Resimde sezgi sorunsalı - Merkan, Betül (My University, 2006)
Bu çalışmanın amacı; sezginin resmin oluşumundaki etkinliğini belirlemek ve tekrar gözden geçirilmesine neden olmaktır. İlk önce güç de olsa sezginin ne olduğu, nasıl oluştuğu neler ile ilişkilendiği gibi soruların aydınlatılması gerekmekte, bu da analitik focuslama ile değil, disiplinler arası bütünsel bir bakış ile sağlanacaktır. Sezgi tinin, tin güç olarak dışlaşabilmesine olanak veren, bütünsel bir kavrayış, tarifsiz ve nedensiz sıçrayıştır. Bu nedensiz sıçrayış da, sanatta işlevsiz biçim ile son bulmaktadır. Bu biçim, içsel ifadenin gerçekliğe dönüşümü ile paylaşıma açılmaktadır. Sezgi ile kendini açan tin, tin güç olarak kişiyi doldurduğunda kişi esinlenmiştir. Esin kişiyi edilgenlikten etkenliğe taşımaktadır. Tinin gerçekliğe dönüşüm aşamasında ise eylemi doğuran karşı koyulamaz olandır. Ama bu dışsal yaptırımın uzağında yada ötesinde, içsel bir zorunluluk olup bir tür özgürlük olarak düşünülebilmektedir. Resimde sezginin, ifade ile biçim alıp dışlaşabilmesi, bir takım yaptırım ve baskıların uzağında bulunabilmesi ile bağlantılıdır. Ancak bu durumda içsel olan biçim alabilecek ve ifade olanağı bulabilecektir. Sezgi, doğanın ve topluluğun yaptırımlarının dışında kalabildiğinde özgür olup salt içsel olanı dışlaştırabilir. Sanatçı bu özgürlüğü yakaladığında, doğayı evreni ve üzerindekileri kendi perspektifinden, yani baştan kurgulayarak onlara kendi tinselliğinin damgasını vurabilmektedir. Maleviç’in sıfır biçimi ile bir Ortaçağ ikonu arasındaki fark da budur.

The objective of this work is to determine the importance of intuition in the formation of drawing and to cause to review it. Firstly; although it’s difficulty, questions like what intuition is, how it is formed and what sort of connections it has must be clarified and this will be done with an interdisciplinary broad view, not with the analytical focussing. Intuition is what enables the spirit to be externalized, a complete comprehension, ineffable and arbitrary leap. This arbitrary leap ends up in a functionless form in art. This form is open to be shared out the transformation of reality with internal expression. When the spirit extarnalized itself with the intuition, it fills the person with spirit force, then this person is inspired. Inspiration moves the person from passivism to activism. During the transformation of the spirit into reality, the agent who causes the action is irresistable. But this internal must far and beyond the external sanction can be thought as a kind of freedom. In painting the intuition shaping itself with the expression and externality depends on several sanctions and to be away from pressure. Only in this case the internal one will shape and find a chance to express itself. If the intuition stays away from the sanctions of the nature and society it can be free and can externalize the absolute internal. When the artist has this freedom by arranging the nature, universe and beyond again from his/ her perspective he/ she can stamp her/ his spiritualism on them. And this is the difference between Malevich’s zero form and a middle age icon.
Keywords: Resim_Algı