Türkiye Selçukluları’nda zirai hayat - Çakmak, Ali (My University, 2005)
Bu çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci bölümde Türkiye Selçukluları zamanında kullanılan ziraat araç ve gereçleri ile uygulanan ziraî teknikler incelenmiştir. İkinci bölüm ise Türkiye Selçukluları zamanındaki ziraat ürünlerine ayrılmıştır. sulama, su dolabı, gübreleme, saban ve tarla sürme, tohum, bel, orak, kazma, kürek, budama bıçağı, bahçe ziraatı, aşılama, bağcı-bağ bekçisi, harman, değirmen, mengene-hâne, stoklama ve ambar, gıda saklama yöntemleri, zararlı haşerat ve bunlarla mücadele kısımlarından oluşmaktadır. Ziraatında ilk evresi olan sulama ile başlamaktadır. Özellikle hususi mülkiyete sahip topraklarda sulamanın daha sistematik olduğu ortaya konmakla birlikte tüm Selçuklu Anadolusu'nda sulu tarımın yapıldığı alanların azımsanmayacak boyutlarda olduğu görülmektedir. Sulama sisteminin en önemli öğelerinden biri olan su dolapları da Anadolu'da tespit edilen örnekleri ve çalışma prensipleri ile ortaya konmuştur. Değirmen ve ambar konuları da oldukça ayrıntılı işlenmiştir. İkinci bölümde ise Selçuklu Anadolusu'nda, yetiştirilmesinden satılmasına kadar; buğday, arpa, çavdar, yulaf, mısır, darı, pirinç gibi tahılların serüveniyle başlanmıştır. Yağ bitkileri olan; keten, susam, zeytin ile devam edilmiştir. Pamuk, haşhaş ve Hint keneviri, şeker gibi ziraat ürünler de ayrıntılarıyla işlenmiştir. Bunun yanı sıra; bakla, burçak, fasulye ve börülce, mercimek ve nohuttan oluşan baklagiller; turp, şalgam, havuç, kerevizden oluşan turpgiller; soğan, sarımsak, pırasadan oluşan soğanlı sebzeler; kabak, hıyar, kavun, karpuz, ebucehil karpuzundan oluşan kabakgiller ve diğer sebzeler, bazı baharatlar ve tohumlarda çalışmada önemli yer tutmaktadır. Çalışmada kaynaklardan Selçuklu Anadolusu'nda yetiştirildiği tespit edilen; Alıç, Armut, Ayva, Badem, Ceviz, Dut, Elma, Erik, Fındık, Fıstık, Hurma, İncir, Kayısı, Keçiboynuzu, Kestane, Nar, Sumak, Şeftali, Turunçgiller ve Üzüm olmak üzere yirmiyi aşkın meyvede incelenmiştir. Ürünlerin sonuna da kaynaklardan tespit edilen yirmiye yakın ağaç türü ve otuza yakın çiçek türü de yetiştirilmesinden satışına kadar; ağaç ve orman ziraatı ve çiçek ziraatı başlığı altında işlenmiştir.

There are two part in this thesis. First part includes agricultural technics and agricultural tools. Agricultural products are mentioned in the second part. First part includes these titles ; İrrigation, fertilizing, plough, plowing, seed, waist, sickle, digger, oar, pruning, grinder, store, vermin. it is started with watering which is also the starting period of agriculture. Especially in private lands, it is mentioned that the watering was more systematic and watered-agriculture reached regardable area in Anatolien Seljuk. Water wheel which is one of the most important items of watering systems. İt is introduced detailed with models found in Anatolia. Grinding machine and storehouse subjects are mentioned detailed as well. The second part begins with the cultuvation history of wheat, barley, rye, oaten, corn, millet, and rice. After that the oil plants ; linen, sesame, olive.Moreover cotton, poppy, Indian hemp, suggar are mentioned detailed. Besides, plants and fruits which is determined that it is grown in Anatolia are broad bean, tare, bean, kidney bean, lentil, chickpea, radish, turnip, carrot, celery, onion, garlic, leek, bald, cucumber, melon, water melon, thorn apple, pear, quince, almond, hickory , mulberry , apple, plum, hazelnut , peanut, date, fig, apricot, chestnut, pomegranat, sumac, peach, citrus fruits, grape, and some spices. Finally, approximately twenty kind of tree and thirty kind of flower are determined.
Keywords: Selçuklu Devleti, Ziraat; Türkiye_Tarih_Selçuklu Devleti