Ülkemiz karo desen tasarımının son 20 yılı - Elbistanlı, Benek Çiçek (My University, 2006)
ÜLKEMİZ KARO DESEN TASARIMININ SON YILI Benek Çiçek Elbistanlı ÖZET 1970–2005 arasındaki dönemde firmalar ülkemizde yaşanan ekonomik krizler sonucunda ihracata yönelmişlerdir. Bu durum rekabet ortamında karo tasarımına olan ihtiyacı da hissettirerek ihracata yönelik tasarım yapılmasına neden olmuştur. Yurt dışına bağımlı gelişen tasarımlarda kültürel mirasımızdan yararlanamayarak özgün tasarım dili oluşturulamamıştır. Yirmi yıllık süreçte, önceleri çizgisel motiflerin tek baskıyla yapılmasının ardından baskı teknolojilerindeki değişimlerin ve moda akımlarının seramik endüstrisine yansımasıyla karo desenleri çeşitlilik kazanmaya başlamıştır. Sosyal çevrede yaşanılan bir takım olumsuz gelişmeler insanın dış dünyaya karşı kendi kabuğuna çekilmesiyle sonuçlanmıştır. Beraberinde mekanikleşen yaşam tarzına karşın mekân içerisinde nefes alan ve rahatlatan tasarımlara yönelinmiştir. 1990’larda bilgisayar ve internet ağının sektörde de yaygınlaşması üreticileri modanın yönlendirdiği paralelde, tasarımları gerçeğe en yakın doğal olan yüzey görünümlerinde ve gerçeğine uygun renklerde sunmaya yönlendirmiştir. Artık karo hijyenik özelliğinden önce mekanlarda dekorasyon malzemesi olarak yerini almaya başlamıştır. Moda akımları, hep bir önceki dönem kullanılan renk, boyut ve desenlerin genelde tersi yönde geliştirilmiştir. Böylece üretimde yenilenme ve tüketimde de modaya uygun talep sağlanmıştır. Karo tasarımında değişime hemen adaptasyon sağlansa da hep bir önceki dönem kullanılan tasarımların üzerlerine yenileri eklenerek ürün çeşidi arttırılmıştır. Karo desen, yüzey ve ebat tasarımlarında yeni arayışlar, yeni fikirleri de beraberinde getirmiştir. Özellikle son yıllarda karolarda kesme yapılmasıyla cam, vetroza, kesme karo, doğal taş kesmeleri, polyester ve türevleri gibi yardımcı malzemeler kullanılmaya başlanmıştır. Çizgisel öğeler, çiçek desenleri, geometrik desenler zamanla moda akımları içerisinde tarz değiştirerek birbirleri içerisinde farklı malzeme alternatifleriyle, farklı yüzeylerde ve farklı ebatlarda kullanılarak yenilenmiştir. Desen öğeleri kesme parçaların aralarına yerleştirilmiş böylece dekora olan talebin azalmasına neden olmuştur. Tüm bu gelişmelerle birlikte karo tasarımı mekânlarda birçok yönden çeşitlenerek kullanılmaya devam etmiştir. LAST 20 YEARS OF TİLE PATTERN DESİGN İN OUR COUNTRY Benek Çiçek Elbistanlı SUMMERY As a result of economic recessions that have taken place in our country between 1970-2005, the companies have resisted to export. In free market conditions this lead to an increase in the tile design demand and tile design became dependent to abroad. For cultural heritage of turkey was not used in this abroad dependent designs, a genuine design style couldn’t be created. Due to technological developments in the press machines and fashion, linear one press products that were used 20 years ago multiplied. Negative changes in the social life caused people to refuse to communicate with the others and withdraw into their shells. Mechanization of life in the outer world give rise to freshening designs in the interior tile designs. With the spreading of computer and Internet in the sector with 1990s, producers began to use most realistic natural images with the most realistic colors in parallel with the fashion. Tiles are not hygienic materials anymore; they are used as decoration materials in the interior designs. In colour, dimension and style, fashion always developed in opposite direction to the previous ones. This way it was possible to get innovation in production and vogue demand in consumption. Although production adopted the new tile design concept easily, new designs are added and product line were always kept wide. New searches in tile surface, dimension and design bring together new ideas too. Especially in recent years with the use of cuttings; supplementary materials like glass, vetroza, cut tiles, natural stone cuts, polyester and its derivatives has been used. Linear components, flower and geometrical designs by changing their motives and styles in time according to currents in the fashion used in each other with different material alternatives in different dimensions. Use of design components in cut parts reduced the demand for decor. With all these developments, tiles are being used as decoration materials and variety in the tile design has been increased considerably.
Keywords: Karo Desen Tasarımı; Seramik Karo Sektörü