edilen yaşam biçimleriyle sunulur. Bubakımdan bütün süper kahramanların kapitalist kentleri koruması bu iddianın en büyükkanıtıdır. Bilhassa New York örneği üzerinden korunan bütün kapitalist kentler aynı zamandasistemin devamlılığı için esastır. Sistemin devamlılığı için gereken diğer unsur, Lippman’ıngeniş halk yığınlarını tanımlamak için kullandığı (1993), bu çalışmada ise süper kahramanfilmlerindeki kentli sakinleri tanımlamak için kullanılan “şaşkın sürü”dür.“Şaşkın sürü”, süper kahraman filmlerinde kendi geleceklerini belirleyecek yetkinliğiolmayan ve iyiyle kötü savaşının arasında kalıp kurbanlaştırılan büyük kentli kitlelerdir. Bukitlelerin dünyanın geleceğiyle ilgili hiçbir belirleyici etkinliği olmadığı gibi, kendi kaderlerihakkında da söz sahibi değillerdir. “Şaşkın sürü” olarak adlandırılan geniş kentli kitlelerinyöneticisi konumundaki dar ve elit sınıf ise ulus ötesi şirket sahipleridir. Süpermen’in DailyPlanet, Batman’in Wayne Şirketi, Demir Adam’ın Stark Şirketi’ni temsil ettiği gibi bütünsüper kahramanların bir şirketin temsilcisi olduğu düşünüldüğünde bu iddia özellikle önemkazanmaktadır. Bu bakımdan ele alınan süper kahraman filmlerinden tespit edildiği üzere,kapitalist kentleri ve bu kentlerin sakinleri olan “şaşkın sürü”leri yönetici konumunda olansermaye sahibi dar ve elit sınıf, ulus ötesi şirketleriyle bütün sistemi, dolayısıyla bütün kainatıyönetmektedir. “En Üstün Yasa”, süper kahraman filmlerindeki temel yasadır. Bundan dolayıbu yasanın hükümleri devletlerin yasalarının hükümleriyle çeliştiğinde bu yasa esas alınır.Bu çalışmaya bütünüyle bakıldığında, Hollywood üretimi süper kahramanların içindeüretildikleri ekonomik sistemi ve dünya tasavvurunu meşrulaştırarak hem yapıları hemsöylemleri itibarıyla kapitalist sistemin benimsetilmesi için kullanılan ideolojik aygıtlarolduğu ortaya çıkmaktadır.

Superheroes, created in comics at the end of the 19th century, appear in cinema in thesecond half of the century. From the Superman and Mole Man (1951), first feature lengthsuperhero movie in Hollywood, the other super hero films, the most popular Batman, IronMan, Spider-Man, Captain America, Hulk, X-Men, Avengers, are made. This study is focusedon the relation between the structures and the discourses of these films and the capitalism.With the aid of structure analysis and discourse analysis, this study discussed defense ofcapitalism in 35 superhero movies. Efforts to maintain American values and lifestyle, and thecapitalist system in these films are examined in terms of Hollywood, identification, ideology,the star system and the popular culture through structural analysis and discourse analysis.According to our model for analyze of structures of superhero movies, there are fourphases in each movie: Stage 1: initial state (the capitalist system) → Stage 2: threat (attack oncapitalism) →Stage 3: hero's intervention (the defense of capitalism) Stage 4: return to start(return to capitalism and consolidation of capitalism). This model, which is obtained througha structuralist approach through superhero films, will be interpreted using discourse analysis.Each superhero film has a different pilot, shooting date, actors and technicalfacilities. But beyond all these differences, there is a basic narrative structure that is commonfor all films. At this study, the common model and discourse of the superhero movienarratives and the repeated narrative phases of these films are searched.In the last chapter of this thesis, the fictional universe is discussed in superhero filmswith the aid of discourse analysis. According to the result, there is a system in Superheromovies, which represent the capitalism. Basic elements of this system; capitalist city,bewildered herd, transnational corporations, the Supreme Law, threat and the superheroeswho are the panoptic supervisors of the system.If we take a closer look at the elements of the system obtained through the study ofsuperhero films, the most important element of this system is the metropolises called capitalistcities. These metropolises are presented with idealized lifestyles in all films. In this respect,the protection of capitalist cities by all superheroes is the greatest proof of this claim. Allcapitalist cities, represented by the New York City, are also essential for the continuity of theivsystem. The other element necessary for the continuity of the system is the “bewildered herd”used by Lippman to describe large masses of people (1993), in this study used to describeurban inhabitants in superhero films.“Bewildered herd” do not have the competence to determine their future in superherofilms and are sacrificed between good and evil war. These masses have no decisive influenceon the future of the world, nor do they have a say about their own destiny. The narrow andelite class, which is the ruler of the large urban masses called “bewildered herd”, aretransnational company owners. This claim is particularly important considering that allsuperheroes are representative of a company, as Superman’s Daily Planet, Batman's WayneCompany, and Iron Man's Stark Industries. As can be seen from the superhero films discussedin this respect, the capitalist narrow and elite class governing the capitalist cities and theinhabitants of these cities govern also the whole system and therefore the whole universe.“The Supreme Law” is the basic law in superhero films. Therefore, when the provisions ofthis law conflict with the provisions of the laws of states, this law shall prevail.Looking at this study in its entirety, it becomes clear that superheroes are ideologicaldevices used for the adoption of the capitalist system both in terms of their structures anddiscourses by legitimizing the economic system and world imagination in which they areproduced. Shortly, it is determined that superheroes are guards of the capitalism and thesuperhero films structurally and discursively serve capitalism.
Keywords: Capitalism; Capitalist City; Hoolywood; Kapitalist Kent; Kapitalizm; Superhero; Süper Kahraman Hollywood