Deprem tecrübesi yaşayanlarda dinsel anlamlandırma biçimleri ve tutumlar - Gülmez, Ümmüşerif (My University, 2008)
Depremin hemen ardından yapılan araştırmaların ve varılan neticelerin, yaşanan değişimi belirlemek üzere bir müddet sonra yenilenmesi, bu düşünce ve kanaatlerin mahiyetine ilişkin yeni bilgi ve bulgular ortaya çıkarabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, deprem felaketinin üzerinden geçen 8 yıldan sonra, insanların başına gelen felaketi anlamlandırma ve atfetme biçimlerinin neler olduğunu incelemek ve bunların aradan geçen zamanla değişime uğrayıp uğramadıklarını tespit etmektir. Depremin üzerinden hatırı sayılır bir zaman aralığının geçmiş olmasına rağmen felaketzedelerin büyük bir çoğunluğu depremin meydana gelişindeki güç ve depremin kaynağı konusunu açıklarken dini sembol ve kavramları kullanarak açıklamışlardır. Depremin doğal bir hadise olduğu kanaati yaygın olmakla birlikte, depremin ardındaki güç hep ilahi bir nedene bağlanmıştır. Depremin doğal bir hadise ve depremin insanoğlunun doğadaki dengeyi bozmasının bir sonucu olduğu düşüncesi sıklıkla dile getirilmiştir. Toplumsal anlamda bir değişimden söz edemiyoruz. Ancak yaşanan değişim zihinsel boyutta kalmış, ritüeller bakımından kalıcı bir değişim gözlenmemiştir. 1999 depremiyle birlikte toplumda yaşanan ahlakî çöküntüden rahatsızlık sebebi olarak bahsedilmiştir. Depremi kendisi için yeni bir hayatın başlangıcı olarak görenler olmuştur. Komşu hakkı, yardımlaşma, dayanışma gibi toplumsal değerleri yeniden keşfedenler ve bu sebeple depremi kendisine bir sorgulama süreci yaşattığını ifade edenler de vardır. Depremle birlikte sevdiklerinin kıymetini daha iyi anladıklarını da ifade edenler olmuştur.

PEOPLE’S WHO LİVED THE EARTHQUAKE MEANING OF THE RELIGION FORMS AND THE ATTITUDES The main purpose of this investigation is; after 8 years from earthquake, research of how people can mean the disasters and what are their attribution forms and also after long time determine if these stable or become different. Investigations of immediately after earthquake and result of these after short time should be renewing. Renewing process can provide new knowledge and inventions. Most of victims explained the search of earthquake and power of earthquake as a religious that using religious symbols and concepts. People generally believe that earthquake is a disaster but they think that power of earthquake come from divine. “Earthquake is a disaster and also humans damage to natural balance. This causes the earthquake.” This opinion is said frequently. We couldn’t say that most people make tendency as a whole. But this changing is remain in people’s conscious, we couldn’t observe changing, any improving from the point of religious. Most people have been disturbed from moral destroying. They think that 1999 disaster cause of this. On the other hands, some people think that the disaster is leads to new life. And also some people give more value to right of neighbour, helping, solidarity and social values. They said that earthquake give a chance about individual. Some people thanks to the earthquake, they have realized value of lovers more than before earthquake.
Keywords: Deprem; Din Psikolojisi; Dini Değişim; Dinsel Anlamlandırma