Dil-zihin bağlamında Kasr üslûbu - Azar, Tuncay (My University, 2018)
Zihinlerde oluşan düşünce, dil sayesinde dış dünyada varlık bulur. Dilin, insanın zihnindeki düşüncesinin tercümanı olması şüphesiz, lafızlarının belirli göstergelere sahip olması sebebiyledir. Dilin bu fonksiyonu sayesinde konuşan düşüncelerini/ hislerini, muhatabına bu yolla aktarmaktadır. Böylelikle lafızlar salt bir ses olmasının ötesinde hisleri/ düşünceleri ifade eden bir yapıya sahip olduğu görülmektedir. Konuşan kişi düşüncesini/ vermek istediği mesajını karşılayacak anlamı, kendi dilinde seçtiği lafızları bulmak ve bu lafızları o dilin gramer yapısına uyarlamak suretiyle gerçekleştirir. Bu bağlamda ‘kasr’ üslûbu, muktezâyı hâl çerçevesinde ele alınarak bu üslûbun seçilmesinde etkin olan muhatabın durumu, konuşanın düşüncesi ve sözün söylenildiği ortam tahlil edilmeye çalışılmıştır. Böylece ‘kasr’ üslûbu, konuşan ve muhatap arasında gerçekleşen psiko-sosyal boyutuyla ele alınmıştır. İlk olarak ‘kasr’ üslûbunun Arap dilindeki gramer boyutuna değinilmiş, sonrasında bu gramere sadık kalan konuşanın bu üslûbu kullanmasındaki hedefleri aktarılmıştır. Sözün edebi niteliğe sahip olmasını sağlayan ‘muktezâyı hâl’ meselesi, ‘kasr’ üslûbunda bilfiil göz önünde bulundurularak bu üslûbun sahip olduğu edebi değer ortaya çıkartılmıştır.

The thought occured in the mind comes into existance in the external world through language. Language is the translator of thought in the mind of human because it has definite indications. By virtue of this function of language, talker transfers its thoughts/ emotions to interlocutor. Therefore, it seems that words have a structure that helps transfer the thoughts/ emotions rather than being merely sounds. A talker actualises the meaning that corresponds to its thought/ the message he wants to give, by means of finding the appropriate words in its language and accommodating them with the grammatical structure of the language. In this regard the style of ‘kasr’ is examined withing the frame of muqtezâ hâl (the necessity of the context). The situation of the interlocutor, the thought of talker and the environment of speaking that is effective in the selection of this style are analyzed. In this way, the style of ‘kasr’ is discussed in terms of psycho-social aspect that takes place between talker and interlocutor. Firstly, the gramatical aspect of Arabic language is mentioned. Secondly, the goals of talker, who sticks by the rules of grammar, in using this style are extracted. The issue of muqtezâ hâl (the necessity of context) which ensure that words have a literal quality is actively considered in the style of ‘kasr’ and the literal value of this style is uncovered.
Keywords: Arabic language; Arap dili; Dil; Düşünce; Kasr; Mind; Muktezâyı Hâl Language; Muqtezâ Hâl (The Necessity Of Context); Retorik; Rhetoric; Thought; Zihin