Sağlık sektöründe çalışan kadınların iş sağlığı-güvenliği ve iş tatminlerinin incelenmesi - ÇALIK, KEVSER BURCU (My University, 2021)
Giriş: Günümüzde toplumsal kalkınmada kadın işgücünün çalışma hayatına katılmasının önemli bir etken olduğu bilinmektedir. Sağlık hizmeti sunumunda kadınların iş gücüne katılımlarının artması ile iş sağlığı ve güvenliği, iş doyumu ile ilgili çalışmaların da önemi daha da artmaktadır. Amaç: Bu çalışmanın amacı sağlık sektöründe kadın çalışanların iş güvenliği ve doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Yöntem: Çalışma kesitsel tanımlayıcı bir araştırma olup kolayda örneklem yöntemiyle Nisan-Mayıs 2021 tarihleri arasında özel bir hastanede çalışan araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden, hekim ve sağlık personeli kadrosu dışında çalışan kadınlara (n=103) yapılmıştır. Veriler sosyo-demografik bilgiler içeren anket formu, İş Sağlığı-Güvenliği ve İş doyumu ölçeği ile toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %60,1’i bekar, %64,2’si 18-30 yaş aralığında, %36,4’ü sağlık teknisyeni, %65,4’ü lisans eğitimlidir. %69,9’u eğitim aldıkları birimde çalışmaktadırlar. Gelir düzeylerini iyi olarak tanımlayan kadınların oranı %15,5’dir. Çalıştıkları kurumda 1-5 yıl arasında çalışma süresi %45,6’dır. İşe başlarken ve hizmet içi eğitimlerde iş sağlığıyla ilgili eğitim alma oranları sırasıyla %80,5 ve %76,5’dir. Kurumda düzenli iş güvenliği eğitiminin olması, ekipmanlarının düzenli sağlanmasının kendilerini daha güvenli çalışma ortamı sağlamasına yönelik sorulara ‘katılıyorum ve tamamen katılıyorum’ şeklinde cevapları sırasıyla %73,7 ve %75,7 olarak saptanmıştır. Fakat hastanede herkes güvenli şekilde çalışır sorusuna yanıt %49,6 olarak cevaplanmıştır. Güvenli çalışamama, işi bir an önce bitirme gerekliliği düşüncesine yönelik soru, hastanede yaşanabilecek her kazanın önlenemez olduğu sorusuna ‘katılıyorum ve tamamen katılıyorum’ şeklindeki cevapları sırasıyla %38,8 ve %54,3’dür. İdarenin güvenlik konusunda ilgilendiğini düşünmediğine yönelik sorunun cevabına katılım ve tamamen katılım %35,9’dur. Bununla birlikte tedbir almayan kişilerin karşılaştıkları durumlardan kendilerinin sorumlu olduğu sorusuna yanıta katılım ve tamamen katılım %47,5’dir. Çalışanların işte doğru davranışlarında ödülün (ek maaş) kendilerinin daha güvenli çalışmasına yönelik soruya katılımına yönelik ‘katılıyorum ve tamamen katılıyorum’ şeklindeki cevapları %66,2 olarak bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada çalışan kadınların genç yaş grubunda olmalarına, eğitim aldıkları birimde çalışmalarına, oryantasyon ve hizmet içi eğitim almalarının olumlu olduğu saptanmıştır. Ancak güvenlik, iş tatmini ve maaşa yönelik sorularda olumlu katılım oranlarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Günümüzde pandemi koşullarında sağlık kuruluşlarında çalışan kadınların iş sağlığı-güvenliği ve iş tatmini beklentilerine yönelik çok merkezli çalışmalara ve çalışma hayatında geleceğe yönelik yeni politikalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Keywords: Sağlık Bilimleri; Health Sciences; Klinik Tıp (MED); Clinical Medicine (MED); iş sağlığı ve iş güvenliği; iş doyumu; sağlık sektörü; kadın çalışanlar