Ekonomik krizler ve sosyal politikaların dönüşümü : 2008 ve 2020 krizleri örneği - Sevinç, Selim Talha (My University, 2025)
Ekonomik krizler, etkisinin başladığı andan itibaren devletleri, hükümetleri ve toplumları doğrudan yahut dolaylı olarak etkilemektedir. Ekonomik krizler sonrasında hükümetler tarafından krizin finansal, toplumsal ve kamusal etkilerini hafifletmek üzere birtakım uygulamalar ortaya konulur. Bu tez çalışması, 2008 Krizi ve 2020 Krizi sonrasında farklı refah rejimlerindeki sosyal güvenlik politikalarının değişim ve dönüşümleri incelemektedir. Bu bağlamda kuramsal çerçeve olarak Esping-Andersen’in üçlü refah rejimleri sınıflandırması kullanılmıştır. Esping-Andersen, refah rejimlerini sınıflandırırken üç farklı refah rejimi sınıflandırması (liberal, sosyal demokrat, muhafazakâr) yapmış ve her bir refah rejiminin yapısal olarak birbirlerinden farklı özellikleri bulunduğunu belirtmiştir. Bu kurumsal çerçeve ile birlikte üç farklı refah rejimlerindeki örnek üç ülke (Birleşik Krallık, Almanya, İsveç) üzerinden 2008 Krizi ve 2020 Krizi sonrasında uygulanan sosyal politika araçları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışmada farklı refah rejimlerindeki kriz sonrasında uygulanan sosyal politika araçlarının analiz edilmesinin yanı sıra bu müdahaleler sonrasında toplumun nabzını ölçmek adına her ülke için hoşnutsuzluk endeksleri, siyasal seçim sonuçları ve Gini katsayıları da değerlendirilmiştir. Hoşnutsuzluk endeksi, toplumun ekonomik açıdan memnuniyetini ve hoşnutsuzluğunu ölçmek için kullanılmış siyasal seçim sonuçları ise bu hoşnutsuzlukların siyasal düzleme yansıyıp yansımadığını ölçmek için analiz edilmiştir. Gelir eşitsizliğini ölçen Gini katsayısı aracılığıyla ise seçili ülkeler arasında karşılaştırmalı analizler yapılarak refah rejimlerinin krizler sonrasında eşitsizlik karşısında gösterdiği performans da analiz edilmiştir. Yine bu çalışmada sosyal politika uygulama ve araçları ile siyasal seçim sonuçları arasındaki ilişkiyi anlamlandırmak amacıyla Politika Geribildirim Teorisi (Policy Feedback Theory – PFT) incelenmiş ve bu teorinin kuramsal çerçeve için tamamlayıcı bir bakış açısı sunması hedeflenmiştir. Çıktılar, Esping-Andersen’in üçlü refah rejimleri sınıflandırmasının kurumsal düzeyde sosyal politika tepki ve araçlarını açıklamakta genel olarak geçerliliğini koruduğunu ancak krizlerin neden olduğu toplumsal ve siyasal sonuçların rejim tipinden ayrı olarak çok boyutlu dinamiklerle iç içe olduğunu göstermektedir. Gini katsayısı, hoşnutsuzluk endeksi ve siyasal seçim sonuçları; krizler sonrasındaki eşitsizlik düzeyleri, toplumsal hoşnutsuzluk ve siyasal dönüşüm arasındaki eşzamanlı korelasyonu ortaya koymakta ve bu yönüyle PFT analizini desteklemektedir. Bu tez çalışması, sosyal politika literatürüne sadece kurumsal tepkileri değil, kriz dönemlerinde yaşanan siyasal değişim ve dönüşümleri de içine alan karşılaştırmalı bir perspektif sunarak katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Economic crises affect states, governments and societies both directly and indirectly. In the aftermath of economic crises, a number of practices are introduced by governments to mitigate the financial, social and public effects of the crisis. This study examines the changes and transformations of social security policies in different welfare regimes after the 2008 Crisis and the 2020 Crisis. In this context, Esping-Andersen's triple classification of welfare regimes is used as the theoretical framework. While classifying welfare regimes, Esping-Andersen made three different welfare regime classifications (liberal, social democratic, conservative) and showed that each welfare regime has structurally different characteristics from each other. In accordance with this theoretical framework, the social policy instruments implemented following the 2008 Crisis and the 2020 Crisis were analysed comparatively through three sample countries (United Kingdom, Germany, Sweden) as three different welfare regimes. In addition to analysing the social policy instruments implemented after the crisis in different welfare regimes, misery index and political election results were also evaluated for each country in order to measure to gauge public opinion after these interventions. The misery index is used to measure the economic satisfaction and discontent of the society, while the political election results are analysed to measure whether these discontents are reflected on the political level. In addition, comparative analyses were conducted between selected countries using the Gini coefficient, which measures income inequality, to assess the resilience of welfare regimes to inequality in the aftermath of crises. Again, in this study, Policy Feedback Theory (PFT) was used to understand the relationship between social policy practices and tools and political election results, and this theory provided a complementary perspective for the theoretical framework. The results show that Esping-Andersen's tripartite classification of welfare regimes is generally valid in explaining social policy responses and instruments at the institutional level, however, the social and political consequences of crises are intertwined with multidimensional dynamics apart from regime type. The Gini coefficient, dissatisfaction index, and political election results reveal a simultaneous correlation between post-crisis inequality levels, social dissatisfaction, and political transformation, thereby supporting PFT analysis. This study aims to contribute to the social policy literature by providing a comparative perspective that includes not only institutional responses but also political changes and transformations in times of crisis.
Keywords: 2008 Crisis; 2008 Krizi; 2020 Crisis; 2020 Krizi; Economic crisis; Ekonomik Kriz Teorileri; Ekonomik krizler; Financial crises; Finansal krizler; Gini Coefficient; Gini Katsayısı Economic Crises; Hoşnutsuzluk Endeksi; Misery Index; Refah Rejimleri; Theories of Economic Crises; Welfare Regimes