Ali Handi ve divanı - Şenyurt, Ayten (My University, 2004)
Ali Handî Efendi, XIX. yüzyılın ilk üç çeyreğinde yaşamış mutasavvıf bir şairdir. Biyografik kaynaklarda kendisi ile ilgili hiç bir bilgi bulunmamaktadır. Hayatı hakkında söylenebilecekler ulaşılabilen eserlerindeki (İki Dîvân ve bir Maktel) ipuçları ile kendi dönemindeki şairlerin kendisine atıfları ile sınırlıdır. Eski Zağralıdır. Görevi nedeni ile Kıbrıs, Horasan ve İstanbul gibi çeşitli yerlerde bulunmuştur. Şiirlerinin bir kısmını Farsça yazacak kadar Fars diline hakimdir. Klasik şiirlere özgü, mazmunlarla (sembol) yüklü ve biraz zor anlaşılan bir dili vardır. Şiirleri arasında yer yer atasözü/ özdeyiş nitelikli mısralar göze çarpar. Ali Handî Dîvân'ında insanlık için en yüce mertebe arifliktir (perfect hüman) ve muhabbet yolu insanlar için en geniş yoldur. Ali Handî'nin Dîvân'ındaki şiirler Osmanlı Devleti'nin köklü bir değişim yaşadığı bu asırdaki kültür değişiminin izlerini taşır. Dîvân'ının ihtivâ ettiği dinî-tasavvufî unsurlar XIX. yüzyıl edebiyat muhitlerinde tasavvufun derin etkisini göstermek bakımından kayda değerdir. Özetle, Ali Handî modern sayılabilecek bir dönemde eski olanı temsil etmiş kadim geleneğin son temsilcilerinden tanınmaya değer biridir. Ali Handi Efendi, is a mystic poet who lived in the three qarters of XIXth century. There is no data about himself in any biographical sources. Things that can be said about himself are that the clues in his works ( 2 Divan and one Maktel) and attributions that were made by the poets lived in this century. He was from Old Zağra. He had been in Kıbrıs, Horasan and Istanbul because of his job. He knew enough about Persian so that he could write some of his poetries in Persian. He had got a language that was full of symbols and incomprehensible and special to klassical poetries. In his poetries, we can see lines of poetry full of proverbs.In Ali Handi Divanı, the highest degree for humanity is to be wise and love is the widest road for human beings. The poetries ,in Ali Handi Divanı, carries the tracks of cultural changes related to the century in which the Ottoman Empire met rooted changes. Religious and mystical components in Divan are noteworthy because of the deep effects of mystics on the areas of XIXth century literature. In brief, Ali Handi is person who represented the ancient in a period that can be thought modern.So he is worth being known.
Keywords: Türk Edebiyatı