Endometriozisli kadınlara uygulanan öz bakım destek programının yaşam kalitesi, öz bakım davranışları, depresyon, anksiyete ve stres düzeyine etkisi - Arslan Tarus, Hamide (My University, 2025)
Endometriozisli kadınlara uygulanan öz bakım destek programının yaşam kalitesi, öz bakım davranışları, depresyon, anksiyete ve stres düzeyine etkisi Amaç: Bu araştırma, endometriozisli kadınların öz bakım davranışlarını değerlendirmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi ve Endometriozis Öz Bakım Destek nın (EÖDP) kadınların yaşam kalitesi, öz bakım davranışları, depresif belirti, anksiyete ve stres düzeyine etkisinin incelenmesi amacıyla iki aşamada yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın birinci aşaması metodolojik tipte olup Mart 2023-Nisan 2024 tarihleri arasında 400 endometriozisli kadın ile yürütülmüştür. Veriler “Katılımcı Tanılama Formu-I” ve “Endometrioziste Öz Bakım Davranışları Ölçeği Taslağı” ile toplanmıştır. İkinci aşaması ise randomize kontrollü deneysel bir çalışma olup Mayıs 2024-Haziran 2025 tarihleri arasında 65 endometriozisli kadın ile yürütülmüştür. Bu aşama iki grup ile gerçekleştirilmiştir. Müdahale grubundaki (EÖDP grubu) kadınlara Öz Bakım Modeli doğrultusunda yapılandırılmış eğitim ile motivasyonel görüşmeyi içeren EÖDP, kontrol grubundaki kadınlara ise standart bakım uygulanmıştır. Veriler “Katılımcı Tanılama Formu-II”, “Endometriozis Sağlık Profil Anketi-5 (EHP-5)”, “Endometrioziste Öz Bakım Davranışları Ölçeği (EÖDÖ)”, “Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği-21 (DASÖ-21)”, “Vizüel Analog Skalası” ve “Endometriozis Öz Bakım Destek Programına İlişkin Görüş Formu” ile toplanmıştır. Bulgular: Birinci aşamada, EÖDÖ’nün açımlayıcı faktör analizinden sonra 17 maddeden oluştuğu ve 4 faktörde toplandığı belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizinden sonra, ölçeğin uyum iyiliği indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu saptanmıştır. Ayrıca Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının 0,79 ve sınıf içi korelasyon katsayısının 0,71 olduğu belirlenmiştir. İkinci aşamada ise gruplar arasında kadınların EHP-5, EÖDÖ ve DASÖ-21 depresyon, anksiyete ve stres alt boyutu ön test puanları açısından fark bulunmamıştır (p>0,05). EÖDP grubundaki kadınların EÖDÖ son test ve izlem testi puanları kontrol grubundaki kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksektir (p

The effect of a self-care support program on quality of life, self-care behaviors, depression, anxiety, and stress levels in women with endometriosis Objective: This study was conducted in two phases: to develop a valid and reliable scale for assessing self care behaviors in women with endometriosis, and to examine the effects of the Endometriosis Self Care Support Program (ESSP) on quality of life, self-care behaviors, depressive symptoms, anxiety, and stress. Materials and Methods: The first phase, a methodological study conducted between March 2023 and April 2024 with 400 women with endometriosis, Data were collected using the “Participant Identification Form-I” and the draft “Endometriosis Self Care Behaviors Scale”. The second phase was a randomized controlled experimental study conducted between May 2024 and June 2025 with 65 women with endometriosis. This phase included two groups: the intervention group (ESSP group) received the ESSP, comprising structured education and motivational interviewing based on Orem’s Self Care Model, while the control group received standard care. Data were collected using the “Participant Identification Form-II”, the “Endometriosis Health Profile Questionnaire-5 (EHP-5)”, the “Endometriosis Self Care Behaviors Scale (ESCBS)”, the “Depression, Anxiety and Stress Scale-21 (DASS-21)”, the “Visual Analog Scale (VAS)”, and the “Opinion Form on the Endometriosis Self Care Support Program”. Results: In the first phase, the ESCBS was found to consist of 17 items grouped under four factors following exploratory factor analysis. Confirmatory factor analysis demonstrated that the goodness-of-fit indices were within acceptable ranges. Furthermore, the Cronbach’s Alpha coefficient of internal consistency was 0.79, and the intraclass correlation coefficient was 0.71. In the second phase, no significant differences were found between the groups regarding baseline (pre-test) scores on the EHP-5, ESCBS, and DASS-21 depression, anxiety, and stress subscales (p>0.05). Post-test and follow-up ESCBS scores were significantly higher (p
The effect of a self-care support program on quality of life, self-care behaviors, depression, anxiety, and stress levels in women with endometriosis
Keywords: anksiyete Endometriosis; anxiety; depression; depresyon; Endometriosis; Endometriozis; Endometriyoz; Kadın hastalıkları ve doğum; Obstetrics and gynecology; öz bakım; quality of life; self-care; yaşam kalitesi