Endüstri meslek liselerinde kültür dersleri öğretmenlerinin mesleğe ve kuruma yabancılaşma düzeyleri - Aslan, Hüseyin (My University, 2008)
ENDÜSTRİ MESLEK LİSELERİNDEKİ KÜLTÜR DERSLERİ ÖĞRETMENLERİNİN MESLEĞE VE KURUMA YABANCILAŞMA DÜZEYLERİ Son yıllarda teknolojik gelişmelerin de etkisiyle, özellikle mesleki ve teknik eğitimin, ülkenin kalkınmasında ve gelişmesindeki rolü büyük önem kazanmıştır. Diğer eğitim kurumlarında olduğu gibi, mesleki eğitim veren okullarda da bireye kazandırılması hedeflenen bilgi ve becerilerin hedeflenen düzeye ulaşmasında en büyük sorumluluk öğretmenlere düşmektedir. Öğretmenler bu sorumlulukları yerine getirirken sosyal, psikolojik, fiziksel, maddi birçok etkenden etkilenirler. Öğretmenlerin görev yaptıkları kurumun niteliği, mesleğe verdikleri önem, mesleki nitelikleri, sağlık durumları, aile yaşamları, iş doyumları, kendilerine, mesleğe veya kuruma yabancılaşmaları bu etkenlerden bazılarıdır. Öğretmenlerin görevlerinin gereklerini yerine getirmelerini olumsuz yönde etkileyen etmenlerin ortadan kaldırılması gerekmektedir. Bu gerekliliğe dayanılarak girişilen bu araştırmada, endüstri meslek liselerindeki kültür dersleri öğretmenlerinin mesleğe ve kuruma yabancılaşma düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Betimsel nitelikli bu araştırma, 2006-2007 öğretim yılında İstanbul il merkezindeki endüstri meslek liselerinde çalışmakta olan kültür dersleri öğretmenleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada gerek duyulan verilerin sağlanması için araştırmacı tarafından kişisel bilgiler, mesleğe yabancılaşma ve kuruma yabancılaşma olmak üzere üç bölümden oluşan bir anket geliştirilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik çalışmalarından sonra son halini alan anket, İstanbul ilinde farklı bölgelerden rastgele seçilmiş 15 adet endüstri meslek lisesindeki kültür dersleri öğretmenlerine uygulanmıştır. Anketlerden hatalı ve eksik doldurulanlar çıkarılmıştır. Anketlerin geri dönüş oranı %88.78'dir. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) bilgisayar programından yararlanılmıştır. Mesleğe yabancılaşma ve kuruma yabancılaşmayla ilgili öğretmen tutum ve davranışlarının değişkenlere göre farklılığı t testi ve varyans analizi (F testi) ile; anlamlı çıkan varyans analizi sonuçları için, farkın kaynağını bulmak üzere çoklu karşılaştırma testlerinden LSD (the Least Significant Difference) uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, endüstri meslek liselerindeki yabancılaşma duygusunu “bayan öğretmenlerin”, “fizik, matematik ve yabancı dil branş öğretmenlerinin”, “mesleki kıdemleri 6-10 yıl ve de 11-15 yıl olan öğretmenlerin” ve de “şimdiki okullarında 1-5 yıl çalışma süresine sahip öğretmenlerin” diğer gruplardaki kültür dersleri öğretmenlerine göre daha fazla yaşadıkları görülmüştür. Yabancılaşma, Endüstri Meslek Lisesi, Kültür Dersi Öğretmeni, Okul, Meslek

THE ALIENATION LEVEL OF SOCIAL SCIENCE BRANCH TEACHERS WORKING AT VOCATIONAL HIGH SCHOOLS TO THE PROFESSION AND INSTITUTION In the recent years by the effect of technological developments, the role of vocational and technical education in the development of country, has gained great importance. As in the other education institutions the greatest responsibility to acquire the knowledge and skills of students to the target level, belongs generally to the teachers in vocational schools. While carrying out this responsibility, teachers are affected by lots of factors such as social, psychological, physical or financial ones. Some of these factors are; the quality of the institution in which the teacher works, the importance they consider for the education, their professional competence, health care, family lives, satisfaction of labour, alienation of themselves, profession or institution. It is necessary to eliminate these factors that affect teachers negatively while carrying out their duties. In this research based on this requirement, it is aimed to determine the alienation level of social science branch teachers working at vocational high schools to the profession and institution. This descriptive study is carried out by social science branch teachers working at Industrial Vocational High schools in the province centre of İstanbul, during the academic year of 2006 – 2007. For providing the data necessary for the research, a questionnaire which consisits of three parts, personal information ,alienation of profession and alienation of institution, was formed by the researcher. After the studies of validity and reliability, the questionnaire was applied to the social science branch teachers working at vocational high schools from the different regions of İstanbul which were selected randomly. At the end of the research the questionnaires which were filled incorrectly or incomplete were taken out. The rate of returning of the questionnaires is % 88.78 percent. In the analyzing of researh data, the software programme SPSS ( Statistical package fort he Social sciences ) was used.The difference due to the variables of teachers attitudes and behaviours about the alienation of profession and alienation of institution are found out by ‘t’ test and analysis of variance ‘f’ test, for the meaningful analysis results LSD (the Least Significant Difference) which is one of the multiple comparative tests is used in order to find out the source of difference. At the end of the research, it is determined that female teachers, physics, maths and foreign language teachers, teachers whose work experience is from 6 to 10 years or from 11 to 15 years, teachers who have been working in thei present school for 1 to 5 years have the feeling of alienation more than the unmentioned group of teachers. Key words : Alienation, Industrial Vocational High School, social science branch teachers, school, profession.
Keywords: Öğretmenler