Bertrand Russell’ın agnostisizmini temellendirişi - Kerimova, Elnare (My University, 2009)
Bertrand Russell, Ateizm, Agnostisizm ÖZET BERTRAND RUSSELL’IN AGNOSTİSİZMİNİ TEMELLENDİRİŞİ Analitik felsefenin önemli temsilcilerden biri; mantıkçı, matematikçi, yazar ve eleştirmen olarak çok yönlü kişiliği ile tanınmış ünlü bir İngiliz filozofu olan Bertrand Russell (1872-1970)’ın Tanrı’nın varlığı problemi ve agnostisizmi hakkındaki görüşlerini ortaya koymaya çalıştığımız bu tez çalışması giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte, Russell’ın düşünsel gelişim evreleri ve agnostisizmin tarihçesi genel hatlarıyla anlatılmış, Tanrı’nın varlığının lehine ve aleyhine getirilen çeşitli argümanlara dair görüşlere ayrılmış, çalışmanın ana hedefini belirleyen ikinci bölümde ise Russell’ın agnostik tutumu temellendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda, Tanrı`nın lehine getirilen tüm argümanları eleştirerek bunları Tanrı’nın varlığını kanıtlamak için yetersiz gören Russell’ın dogmatik bir karakter taşımayan agnostisizminin, bir taraftan dinî, diğer taraftan ise ateistik özelliklere sahip bir agnostisizm olduğu ortaya çıkmaktadır. Agnostisizminin en önemli dayanağı hiç kuşkusuz onun sahip olduğu bilimsel tavırdır. Argümanların yetersizliğinden dolayı Tanrı’nın varlığının bugün için imkânsızlığını savunmuşsa da Russell, bunun değişebileceği ihtimalini teorik olarak her zaman muhafaza etmiştir. Bertrand Russell, Atheism, Agnosticism

BERTRAND RUSSELL’S DEFENCE OF AGNOSTICISM Bertrand Russell, one of the important representatives of analytic philosophy, is also known as a writer, a logician, a mathematician and a critic. This study consistes of an introduction and two chapters in which basically examine Russell’s ideas on the problem of God and agnosticism. The introduction part touch upon Russell’s intellectual biography and short history of agnosticism. The first chapter analyzes the arguments on existence of God and the second chapter examines Russell’s understanding of agnosticism. In conclusion, it is discussed that whether Russell has an undogmatic understanding of agnostisicm or not as he criticized all the arguments in favour of the existence of God claiming that all those arguments are not convincing, while, in fact, his understanding has both religious and atheistic charecteristics. The basis of his understansding of agnosticism is absolutely based on his scientific approach. Because of unsatisfactory arguments in favour of God’s existence, he claimed that God’s existence is impossible to prove for the time being. However, he thought that there is a possibility that God’s existence can be proved in the future.
Keywords: Ateizm; Bertrand Russell, 1872-1970; Din Felsefesi