Medyanın değişen işlevi sürecinde güvenilirlik ve inanılırlık - Karaşahin, Çetin (My University, 1999)
DEĞİŞİM SÜRECİNDE MEDYA'DA GÜVENİLİRLİLİK VE İNANIRLILIK Medya kelimesi Türkçe'ye 1990 yılından itibaren radyo televizyon tekelinin kırılması ile birlikte girmiştir. Yazılı basın (gazete, dergi, mecmua vb.) sesli ve görüntülü (radyo, tv) yayın araçlarını ifade eder. Kısaca yazılı, sesli ve görüntülü kitle iletişim araçları demektir. Medyanın en temel işlevi, en genel tanımlama ile haber verme işlevini yerine getirmektedir. Medya dünya görüşümüzü şekillendirebilir, düşünce ve fikirlerimizin temel kaynağı olabilir. Yani, medya artık hayatın içindedir denilebilir. Medya öyküler anlatır. Bu öyküler sadece kurmaca değildir, gerçek olaylara dayanan materyalle de ilgilidir. Materyal zaman ve mekan açısından şekillendirilir. Yeni bir imaj oluşturulur. Okuyucu, dinleyici ya da izleyici kitlesinin doğrudan müdahale edemediği bu tek yönlü iletişimde medya çoğunlukla gündemi kendi belirler. 1960 askeri müdahale sonrası Türkiye'de demokratikleşme adına basına ve TRT kurumuna bazı ayrıcalıklar tanınmış, ancak bu rahatlama dönemi 12 Mart 1971 muhtırasına kadar devam edebilmiştir. 24 Ocak 1980 kararlarından sonra büyük zorluklar yaşayan basın sektörü ister istemez, ekonomik olarak, ek kaynaklar aramakla birlikte, daha fazla gazete satabilmek uğruna magazin ve masa başı haberciliğine yönelmiş, ayrıca promosyon ve lotaryalar ile tiraj yükseltme kaygısı içine girmiştir. Tekelleşmenin kaçınılmaz sonucu olarak bazı medya kuruluşlarının politik ve ekonomik çevreler ile işbirliğine gitmesi, verdikleri promosyonları karşılıklı olarak kötülemeleri ve hatta halkın önünde kavga etmeleri medyanın güvenilirlik ve inanılırlığını zedelemeye başlamıştır. İşte bu çalışmada, medyada güvenilirlik ve inanılırlığı belirleyen faktörlere kuramsal olarak yaklaşılmış olup, son yıllarda Türk medyasının güvenilirlik ve inanırlılık kaygıları ele alınmıştır. Credibility and Reliability in Media In a Period of Change The word media entered into Turkish language since the breakdown of the radio-television monopoly in 1990. Media means the press such as newpapers, magazines and periodicals as well as radio and television which are the audiovisual means of communication. Briefly, the written and the audiovisual tool are the means of mass communicatian. The most basic application of media, in its broedast definition, is to give news. Media can shape our world view and be the fundamental source of our ideas and thoughts. In other words, media is now witnin our life. Media tells stories. However, these stories aren't just fictive, they are related to material that is based on real events. Teh material is shaped by place and time. Thus, a new image is formed. Since the public-readers, listeners and viewers can't directly interfere in media, this one way communication usually determines its own agenda. After the military action in 1960, the press and TRT (Turkish Radio and Television) held some priveledges in the name of democratizaton, however, this period of relaxation only lasted till the warning sent by the government in 12 March 1971. After the decisions in 24 January 1980, the press sector that had to live through many financial difficulties started to look for additional sources of income and accordingly began to publish fictive stories and magazines, in addition, it tried to increase its circulation by promotions and lotteries. The collaboration of sone media foundations with political ant economical circles as an inevitable result of the monopoly, the degradation of eachothers' promotions, and in addition, their fights in front of the public, started to destroy their credibility and reliability. Briefly, in this study, the factors that determine credibility and reliability in media is approached theoratically and the anxiety caused by credibility in teh Turkish media is examined. Çetin KARAŞAHİN İstanbul, 1999
Keywords: İletişim (Telekomünikasyon); Radyo yayıncılığı; Radyo-Tv; Telsiz iletişimi