Erzurumlu İbrahim Hakkı ve Ruhu’ş-şüruh - Doğanay, Esen (My University, 2008)
1703-1780 yılları arasında yaşayan Erzurumlu İbrahim Hakkı, XVIII. yüzyılın önemli simalarındandır. 15 adet eseri bulunmaktadır. Yazarın ilk hocası babasıdır. Yaşadığı bölgede önemli kişilerden de dersler almıştır. Ömrünün uzun bir kısmını Erzurum’da ve Tillo’da geçirmiştir. Tillo’da İsmail Fakirullah isimli kişiden de dersler almıştır. 1780 yılında Tillo’da vefat etmiştir. Burada İsmail Fakirullah’ın kabrinin ayak ucuna gömülmüştür. Eserlerini insanları dini konularda eğitmek için yazmıştır. Bu nedenle ifadeleri sadedir. Ailesine yazdığı mektuplar samimi ve güzel bir Türkçe ile yazılmıştır.. Mârifetnâme isimli ansiklopedik eseri çok önemlidir. Rûhu’ş-Şürûh, yazarın kendi şiirleri ile Nabi ve Bağdatlı Ruhi isimli şairlerin şiirlerinden seçtiklerinden oluşmaktadır. Eserde ilahi aşk, fakr, hayret gibi konular işlenmiştir. İçerisinde Arapça ve Farsça şiirler de vardır. Şair ayet ve hadislerden sık sık faydalanmıştır. Çalışmanın amacı, daha önce incelenmemiş olan bu eserin incelenmesi ve tanıtılmasıdır. Ayrıca İbrahim Hakkı ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmemizi sağlamaktır. Dini ve edebi yönleri ile değerli olan bu eser, bize yazıldığı yüzyılın tasavvufî edebiyatı ile ilgili bilgiler de vermektedir.

Erzurumlu Ibrahim Hakki who lived between 1703-1780, is the one of the most important scholar 18. Century. Ibrahim Hakkı lived most of his life in Erzurum and Tillo. His first teacher is his father and he also take lessons with remerkable persons of his time like İsmail Fakirullah in Tillo. He died in 1870 at the age of 77 in Tillo. Ibrahim Hakki wrote his Works to educate people about Islam and because of that he used simple expressions. His most important work is “Marifetname” which prepared as a encyclopedia. An other work of Ibrahim Hakki is “Ruhu’ş-Şuruh” which includes poems that Ibrahim Hakki chose in Nabi, Bağdatlı Ruhi and his poems. Poems about the divine love, poverty(hayret), Amazement (hayret) etc. Between the Turkish poems, Ruhu’ş-Şuruh includes Arabic ande Persian poems.This work, we want to study Ruhu’ş-Şuruh and give further information about Ibrahim Hakkı .
Keywords: İslam Dini; İslam Tarihi; İslam Tarihi_Biyografi