Yükseköğretimde dijital teknoloji, endüstri 4.0 ve eğitim 4.0 tutumları : eğitim fakültesi örneği - Koyuncu, Mustafa Numan (My University, 2025)
21. yüzyılda dijital teknolojiler çok hızlı bir şekilde gelişmekte ve yaygınlaşmaktadır. Teknolojik gelişmeler, dijital dönüşümleri de beraberinde getirerek küresel ölçekli sistemlerin vazgeçilmez unsuru olarak karşımıza çıkmakta ve dijital dönüşümler toplumlarda köklü değişimlere sebep olmaktadır. Bu noktadan hareketle bilgiye dayalı teknolojiler artarak kullanılmakta ve günlük hayata entegrasyonu sağlanmaktadır. Dijital dönüşümle birlikte mevcut iş akışları yeniden değerlendirmeye tabi tutularak zaman ve kaynak tasarrufu sağlamak hedeflenmektedir. Teknolojik ilerlemelere bağlı olarak ortaya çıkan Endüstri 4.0, dijitalleşmeyi farklı bir seviyeye taşıyarak yeni bir sürecin başlamasına sebep olmuştur. Dolayısıyla Endüstri 4.0 ve Eğitim 4.0 hedefleri doğrultusunda geleceğin mesleklerine dair yeni yetkinlik ve beceri alanları ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin dijital teknolojiye yönelik tutumları, Endüstri 4.0 farkındalıkları ve Eğitim 4.0 algıları arasında ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini Tübitak’ın 2023 yılında yayınladığı Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi’nde yer alan 2023 - 2024 akademik yılında İstanbul’da eğitim fakültesi ve eğitim bilimleri fakültesi bulunan devlet ve vakıf üniversitelerinde öğrenim gören 26.932 lisans öğrencilerinin öğrenim gördüğü 16 üniversite oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 480 (öğretmen adayı) oluşturmaktadır. Nicel araştırma kapsamında ele alınan bu araştırma, ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın verilerinin toplanmasında “Kişisel Bilgi Formu”, “Dijital Teknolojiye Yönelik Tutum Ölçeği”, “Endüstri 4.0 Kavramsal Farkındalık Ölçeği” ve “Öğretmen Adaylarının Eğitim 4.0’a Karşı Algı ve Tutumlarının Belirlemesine Yönelik Ölçek” kullanılmıştır. Araştırma verileri açık kaynaklı istatistiksel yazılımlar kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde betimleyici ve tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma değişkenlerinin normal bir dağılım gösterip göstermediğini belirlemek üzere Kurtosis (Basıklık) ve Skewness (Çarpıklık) değerleri incelenmiştir. Verilerin analizinde, Basit Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmen adaylarının Endüstri 4.0 teknolojilerine yönelik farkındalık düzeylerinin genel olarak düşük olduğu görülmüştür. Katılımcıların en yüksek farkındalık gösterdiği teknolojiler bulut bilişim teknolojisi ve dijital tanı, teşhis, tedavi olurken, en düşük farkındalık gösterdikleri teknolojiler siber fiziksel sistemler ve enerjisini kendi üreten fabrikalar olarak tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının dijital teknolojiye yönelik tutumlarına bakıldığında dijital teknolojileri öğrenmeye istekli oldukları ve bu teknolojilerin derse olan ilgilerini artırdığını belirtirken, dijital teknolojileri oyun oynama veya yaşamlarını kolaylaştırma amacıyla daha az kullandıkları tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının Eğitim 4.0’a yönelik tutumlarının genel olarak orta düzeyde olduğu görülmüştür. Katılımcılar, Eğitim 4.0'ın teknolojiye aşırı bağımlılık oluşturabileceğini ve sosyal yönü zayıf bir nesil yetişmesine neden olabileceği konusunda endişeli olmakla birlikte, Eğitim 4.0'ın ülkemizde sağlıklı bir şekilde uygulanabilirliği ve geleneksel öğretimdeki problemlerin çözümünde etkili olacağına dair tutumlar daha düşük düzeydedir. Öğretmen adaylarının endüstri 4.0 kavramsal farkındalık, dijital teknolojiye yönelik tutum ve eğitim 4.0’a karşı algı ve tutum düzeyleri arasında cinsiyete göre anlamlı bir fark bulunmadığı tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının kaldıkları barınma yerlerinin Eğitim 4.0’a yönelik algı ve tutumlarına etkisi olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin mezun oldukları lise türü, teknolojiye olan ilgileri ve Eğitim 4.0 algıları üzerinde etkili olmuştur. Öğretmen adaylarının aylık gelir düzeyleri arasında Endüstri 4.0 kavramsal farkındalık, dijital teknolojiye yönelik tutum ve Eğitim 4.0’a karşı algı ve tutum düzeyleri açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öğretmen adaylarının Endüstri 4.0 kavramsal farkındalık düzeyleri ve dijital teknolojiye yönelik tutumları okudukları bölüme göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Öğretmen adaylarının Eğitim 4.0 kavramından haberdar olma durumları ve yeni teknolojileri takip etme sıklıkları Endüstri 4.0’a yönelik kavramsal farkındalıkları, dijital teknolojilere yönelik tutumları ve Eğitim 4.0’a karşı tutumları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmamaktadır.

In the 21st century, digital technologies are developing and spreading very rapidly. Technological developments are indispensable elements of global systems by bringing digital transformations with them. Digital transformations cause radical changes in societies. Information-based technologies are increasingly being used and integrated into daily life. With digital transformation, it is aimed to save time and resources by re-evaluating existing workflows. Industry 4.0, which emerged due to technological advances, has taken digitalization to a different level and caused a new process to begin. With Industry 4.0 and Education 4.0, new areas of competence and skills called the professions of the future have emerged. In this context, the aim of the research is to examine the relationships between higher education students' attitudes towards digital technology, industry 4.0 awareness and education 4.0 perceptions. The population of the study consists of 16 universities in the Entrepreneurial and Innovative University Index published by Tübitak in 2023, where 26,932 undergraduate students studying in state and foundation universities with a faculty of education and a faculty of educational sciences in the province of Istanbul in the 2023 - 2024 academic year. The sample of the study consists of 480 teacher candidate. Depending on the purpose of the research, it was conducted within the scope of quantitative research and was carried out in the relational survey model. “Personal Information Form”, “Attitude Scale Towards Digital Technology”, “Industry 4.0 Conceptual Awareness Scale” and “Scale For Determining The Perceptions And Attitudes Of Pre-Service Teachers Towards Education 4.0” were used to collect the data. The research data was analyzed using open source statistical software. Descriptive and descriptive statistical methods were used in the evaluation of the data. Kurtosis and Skewness values were analyzed to determine whether the research variables showed a normal distribution. Simple Linear Regression Analysis was used to analyze the data. As a result of the study, it was observed that the awareness levels of pre-service teachers towards Industry 4.0 technologies were generally low. The technologies that the participants showed the highest awareness were cloud computing technology and digital diagnosis, diagnosis and treatment, while the technologies that they showed the lowest awareness were cyber physical systems and factories that produce their own energy. Considering the attitudes of pre-service teachers towards digital technology, it was determined that they were willing to learn digital technologies and that these technologies increased their interest in the course, while they used digital technologies less for playing games or making their lives easier. It is seen that pre-service teachers' attitudes towards Education 4.0 are generally at a moderate level. Participants are concerned that Education 4.0 may cause over-dependence on technology and may lead to a generation with weak social skills. However, attitudes towards the healthy applicability of Education 4.0 in our country and that it will be effective in solving problems in traditional teaching are at a lower level. It was determined that there was no significant difference between the levels of pre-service teachers' conceptual awareness of Industry 4.0, attitudes towards digital technology and perceptions and attitudes towards Education 4.0 according to gender. It has been determined that the place of accommodation of pre-service teachers has an effect on their perceptions and attitudes towards Education 4.0. The type of high school the students graduated from was effective on their interest in technology and their perceptions of Education 4.0. There was no significant difference between the monthly income levels of pre-service teachers in terms of their perceptions and attitudes towards Industry 4.0 conceptual awareness, attitudes towards digital technology and Education 4.0. The preservice teachers' Industry 4.0 conceptual awareness levels and attitudes towards digital technology do not show a significant difference according to the department they study. The pre-service teachers' awareness of the concept of Education 4.0 and the frequency of following new technologies do not make a statistically significant difference on their conceptual awareness of Industry 4.0, their attitudes towards digital technologies and their attitudes towards Education 4.0. In line with the results obtained from the research, recommendations were presented to university administrators, policy makers in education and university administratio
Digital technology, industry 4.0 and education 4.0 attitudes in higher education : the example of faculty of education
Keywords: Bilgisayar destekli öğretim; Computer-assisted instruction; Digital Technology; Dijital Teknoloji; Dördüncü endüstri devrimi; Education 4.0; Education, Higher; Effect of technological innovations on; Eğitim 4.0; Eğitim, Yüksek; Endüstri 4.0; Fourth idustrial revolution; Industry 4.0; Teknolojik yeniliklerin etkisi