Fen bilgisi öğretmen adaylarının epistemolojik inanışlarının okul deneyimi ve öğretmenlik uygulanmasındaki yansımaları: durum çalışması - Kaplan, Aysun Öztuna (My University, 2006)
FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ EPİSTEMOLOJİK İNANIŞLARININ OKUL DENEYİMİ VE ÖĞRETMENLİK UYGULAMASINDAKİ YANSIMALARI: DURUM ÇALIŞMASI Bu araştırmada fen bilgisi öğretmen adaylarının epistemolojik inanışlarının öğretmenlik uygulamaları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla 49 kişilik öğretmen adayı grubuyla başlayan araştırma derinlemesine yapılabilmesi için 5 kişilik çalışma grubuyla sürdürülmüş; nitel bir durum çalışması yapılmıştır. Araştırma “Özel Öğretim Yöntemleri I, Okul Deneyimi II ve Öğretmenlik Uygulaması” dersleri kapsamında üç eğitim-öğretim dönemi boyunca sürdürülmüştür. Özel Öğretim Yöntemleri I dersinde öğretmen adaylarının genel olarak epistemolojik inanışları tespit edilmiştir. Bunun için özgün formu Pomeroy (1993)’e ait olup Deryakulu ve Bıkmaz (2003) tarafından Türkçe’ye adaptasyonu ve geçerlik, güvenirlik çalışmaları yapılmış 30 maddeden oluşan beşli likert tipi “Bilimsel Epistemolojik İnanışlar Ölçeği” kullanılmıştır. Ayrıca derste öğretmen adaylarına araştırma kapsamında çalışmalar yaptırılmıştır. İkinci dönem çalışması olan Okul Deneyimi II dersine bu 49 kişilik gruptan gönüllü olan 36 öğrenci ile devam edilmiş; öğretmen adayları uygulama okullarında Okul-Fakülte işbirliği kapsamında yer alan etkinlikleri yapmışlardır. Araştırmanın özünü oluşturan durum çalışmaları ise iki dönemlik bu çalışmalardan elde edilen verilerin değerlendirme sonuçlarına ve gönüllülük esasına dayanarak 5 kişilik öğretmen adayı ile devam etmiştir. Bu öğretmen adayları uygulama yaptıkları okullarda bizzat araştırmacı tarafından gözlenmiş ve öğretmen adaylarının dersleri kayıt altına alınmıştır. Araştırmanın birinci dönem çalışmaları nicel olarak değerlendirilmiş ve öğretmen adaylarının bilimsel epistemolojik inanışları bakımından geleneksel bir yapıya sahip olduğu bulunmuştur. Durum çalışmalarının veri tabanını oluşturan gözlem, görüşme ve dokümanlar ise nitel veri analizi ile değerlendirilmiştir. Sonuçta beş öğretmen adayından epistemolojik olarak dördünün geleneksel, birinin yapılandırmacı bir anlayışa sahip olduğu bulunmuştur. Durum çalışmasını oluşturan bu öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamaları ile epistemolojik inanışları arasında paralel yönde bir ilişki bulunmuştur. Öğretmen adayları sahip oldukları epistemolojik inanışlara uygun öğretim faaliyetlerinde bulunmuşlardır.

A CASE STUDY: HOW PROSPECTIVE SCIENCE TEACHERS' EPISTEMOLOGICAL BELIEFS INFORM THEIR PRACTICE TEACHING This research study examined “how prospective science teachers’ epistemological beliefs influenced their classroom practice”. Forty-nine prospective science teachers participated to research and five of them were examined in detail. The research was designed in a qualitative manner, throughout three consecutive semesters, within the context of the following courses: Special Methods of Teaching Science I, School Experience II, and Practice Teaching. In the first part of the study prospective science teachers’ epistemological beliefs were determined in the first course, Special Methods of Teaching Science I, by administering “Scientific Epistemological Beliefs Scale” of Pomeroy (1993). The scale, consisted of thirty likert type items. It was translated into Turkish by Deryakulu and Bıkmaz (2003) and its validity and reliability studies were carried out by the same researchers. Besides administering the scale, participants were asked to participate in the in-class activities designed to get information about their epistemological beliefs. Thirty six out of forty nine participants were involved in the second part of the research study. They took part participated in the activities listed in school-faculty cooperation book within the framework of the School Experience II course. The research lasted with the observation and recording of the five participants’ “Practice Teaching” experience. These five participants were the ones who volunteered to be followed up by the researcher. The researcher videotaped their practice teaching. The first phase of the research study was evaluated in a quantitative manner. The prospective teachers’ epistemological beliefs were determined to be “traditional”. Case studies belonging to the five volunteer participants were evaluated qualitatively. Observation, interview and document analysis were the three sources of data in this qualitative evaluation. Data analysis indicated that four of the participants were “traditional” and one of them was “constructive” according to their epistemological beliefs. Data analysis also showed that prospective teachers’ epistemological beliefs were reflected in their practice teaching.
Keywords: Epistemoloji_Öğrenim ve Öğretim; Öğretmenler_Epistemoloji; Öğretmenler_Öğrenim ve Öğretim_Fen Bilgisi