Okul sözlüklerinin değerlendirilmesi (1945-2005) - Kaya, Necati (My University, 2007)
Ana dili, eğitim, okul sözlüğü Dil, insan için çok önemli bir olgudur. İnsanı dünyaya bağlar. Çocuk, doğduğu andan itibaren çevresinin etkisine girmektedir. Dil öğrenmeye de bu çevrede başlamaktadır. Ana dili eğitimi çocuğun çevresine göre şekillenmektedir. Okul, ana dili eğitiminde önemli bir yere sahiptir. Eğitim belli bir plana göre yapıldığı için daha sağlıklı olmaktadır. Çocuklar burada ana dillerini daha iyi öğrenmektedir. Okulda kullanılan araçlardan biri de sözlüktür. Sözlükler dil öğreniminde etkili bir yere sahiptir. Sözlükler hazırlanırken gerekli özen gösterilmelidir. Piyasada çok fazla sözlük olmasına rağmen yaptığımız incelemede bunların birçoğunun yeterli olmadığını gördük. Sözlüklere baktığımızda birçoğunun başında açıklama bile olmadığı görülmektedir. Çalışmamızın ilk bölümünde “Giriş”, ikinci bölümünde “Ana Dili ”, üçüncü bölümünde “'Kelime bilgisi, sözlük”, dördüncü bölümünde “Sözlüklerin ‘a maddeleri’nde yer alan kelimelerin tablosu”, beşinci bölümünde “Yöntem”, altıncı bölümünde “Sonuç ve Öneriler” bulunmaktadır. Bu bölümde bulgular yorumlanarak öneriler sunulmuştur. Bu çalışmamızda 1945-2005 yılları arasında yayınlanan okul sözlüklerinden rast gele seçtiğimiz 17 sözlüğü inceledik. Bu sözlükler değişik tarihlerde değişik yayınevleri tarafından hazırlanmıştır. Yaptığımız incelemede bu sözlüklerin ‘a maddeleri’nde yer alan kelimelerin tamamını tespit ettik. Daha sonra oluşturduğumuz tabloda bu kelimelerin hangi sözlüklerde yer alıp almadığını belirledik. Sözlüklerin okul çağındaki çocukların ihtiyaçları düşünülmeden, gerekli ön hazırlık yapılmadan hazırlandığı ortaya çıkmıştır.

ABSRACT Mother tongue, education, school dıctıonary We have seven parts in our work. The first parts ‘Intraduction’ the second port is ‘Mother Tongue’ the third part is ‘Vocabulary knowledge, dictionsry’ the fourth part is ‘‘The table of words which take place in the –a sevtions of the dictionaries.’’ The fifth parth is ‘‘Methodology’’ the sixth part is ‘‘ Evidence and Commerts’’ the seventh part is ‘‘Conclusıon, Discussıon and Decommedatıon. In this section the results are discussed and recommendetıons are presented. In our work ve have studied on seventeen dictioneries that ve have chosen randomly among the dictioneries that are published between 1945- 2005. These dictioneries are prepored by different publish houses in diffrerent dates. In our study we found out all of the words that take place in the ‘‘a section’’ of these dictioneries. In the followıng chart we have figured out that in wich dictioneries these words take place or not. We have seen that the dictioneries are prepared. Without considering the needs of the children of school age and without any preparation. Language is a very important thing for humankid. It connects human to the world. A child is affected by its environment since born. He starts learning a langue in this environment. The education of this mother tongue takes its shape his environment according to. School has an important place in mother tongue education. Education is more healty because itis dore for a particular plan. Children learn their mother tongue better at school. One of the thing used at school is dictionary. Dictioneries has a huge impact in learning a langue. Neccessory care must be given when preparing a language. Atthough there are a lot of dictioneries at the markets it is understood that most of them are not sufficient. When we look at the dictioneries we see that lots of them don’t have an explanatıon at the beginning.
Keywords: Sözlükler; Türkçe