Türk yazılı basınında Yahudi ve İsrailli kimliklerinin farklı temsilleri : Hürriyet ve Vakit gazeteleri örneği (2009-2011) - Yıldız, Pelin (My University, 2021)
ÖZETTÜRK YAZILI BASININDA YAHUDİ VE İSRAİLLİ KİMLİKLERİNİNFARKLI TEMSİLLERİ: HÜRRİYET VE VAKİT (YENİ AKİT) GAZETELERİÖRNEĞİ (2009-2011)Kimlik farklılıklar üzerine inşa edilir. Kimlik kavramı irdelendiğindefarklılıkların hangi unsurlar üzerinden belirlendiği görülür. Kimliğin tanınması ötekininve kendiliğin tarihsel gelişimini okumayı kolaylaştırmaktadır. Kimlik bir aidiyet bilincioluşumudur. Aidiyet bilinci kolektif bir geçmişten gelmekte fakat hayatın pratikleriiçinde anlam değişikliğine maruz kalmaktadır. Yahudi ve İsrailli kimlikleri bu durumaörnek verilebilir. Yahudilik ve İsrailli olmak da anlam kaymasına uğramış iki farklıkimliktir. Bu çalışmada İsrailli kimliği ile Yahudi kimliğinin yazılı basında temsil edilişşekilleri incelenmiştir. Öncelikle Yahudilerin Osmanlı Devleti’nde ve TürkiyeCumhuriyeti’ndeki sosyolojik konumları, ardından İsrail Devleti’nin kuruluşundansonra sosyolojik konumları ele alınmıştır. Bu inceleme yapılırken kimliğin soyut birkavram oluşu dikkate alınarak dilde kullanımı üzerinde durulmuştur. Medya da dilegetirmenin, seslendirmenin pratik araçlarından biridir. Medya tarafından üretilensöylemler toplumsal bilinci yönlendirmede ve algı üretiminde önemli rol oynamaktadır.Haber dilinde kullanılan ifadeler öğretici, eleştirel niteliktedir. Okuyucuda bıraktığıetkiler tavır ve davranışları etkilemektedir. Bu çalışmada medya araçlarının dilaracılığıyla toplumsal düşünceleri şekillendirme işlevi üzerinde durulmuş, öne sürüleniddianın analizi için Hürriyet ve Vakit gazetelerinin haberleri incelenmiştir. Haberlerincelenirken Teun Van Dijk’ın eleştirel söylem analizi tekniği kullanılmıştır. Analizboyunca bir kimlik olarak Yahudilik ile İsrail vatandaşlığı arasında nasıl bir bağkurulduğu irdelenmiştir. Haberlerde kullanılan dilin Türk vatandaşı Yahudiler üzerindeiiyarattığı algının ne gibi etkileri olacağı araştırılmıştır. İncelemesi yapılan gazeteler ikifarklı görüşü temsil etmektedir. Görüş temelli algı oluşumunda medyanın ve oluşturulansöylemin gücü öne çıkmaktadır. Gazete haberlerinde kimlik konusunun ele alınışı vevurgulanışı Türkiye’de yaşayan Yahudilerin varlıklarına yönelik olumsuz tutumlarındoğmasına yol açma potansiyelini de diri tutmaktadır.İÇİNDEKİLERSayfa No.ÖZET ............................................................................................................................................... iABSTRACT ...................................................................................................................................... iiiİÇİNDEKİLER ................................................................................................................................... viSayfa No. ....................................................................................................................................... viGİRİŞ .............................................................................................................................................. 1a. Araştırmanın Problemi ...................................................................................................... 2b. Araştırmanın Amaç ve Önemi ........................................................................................... 3c. Araştırmanın Sınırlılıkları ................................................................................................... 3d. Araştırmanın Yöntemi ....................................................................................................... 41. AİDİYETİN KAVRAMSAL BOYUTU: KİMLİK ............................................................................. 51.1. Sosyal Bilimlerde Kimlik Kavramı ....................................................................................... 51.1.1. Benlik ........................................................................................................................... 81.1.2. Ötekilik ...................................................................................................................... 101.1.3. ‘Ben’de ve ‘Öteki’nde ‘Algı’nın İşlevi ......................................................................... 131.2. Kimlik Çeşitleri .................................................................................................................. 161.2.1 Toplumsal Kimlik ........................................................................................................ 161.2.2 Kültürel Kimlik ............................................................................................................ 181.2.3. Etnik Kimlik ................................................................................................................ 201.2.4. Ulusal Kimlik .............................................................................................................. 231.2.5. Dini Kimlik.................................................................................................................. 262. YAHUDİ’NİN “KİM”LİĞİ ........................................................................................................ 282.1. Osmanlı’dan Günümüze Kimlikler .................................................................................... 292.1.1. Gayrimüslim Gruplar Arasında Yahudi Cemaati ........................................................ 332.2. Milliyetçilik Akımlarının Osmanlı Devleti’ne Yansımaları ................................................. 352.3. Türkiye Cumhuriyeti’nde “Kimlik” Olgusu ....................................................................... 412.3.1. Türkiye Cumhuriyeti’nde Yahudilerin Konumu ......................................................... 432.3.1.1. Anti-semitizm’in Kısa Analizi .............................................................................. 452.3.2. Türkiye Cumhuriyetinde Anti-semitik Hareketler ..................................................... 492.4. İsrail Devleti’nin Kuruluşu ve Yahudi Kimliği .................................................................... 513. YAZILI BASINDA İSRAİL ve YAHUDİ KİMLİKLERİNİN KULLANIMI .............................................. 573.1. Söylem Kavramı ................................................................................................................ 57vii3.1.1. Dil ve Söylem Arasındaki Bağ .................................................................................... 593.1.2. Söylemin ve Algının Medyada Kullanımı ................................................................... 633.1.3. Eleştirel Söylem Analizi ............................................................................................. 673.1.3.1. Norman Fairclough’un Eleştirel Söylem Analizi ................................................. 703.1.3.2. Teun Van Dijk’ın Eleştirel Söylem Analizi ........................................................... 723.1.4. Vakit Gazetesi ve Hürriyet Gazetesi 2009-2011 Yılları Arası Haber MetinlerindeEleştirel Söylem Analizi ....................................................................................................... 743.1.4.1. Vakit Gazetesi 2009-2011 Arası Yayımlanan Haber Metinleri ........................... 743.1.4.1.1. Makro Yapı .................................................................................................. 743.1.4.1.1.1. Tematik Yapı İncelemesi....................................................................... 743.1.4.1.1.1.1 Başlıklar .......................................................................................... 743.1.4.1.1.1.2. Spotlar ........................................................................................... 773.1.4.1.1.1.3. Fotoğraflar ..................................................................................... 833.1.4.1.1.2. Şematik Yapı İncelemesi ....................................................................... 873.1.4.1.1.2.1. Ana Olayın Sunumu ....................................................................... 873.1.4.1.1.2.2. Ardalan ve Bağlam ........................................................................ 873.1.4.1.2. Mikro Yapı İncelemesi ................................................................................. 883.1.4.1.2.1. Sentaktik Çözümleme........................................................................... 883.1.4.1.2.2. Sözcük Seçimleri ................................................................................... 893.1.4.2. Hürriyet Gazetesi 2009-2011 Arası Yayımlanan Haber Metinleri ...................... 893.1.4.2.1.Makro Yapı ................................................................................................... 893.1.4.2.1.1. Tematik Yapı İncelemesi....................................................................... 893.1.4.2.1.1.1. Başlıklar ......................................................................................... 893.1.4.2.1.1.2. Spotlar ........................................................................................... 913.1.4.2.1.1.3. Fotoğraflar ..................................................................................... 953.1.4.2.1.2. Şematik Yapı İncelemesi ....................................................................... 983.1.4.2.1.2.1. Ana Olayın Sunumu ....................................................................... 983.1.4.2.1.2.2. Ardalan ve Bağlam ........................................................................ 993.1.4.2.2. Mikro Yapı İncelemesi ................................................................................. 993.1.4.2.2.1. Sentaktik Çözümleme........................................................................... 993.1.4.2.2.2. Sözcük Seçimleri ................................................................................. 1003.1.4.3. Karşılaştırmalı Değerlendirme .......................................................................... 1003.1.4.3.1. Haber Başlıkları ..................................................................................... 1013.1.4.3.2. Haber Spotları ........................................................................................... 102viii3.1.4.3.3. Nefret İçerikli Başlıklar .............................................................................. 105SONUÇ VE DEĞERLENDİRME ..................................................................................................... 107KAYNAKÇA ................................................................................................................................. 111

ABSTRACTREPRESENTATION OF JEWISH AND ISRAELI IDENTITIES IN TURKISHPRESS: AN EXAMPLE OF HÜRRİYET AND VAKİT (YENİ AKİT)NEWSPAPERS (2009-2011)İdentification constructs on differences. Recognition of identity is to make easerof reading your self and others of historical developments. Sense of belonging comesfrom the collective past but be subjective to changes in practices of life.Judaism and tobe from Isreal are distorted identities and also they are two different identities.İn thisstudy ,The identification of Isreal and identification of Jewery examined by how theyrepresented in print media. First of all , Jewis contextualized by their location ofOtttoman Empire and Republic of Turkey then after established by state ofİsrael.İdentification is a abstract concept.İdeas and body has different identifications.İdentification Discourses size up the reality .Expressions used in news language areinstructive. Media is a practical tool of to articulate. Also the discourses which areproduced by the media ,plays an important role for to Orient conscioussness andperception of production. The effects it leaves on the reader affect attitudes andbehaviors.For the analyse the idea in this study ,two different newspaper searchedbetween specified date ranges.When reviewing the news ,The critical discourse technicof Teun Van Dijk is used. İn the all analyse ,the correlation between the state of Israeland Jewis are scrutunized.Also for Turkish Citizens and jewis ,the affects of languageof press searched. this two newspaper represents two other ideas. İn the perceptionconcept the power of media and the power of discourse stands out. İn the newspaperreports,there is a disregard of identity.And this causes to a negative attitude of existanceJewis who lives in Turkey.
Keywords: Basın; Discourse; Jewish; Jews; Kimlik; Mass media; Middle East; Orta Doğu; Perception; Söylem Algı Identitiy; Turkey; Türkiye; Written communication; Yahudi; Yahudiler; Yazılı iletişim