Sağlık İnanç Modeli Temelli Yaralanma Ölçeği’nin Türkçe Geçerlilik ve Güvenirliliği - GÜR, KAMER (My University, 2019)
Amaç: Ergenlik dönemi, ergenlerin riskli sağlık davranışları denemeye ve bunların olumsuzsonuçlarına maruz kalmaya daha açık oldukları bir dönemdedir. Davranış değişikliği teorileri, yaralanma önleme girişimlerinin nasıl etkili olabileceğini anlamamıza yardımcı olabilmektedir. Yaralanmanın önlenmesi için en yaygın olarak uygulanan davranış teorilerinden biri de Sağlık İnançModeli’dir. Bu model ve modele dayalı bir ölçüm aracının kullanımı yaralanmalara yönelik bilgitoplamamız için iyi bir fırsat sağlayacaktır. Bu çalışmada Sağlık İnanç Modeli (SİM) Temelli Yaralanma Ölçeği'ni Türkçe'ye uyarlamak ve geçerlilik-güvenirliliğini analiz etmek amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Metodolojik tipte olan bu araştırma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında İstanbul’da iki devlet lisesinin 9-12. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür (n=481). Veriler, sosyodemografik veri formu ve SİM Temelli Yaralanma Ölçeği kullanarak kâğıt-kalem yöntemi ile toplanmıştır.Ölçek, beşli likert tipi 22 madde ve beş faktörden oluşmaktadır. Ölçeğin, geçerliliğinde kapsam geçerliliği indeksi, yapı geçerliğinde açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, güvenirliliğinde iç tutarlılık katsayısı ve test-retest analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Ölçeğin Türkçe uyarlaması 22 maddeve beş faktörden (duyarlılık, ciddiyet, yarar, engeller ve eyleme geçiriciler) oluşmuş olup, Cronbach’s alfa katsayısı 0,92, alt boyutların Cronbach’s alfa katsayısı ise sırasıyla 0,89; 0,84; 0,77; 0,83ve 0,77’dir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda X2/sd: 2,67, AGFI: 0,87, GFI: 0,90, CFI: 0,91, IFI:0,91, RMSEA: 0,06 değerinde ve kabul edilebilir düzeydedir. Test-tekrar test korelasyon değeri tümölçek için 0,48’dir (p<0,05). Sonuç: Türkçe SİM Temelli Yaralanma Ölçeği 22 maddeden ve beş altboyuttan oluşan, yeterli geçerlilik ve güvenirlilik göstergeleri olan bir ölçüm aracıdır.

Objective: Adolescence is a time when adolescents are more exposed to risky health behaviors and to their negative consequences. Behavioral change theories can help to understand how injury prevention initiatives can be effective. One of the most widely applied behavior theories for prevention of injury is the Health Belief Model. The use of this model and a model-based measurement tool will provide a good opportunity to collect information about the injury. In this study, it was purposed to adapt the Health Belief Model (HBM) Based Injury Scale to Turkish and analyze its validity-reliability. Material and Methods: This methodological study was conducted with the students of two state schools in Istanbul during the academic year of 2017-2018 (n=481). Datas were collected by paper-pen method using the socio-demographic data form and the HBM Based Injury Scale. The scale consists of 22 items with five likert types and five factors. Content validity index, explanatory and confirmatory factor analysis for construct validity, internal consistency coefficient for reliability and test-retest analysis were used for validity of the scale. Results: The Turkish version of the scale consists of 22 items and 5 factors (susceptibility, severity, benefit, obstacles perception and cues the action); Cronbach’s alpha coefficient is 0.92 and Cronbach’s alpha coefficient of the subscales respectively is 0,89, 0.84, 0.77, 0.83 and 0.77. As a result of confirmatory factor analysis, X2/sd: 2,67, AGFI: 0.87, GFI: 0.90, CFI: 0.91, IFI: 0.91, RMSEA: 0.06 and acceptable level. The test-retest correlation value was 0.48 for the whole scale (p<0.05). Conclusion: Turkish HBM Based Injury Scale is a measurement tool with sufficient validity and reliability indicators consisting of 22 items and five sub-dimensions.
Turkish Validity and Reliability of Health Belief Model Based Injury Scale
Keywords: Hemşirelik