Bir kelam problemi olarak imanın psikolojik yapısı - Alper, Hülya (My University, 2000)
Bir Kelâm Problemi Olarak İmanın Psikolojik Yapısı adlı tez 3 ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. I. Bölümde imanın tanımı, imanla irtibatlı kavramlar üzerinde durulmuştur. Kelâm ilminde yaygın olarak kullanılan tasdik kavramından hareketle imanın tanımı yapılmıştır. İman zihnî, duygusal ve iradî yönleri olan dışa vurumu davranışlarla gerçekleşen külli psikolojik bir hal olarak tanımlanmıştır. Ayrıca imanla yakın irtibatlı olan inanç, islam ve itminan kavramları incelenmiştir. Bu bölümünün sonunda imanın gaybî oluşu, kesin oluşu ve kapsayıcı oluşu isimli üç temel özelliği farklı başlıklar altında incelenmiştir. II. Bu bölümün konusunu imanın unsurları oluşturmaktadır. İman zihnî, duygusal, iradi, ve davranışsal unsurlardan oluşmaktadır. Bu unsurların incelenmesiyle birlikte burada bir anlamda müminin psikolojik yapısı da ortaya konmuştur. III. Bölüm iman oluşumu ve şekillenmesinde belirleyici olan temel etkenler tabii ve çevresel başlıkları altında incelenmiştir. Tabii başlığı altında insanın inanan tabiatı, yaratılışı itibariyle inanan bir varlık oluşu (fıtrat), rasyonellik, tutarlılık ve anlam arayışı imanla bağlantılı olarak incelenmiştir. Çevresel etkenlerde, konu insanın sosyalleşme alanlarını oluşturan topum, aile, kitle iletişim araçları, okul ve arkadaş çevresi başlıkları altında incelenmiştir. IV. Sonuç bölümünde ise genel bir değerlendirme yapılmıştır.

The thesis A problem of Kelam : the psychological structure of faith has three main parts and a conclusion. I. In the first part, the definition of faith and concepts related to faith are dwelled. According to these, the definition and the description of faith is made depending upon the concept, tasdiq which is widely used in Kalam. Faith is described as an completely psychological state which is formed from emotional, will, cognitive elements and expressed by behaviours. Also the concepts which are closely related to the meaning of faith, belief (itikad), submission (islam) and satisfaction (itminan) are explained. At the last chapter of this part three fundamental characteristics of belief, certainty (kesin), metaphysics (gaybi) and comprehension (kapsayıcı) are elaborated under different titles. II. The subject of this part is the elements that form faith. Faith is formed by cognitive, emotional, will and behavioural elements. The psychological structure of a Mumin (believer) is explained by the examination of these structural components of faith. III. The fundamental factors which affect the formation and development of faith are subject of the third part. Analysis is made under two topics; Natural and Environmental factors. Under natural factors, the believing nature of the human being, (fıtra) the characteristics that human being has from his creation are analysed. Also the relationship between the faith and the rationality, consistency and the seek for meaning are analysed. Under environmental factors, the examined topics are the socialisation fields of human being, society, family, mass media, school and friends. IV. In the conclusion part, a general analysis and evaluation of the whole three parts are made.
Keywords: Din; İslam Dini; İSLAM DİNİ-KELAM; KELAM; Tefsir ve tefsir ilmi