Kaygı temalı çocuk kitaplarında görsel metaforların göstergebilimsel açıdan incelenmesi - Çilingir Hamarat, Seda (My University, 2025)
Kaygı, çocukların tanımlamakta zorlandıkları ve nasıl üstesinden geleceklerini bilmedikleri temel duyguların bir bileşenidir. Resimli çocuk kitaplarında kaygı duygusunun tasviri onu soyut bir kavram olmaktan çıkarıp somut hale getirmektedir. Kaygının metaforlar aracılığıyla somut olarak resimli çocuk kitaplarında kullanılması çocukların kaygılarını tanımlayabilmesi ve dönüştürebilmesi noktasında katkısı olmaktadır. Bu tezin amacı, kaygı temalı resimli çocuk kitaplarında yer alan görsel metaforların göstergebilimsel açıdan incelenmesi ve söz konusu metaforların 7-9 yaş arasındaki çocuklar tarafından doğru algılanıp algılanmadığının anket yöntemiyle değerlendirilmesidir. Resimli çocuk kitapları, çocukların bilinçaltına çeşitli iletilerin aktarılmasında önemli bir araç işlevi görmektedir. Bu iletiler çoğunlukla görsel metaforlar yoluyla sunulmaktadır. Bu bağlamda, görsel metaforların çözümlenmesi ve anlamlandırılması, iletinin hedef kitle tarafından nasıl algılandığını ortaya koymak açısından önem taşımaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın amacı, sınırlılıkları, evreni ve örneklemi ile araştırmada kullanılan yönteme ilişkin bilgilere yer verilmektedir. Birinci bölümde, psikolojide kaygı kavramı ele alınmakta; Freud, Klein, Jung ve Adler gibi kuramcıların görüşleri, bu kavram ekseninde incelenmektedir. İkinci bölümde ise kaygının görsel metaforlarda kullanımına odaklanılarak, sanat yapıtlarında bu kavramın nasıl temsil edildiğine dair örnekler analiz edilmekte, ardından, kaygının psikanaliz ve mitoloji ile ilişkisi üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde ise göstergebilimin kuramsal çerçevesi incelenmiş olup, göstergebilim kuramcılarının göstergebilimsel analiz yöntemleri açıklanmaktadır. Dördüncü bölümde örneklem için seçilen altı adet resimli çocuk kitabındaki tüm sahneler ve görsel metaforlar göstergebilimsel analiz yöntemiyle incelenmektedir. İlgili resimli çocuk kitaplarındaki görseller üç görselle sınırlandırılmaktadır. Bu tezde yer alan tüm görseller yalnızca akademik amaçla, bilimsel analiz ve yorumlama çerçevesinde kullanılmaktadır. Görsellerin telif hakları ilgili yazar, illüstratör ve yayınevlerine aittir. Resimli çocuk kitaplarındaki illüstrasyonların, herhangi bir ticari kazanç amacı güdülmeden, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Madde 35 iktibas serbestisi kapsamında “adil kullanım” ilkeleri çerçevesinde göstergebilimsel analizi yapılmaktadır. Beşinci bölümde, araştırmanın temel amacı doğrultusunda, 7–9 yaş aralığındaki çocukların görsel metaforları doğru algılayıp algılamadıkları anket yöntemiyle tespit edilmektedir. Uygulanan anket, tez kapsamında analiz edilen ‘‘Zola’nın Fili’’ adlı resimli çocuk kitabı temel alınarak hazırlanmıştır.

Anxiety is a component of basic emotions that children have difficulty defining and do not know how to overcome. The depiction of anxiety in children's picture books makes it concrete rather than an abstract concept. The concrete use of anxiety in children's picture books through metaphors contributes to children's ability to define and transform their anxiety. The aim of this thesis is to semiotically analyze the visual metaphors in children's picture books on the theme of anxiety and to determine whether visual metaphors are perceived correctly by children between the ages of 7-9 through a questionnaire. Messages are sent to children's subconscious through children's picture books. These messages are conveyed through visual metaphors. In this context, it is important to analyze and understand visual metaphors. In the introduction part, information about the purpose of the research, the limitations of the research, the population and sample of the research and the method of the research are given. In Chapter 1, the concept of anxiety in psychology is examined and the theories of psychologists such as Freud, Klein, Jung, Adler are read through the concept of anxiety. In the second part, the use of anxiety in visual metaphors is mentioned, examples of the use of the concept of anxiety in works of art are examined, and then the relationship of anxiety with psychoanalysis and mythology is emphasized. In the third section, the theoretical framework of semiotics is examined and semiotic analysis methods of semiotic theorists are explained. In the fourth chapter, all scenes and visual metaphors in the six children's picture books selected for the sample are analyzed through semiotic analysis. The visuals in the relevant children's picture books are limited to three visuals. All images in this thesis are used only for academic purposes and within the framework of scientific analysis and interpretation. The copyrights of the images belong to the relevant authors, illustrators and publishers. The illustrations in children's picture books are semiotically analyzed within the framework of the principles of “fair use” within the scope of Article 35 of the Law on Intellectual and Artistic Works, without any commercial gain. In the fifth chapter, in accordance with the purpose of the thesis, whether children between the ages of 7 and 9 perceive visual metaphors correctly or not is determined through a questionnaire method. The book Zola's Elephant, which is analyzed in the thesis, is used in the survey.
Semiotic analysis of visual metaphors in anxiety-themed illustrated children's books
Keywords: Anxiety; Books and reading; Children; Çocuklar; Görsel Metafor; Göstergebilim; göstergebilimsel Analiz; Illustrated Children’s Book; Illustrated children’s books; İşaretler ve semboller; Kaygı; Kitaplar ve okuma; Resimli Çocuk Kitabı; Resimli çocuk kitapları; Roland Barthes; Semiotic Analysis; Semiotics; Semiotics and art; Visual Metaphor