Çalışan değerleri-kurum kültürü uyumunun iş tatminine etkisi : kokpit ekipleri üzerine bir araştırma - Bacaksız, Fatma Duygu (My University, 2025)
Çalışan değerleri-kurum kültürü uyumunun iş tatminine etkisi : kokpit ekipleri üzerine bir araştırma Bu araştırmanın temel amacı, çalışan değerleri ile kurum kültürü arasındaki uyumun iş tatmini üzerindeki etkisini incelemektedir. Araştırma, değer-kültür uyumunun iş tatminini ne ölçüde açıkladığını ve kültür boyutları (Klan, Adhokrasi, Pazar, Hiyerarşi) ile değer üst boyutlarının (Özaşkınlık, Yeniliğe Açıklık, Muhafazakarlık, Özgenişletim) özgül katkılarını sınamayı hedeflemektedir. araştırmada nicel yöntem kullanılarak Türkiye ticari hava yollarında görev yapan 238 kokpit ekibinden çevrimiçi anket yoluyla veriler toplanmıştır. Ölçek geçerlik-güvenirlik incelemelerini takiben farklılık analizleri, korelasyonlar ve üç aşamalı hiyerarşik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Hiyerarşik regresyon bulguları, Muhafazakarlık x Adhokrasi etkileşiminin tatmini güçlendirdiğini; Özaşkınlık x Hiyerarşi etkileşiminin ise tatmini zayıflattığını göstermiştir. Bulgular ışığında, hava yollarında çalışan yöneticilere kokpit ekiplerinin iş tatminlerini artırmak üzere, adhokrasiye dayalı küçük ama sürekli iyileştirmeleri SOP’ye zarar vermeden yaygınlaştırmaları ve özaşkın profiller için hiyerarşik işleyişi özerklik sağlayan geri bildirim süreçleriyle dengelemeleri önerilmektedir. Gelecek çalışmaların, etkileşimi farklı endüstrilerde ve demografik profillerde sınayarak genellenebilirliğini incelemesi tavsiye edilir.

The impact of employee values - organizational culture fit on job satisfaction : a study on cockpit crews The main purpose of this study is to examine the effect of the fit between employee values and organizational culture on job satisfaction. The study aims to determine the extent to which this fit explains job satisfaction, and to test the contributions of culture dimensions (Clan, Adhocracy, Market and Hierarchy) and value dimensions (Self-transcendence, Openness to Innovation, Conservatism and Self-enhancement) to this fit. A quantitative method was employed to collect data from 238 cockpit crew members working for Turkish commercial airlines via an online questionnaire. Following examinations of scale validity and reliability, dissimilarity analyses, correlations, and three-stage hierarchical regression analyses were conducted. The hierarchical regression findings showed that the Conservatism x Adhocracy interaction strengthened satisfaction, while the Self-Reliance x Hierarchy interaction weakened it. Based on these findings, it is recommended that airline managers implement small but continuous improvements based on adhocracy, without compromising the SOP, and balance hierarchical functioning with autonomous feedback processes for self-transcendent profiles, to increase the job satisfaction of cockpit crews. Future studies are recommended to examine generalizability by testing interactions across different industries and demographic profiles.
The impact of employee values - organizational culture fit on job satisfaction : a study on cockpit crews
Keywords: Civil Aviation; Değerler; İş; İş tatmini; Job satisfaction; Kurum Kültürü; Organizational Culture; Psikolojik yönleri; Psychological aspects; Sivil Havacılık Values; Work