Okul öncesi öğretmen adaylarının görsel düşünme stratejileri çerçevesinde estetik anlam oluşturma düzeyleri ile eleştirel düşünme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi - Tiryaki, Şura (My University, 2025)
Bu araştırmada, okul öncesi öğretmen adaylarının Görsel Düşünme Stratejileri (GDS) çerçevesinde estetik anlam oluşturma düzeyleri ile eleştirel düşünme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan 10 gönüllü okul öncesi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen “Estetik Anlam Oluşturma Düzeyi Belirleme Formu”, “Eleştirel Düşünme Eğilimi (EDE) Ölçeği” ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Görsel Düşünme Stratejileri uygulaması 25 Nisan – 29 Mayıs 2024 tarihleri arasında, haftada iki oturum olmak üzere toplam 10 oturum şeklinde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 21.0 analiz edilmiştir. Verilerin dağılım özelliklerinin nonparametrik olduğu belirlenmiş ve buna bağlı olarak Spearman Rho Korelasyon Analizi, Kruskal-Wallis H Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmen adaylarının tamamının estetik anlam oluşturma düzeylerinin 2. düzey (yapılandırıcı) olduğu, ancak sınırlı da olsa 3. ve 4. düzey (sınıflandırıcı ve yorumlayıcı) özellikler sergileyebildikleri; 5. düzeye (yeniden tasarlayıcı/ yaratıcı) ulaşamadıkları belirlenmiştir. Ayrıca estetik anlam düzeyleri ile çeşitli değişkenler arasında genel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerinin ise yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Ancak eleştirel düşünme becerileri ile estetik anlam oluşturma düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Elde edilen bulgular, estetik gelişimin karmaşık ve çok boyutlu bir süreç olduğunu ve eleştirel düşünme gibi üst düzey becerilerle olan ilişkisinin doğrudan olmayabileceğini göstermektedir.

This study aimed to examine the relationship between preschool teacher candidates’ levels of aesthetic meaning-making within the framework of Visual Thinking Strategies (VTS) and their critical thinking skills. The research was conducted using the relational screening model. The participants of the study consisted of 10 volunteer preschool teacher candidates studying at a public university. The data collection tools included the “Aesthetic Meaning-Making Level Determination Form” developed by the researchers, the “Critical Thinking Disposition (CTD) Scale,” and a “Personal Information Form.” The Visual Thinking Strategies practices were implemented over a total of 10 sessions between April 25 and May 29, 2024, with two sessions per week (one face-to-face, one online). The data were analyzed using the SPSS 21.0 statistical program. Since the data distribution was determined to be nonparametric, Spearman’s Rho Correlation Analysis, Kruskal-Wallis H Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and Simple Linear Regression Analysis were conducted. According to the findings, all of the teacher candidates were found to be at Level 2 (constructive) in terms of aesthetic meaning-making; however, they demonstrated limited characteristics of Level 3 (categorizer) and Level 4 (interpreter). None of the participants reached Level 5 (re-creative/ innovative). Additionally, no significant differences were found between aesthetic meaning-making levels and the various demographic variables. On the other hand, the teacher candidates’ critical thinking skills were found to be high. Nevertheless, no significant relationship was found between their critical thinking skills and aesthetic meaning-making levels. These findings suggest that aesthetic development is a complex and multidimensional process, and its relationship with higher-order skills such as critical thinking may not always be direct.
Keywords: Aesthetic Development; Aesthetic Meaning-Making; Critical Thinking; Education, Preschool; Eğitim, Okul öncesi; Eleştirel Düşünme; Estetik Anlam Oluşturma; Estetik Gelişim; Görsel Düşünme Stratejileri; Okul öncesi öğretim; Okul Öncesi Öğretmen Adayları; Öğretmenler, Yetiştirilmesi; Preschool Teacher Candidates; Preschool teaching; Teachers, Training of; Visual Thinking Strategies