20. yüzyıl’da Mısır’daki kanunlaştırma hareketleri ve uygulama problemleri - Helal, Islam Magdy Muhamad Aly (My University, 2025)
20. yüzyılda kanunlaştırma hareketlerinin gerçekleştiği önemli yerlerin başında Mısır gelmektedir. Mısır’ın köklü bir hukukî yapıya sahip olan Osmanlı Devleti’nden ayrılması ve Fransız ile İngiliz hakimiyetine girmesiyle birlikte hukuk sisteminde de birçok hususta değişim söz konusu olmuştur. Bu tezde de 20. yüzyılda değişime maruz kalan Mısır hukuk sistemi ve Mısır’daki kanunlaştırma hareketleri ele alınmıştır. Çalışmada, 19. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın ortalarına kadar uzanan süreçte Kavalalı Mehmed Ali Paşa ve ailesinin hukuk alanındaki faaliyetleri incelenmiştir. Araştırmada, bu dönemde Mısır’daki yargı sisteminin yapısı ele alınmış, söz konusu dönemde hazırlanan temel yasalar şekil ve içerik açısından değerlendirilmiş ve bu yasaların kaynaklarının İslam hukuku ile ilişkisi ortaya konulmuştur. Ayrıca, Mısır’ın hukuk sistemine geniş anlamda etki eden unsurlar incelenerek Fransız ve İngiliz sömürge yönetimlerinin yasama, yargı, hukuk eğitimi ve hukuk uygulama kurumları üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Çalışmada, Mısır’daki kanunlaştırma sürecine etki eden kurumlar, İslam hukukunun kanunlaştırılması yönünde yürütülen çabalar ve 20. yüzyıldaki kanunlaştırma hareketlerinde rol oynayan önemli isimler değerlendirilmiştir. Tez, İslam hukukunun Mısır’da uygulanmasına yönelik girişimlerin başarısız olmasının ardındaki temel sorunları da ele alarak bu sürecin karşılaştığı engelleri ve nedenlerini kapsamlı bir şekilde analiz etmiştir.

The dissertation examines the codification movements in Egypt during the twentieth century. It explores the legal activities of Muhammad Ali Pasha and his family, which spanned from the early nineteenth century to the mid-twentieth century. The study investigates the judicial structure of Egypt during this period, assesses the fundamental laws enacted at that time in terms of their form and content, and analyzes the sources of these laws and their connection to Islamic law. Additionally, the research addresses the impact of French and British colonialism on the Egyptian legal system in its broadest sense, encompassing legislation, judiciary, legal education, and law enforcement institutions. The study also examines the key actors influencing the codification movement in Egypt, the efforts undertaken to codify Islamic legal rulings, and the prominent figures who played a significant role in the codification process during the twentieth century. Furthermore, the dissertation explores the challenges that led to the failure of attempts to implement Islamic law in Egypt, providing a comprehensive analysis of the obstacles that hindered its application.
Codification movements and challenges of implementation in Egypt during the 20th century
Keywords: 20. Yüzyıl; 20th Century; Codification; Colonialism; Egypt; History; Hukuk; Islamic law; İslam hukuku; Kanunlaştırma; Law; Mısır; Sömürgecilik Islamic Law; Tarih