Özel yetenekli öğrencilere yönelik ders ilgi bataryası geliştirme çalışması - Bakan, Muhsin (My University, 2019)
Bu araştırmanın amacı, Bilim ve Sanat Merkezlerine devam eden üstün yetenekli öğrencilerin Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme (BYF) programından Özel Yetenekleri Geliştirme (ÖYG) programına geçerken ilgilerinin en fazla olduğu dersleri seçebilmelerine yardımcı olabilmek için, alabilecekleri tüm dersleri kapsayan, güvenilirlik ve geçerlik kriterlerini sağlayan Özel Yetenekli Öğrencilere Yönelik Ders İlgi Bataryası adlı ölçeği geliştirmektir. Literatür taraması ve 8 farklı ilden seçilen Bilim ve Sanat Merkez’lerinde (BİLSEM) çalışan 32 öğretmenden toplanan veriler ışığında 207 adetlik madde havuzu oluşturulmuştur. Sonrasında pilot uygulama ve uzman görüşleri neticesinde 173 maddelik deneme formu hazırlanmıştır. Türkiye’nin farklı bölgelerinden 34 BİLSEM’de öğrenim gören BYF-2 ve BYF-3 program düzeylerindeki özel yetenekli 381 öğrenciden toplanan veriler üzerinden geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Bu toplanan veriler üzerinde yapılan Açımlayıcı Faktör Analizinde, on faktörlü bir ölçek yapısı ortaya çıkmıştır ve bu alt boyutlar ders isimleriyle adlandırılmıştır. Bu on faktör toplam varyansın %67,59’unu açıklamış ve sonuçta her faktörde 10 madde olacak şekilde toplam 100 maddelik bir ölçek ortaya çıkmıştır. Yapılan güvenirlik çalışmalarında alt boyutların Cronbach alfa içtutarlık güvenirlik katsayılarının .92 ile .95 arasında değiştiği bulunmuştur. Ayrıca ölçüt bağıntılı geçerliliği sınamak için, Kuzgun (2005) tarafından geliştirilen ve alt boyutları benzer ilgi alanlarını ölçen Akademik Benlik Kavramı Ölçeği (ABKÖ) ile birlikte uygulanmıştır. Analizler sonucunda benzer alt boyutlar arasında anlamlı ilişkiler çıkmıştır. Bütün bu analizler neticesinde elde edilen bulgular, Özel Yetenekli Öğrencilere Yönelik Ders İlgi Bataryası’nın hem geçerlik hem de güvenirlik açısından yeterli bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

The purpose of this research is to develop a scale named Course Interest Battery for Gifted Stutents, which provides the criteria of reliability and validity. It would help gifted students who attending Science and Art Centers to choose the courses they are most interested in, when they move from Individual Talent Recognition program to Special Talent Development program. The battery countains all the courses that they can choose. In the light of literature review and data collected from 32 teachers working in Science and Art Centers which selected from 8 different cities, a pool of 207 items was created. Then, as a result of pilot application and expert opinions, a 173-item trial form was prepared. Validity and reliability analyzes were conducted on the data collected from 381 gifted students, who studying in 34 Science and Art Centers from different regions of Turkey. In the Exploratory Factor Analysis conducted on these collected data, a ten-factor scale structure emerged and these sub-dimensions were named by course names. These ten factors explained 67.59% of the total variance and the result was a scale of 100 items with 10 items per factor. In the reliability studies, the Cronbach alpha internal consistency coefficients of the sub-dimensions was found between .92 and .95. To assess criterion validity, we applied Academic Self-Concept Scale developed by Kuzgun (2005), which measures sub-dimensions of similar interests. As a result of the analyzes, significant relationships were found between similar sub-dimensions of two scales. The findings obtained from all these analyzes indicate that the Course Interest Battery for Gifted Stutents is a sufficient scale in terms of validity and reliability.
Keywords: BİLSEM Gifted; Education; Eğitim; Interest; İlgi; Ölçek; Özel Yetenek; Psikolojik danışma; Psychological consultation; Scale; Science and Art Center; Talented; Üstün Yetenek