Bazı azo bileşiklerinin sentezi ve in vitro, in vivo metabolizmaları - Bekçe, Banu (My University, 2004)
BAZI AZO BİLEŞİKLERİNİN SENTEZİ VE IN VITRO, IN VIVO METABOLİZMALARI Adı ve Soyadı : Banu Bekçe I. Danışman adı : Prof. Dr. Mert Ülgen II. Danışman adı : Prof. Dr. Sevim Rollas Program : Farmasötik Kimya Farmasötik Kimya Azo bileşikleri gıda, ilaç, kozmetik, tekstil ve matbaacılık endüstrisinde geniş ölçüde kullanılmaktadır. Azo bileşikleri başlıca oksidasyon ve redüksiyon ile metabolize olmaktadır. Bu çalışmada yapısal olarak 1-fenilazo-2-naftol ile ilişkili azo bileşiklerinin in vivo ve in vitro biyotransformasyonunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla yedi azo bileşiği çeşitli primer aromatik aminlerden oluşan diazonyum tuzlarının 2-naftol ile kenetlenmesi ile hazırlanmıştır. Etil 4-[(2-hidroksi-1-naftil)azo] benzoat prototip olarak seçilerek in vivo ve in vitro biyotransformasyonu araştırılmıştır. Tüm metabolitlerin birbirinden ayrıldığı uygun bir HPLC metodunun geliştirilmesini takiben, etil 4-[(2-hidroksi-1-naftil)azo] benzoatın NADPH ile takviye edilmiş karaciğer mikrozomal preparatları kullanılarak in vitro metabolizması çalışılmıştır. Tanımlanamayan 3 metabolik ürün gözlenmiş ve bu metabolitlerin azoksi ve fenolik metabolitler olduğu düşünülmüştür. Gözlenen metabolitler denatüre mikrozomların ve kofaktörsüz ortamın kullanıldığı kontrol denemelerinde saptanmamıştır. Bu durum metabolik reaksiyonun enzim ve kofaktör ile yürüdüğüne işaret etmektedir. In vivo metabolizma çalışması için, etil 4-[(2-hidroksi-1-naftil)azo] benzoat oral olarak dişi sıçanlara uygulanmıştır. Substrat hayvanlara verilmeden önce ve verildikten sonra kan örnekleri 0., 30. dakika ile 1., 3., 6., 9., 12., 24. ve 48. saatlerde alınmıştır. Kan örnekleri santrifüjlendikten sonra plazmaları ayrılarak HPLC'e enjekte edilmiştir. Plazmada redüksiyon ürünleri, asetillenmiş metabolitler ve substrat gözlenmiştir. SYNTHESIS AND IN VITRO, IN VIVO METABOLISM OF SOME AZO COMPOUNDS Azo compounds are widely used as synthetic colourings in food, pharmaceuticals, cosmetics, textile and printing industry. Azo compounds are metabolized by both oxidation and reduction reactions. In this study, we have focused on in vivo and in vitro biotransformation of azo compounds which are structurally similar to 1-phenylazo-2-naphthol. For this aim, seven azo compounds were prepared by coupling various diazotised amines with 2-naphthol. Ethyl 4-[(2-hydroxy-1-naphthyl)azo] benzoate was chosen as a prototype to investigate its in vivo and in vitro metabolic products. An HPLC method for the separation of all potential metabolites was designed. Following this, in vitro microsomal metabolism of ethyl 4-[(2-hydroxy-1-naphthyl)azo] benzoate was studied using rat liver microsomal preparations fortified with NADPH as a co-factor. Three unidentified metabolic products were observed. We propose that these metabolites could probably be the corresponding azoxy and phenolic metabolites. All the metabolites observed were not detected in control experiments either in the presence of denaturated microsomes or in the absence of co-factors. This indicates the involvement of microsomal enzymes and the co-factors for the metabolic reaction. For the in vivo biotransformation study, a concentrated solution of ethyl 4-[(2-hydroxy-1-naphthyl)azo] benzoate was given orally to female rats. After the administration of substrate, blood samples of rats are taken at 0., 30. minutes, 1., 3., 6., 9., 12., 24. and 48. hours. Blood plasma were injected to HPLC after separating plasma by centrifuging blood samples. Substrate, reduction and acetylation products were detected in plasma.
Keywords: Eczacılık kimyası; Farmakoloji ve tedavi; Farmasötik Kimya; İlaçlar (Meteria medika); Teknoloji (Uygulamalı bilimler); Tıp bilimleri